Cal é a diferenza entre as cantigas de escarnio e as de maldezir?

As cantigas de escarnio critican de forma encuberta e irónica, con dobres sentidos. As cantigas de maldezir fan a burla mediante unha linguaxe directa e explícita.

Cales son os xéneros menores da lírica medieval galega?

Son as pastorelas, nas que dialogan unha pastora e un cabaleiro; as tenzóns, composicións dialogadas entre dous trovadores; e os prantos, que loan as virtudes dunha persoa morta.

Cantigas medievales galego-portuguesas: sátira, Cantigas de Santa María e outros xéneros

Resumen

O documento presenta a poesía medieval galego-portuguesa, centrándose nas Cantigas de Escarnio e Maldezir, con os seus tipos, temas satíricos e recursos formais. Tamén describe as Cantigas de Santa María, a súa clasificación en líricas e narrativas, os xéneros menores e a prosa medieval. O estudante aprenderá a distinguir os diferentes subxéneros e o seu contexto histórico.

Puntos clave

As Cantigas de Escarnio e Maldezir son poemas satíricos escritos en galego-portugués, que combinan un xénero popular galego co xénero burlesco provenzal.
As Cantigas de Escarnio critican de forma encuberta e irónica, con dobres sentidos; as de Maldezir empregan unha linguaxe directa e explícita.
As Cantigas de Santa María son 427 composicións que loan a Virxe María, dirixidas por Afonso X o Sabio.
As Cantigas de Santa María dividense en líricas ou de loor (66 textos) e narrativas ou de milagres, de función didáctica.
Os xéneros menores son as pastorelas, as tenzóns e os prantos.
A prosa medieval galego-portuguesa procede sobre todo da tradución de novelas doutras linguas, como o Libro de Tristán.

Ponte a prueba

Cantigas de Escarnio e Maldezir: A Sátira na Idade Media

As Cantigas de Escarnio e Maldezir son poemas satíricos e burlescos onde os trovadores critican a sociedade medieval sen facer distinción de clase social ou de profesión, utilizando a ironía, o sarcasmo ou a burla.

Características e Orixe

Lingua: A lingua empregada foi o galego-portugués.
Orixe: Débese á combinación dun xénero popular galego que aínda pervive actualmente (as composicións satíricas do Entroido) e un xénero burlesco provenzal.

Tipos de Cantigas Satíricas

Cantigas de Escarnio: Aquelas en que se critica a algo ou alguén de forma encuberta e irónica, con dobres sentidos.
Cantigas de Maldezir: Aquelas en que a burla se fai mediante unha linguaxe directa e explícita.

Temas Recorrentes

A sátira abarca todas as esferas da sociedade e da vida cotiá:

Sátira Social: Faise burla de todas as clases sociais sen excepción. É moi recorrente a crítica dos chamados infanzóns.
Sátira Política: Ridiculízase a covardía dos nobres cristiáns na guerra contra os musulmáns.
Sátiras Sexuais: Son escarnios contra monxas por manteren relacións sexuais.
Sátira Literaria: Búrlanse dos principais tópicos das cantigas de amor.
Sátira Moral: Critícanse determinados vicios da época, como a mentira ou a corrupción.

Recursos Formais

Entre os recursos formais máis destacados atópanse:

Dobre
Mordobre (exemplo: amor amores)
Fiinda
Atafiinda

Cantigas de Santa María: Loanza e Milagres

Son un conxunto de 427 cantigas cuxo obxectivo é loar a Virxe María. Estas composicións foron realizadas baixo a dirección do rei Afonso X o Sabio, que tamén é o autor dun bo número delas.

Obxectivo e Contexto Histórico

O obxectivo era duplo: relixioso e propagandístico de determinados santuarios. As coleccións de milagres en lingua latina comezaron no século VI, mais foi no XI cando a Igrexa potenciou o culto á Virxe María como protectora dos cabaleiros.

Clasificación das Cantigas de Santa María

Cantigas Líricas ou de Loor

Son 66 textos de loanza á Virxe María escritos ao xeito das cantigas de amor. Parte delas servían de acompañamento ás celebracións eclesiásticas.

Cantigas Narrativas ou de Milagres

Relatan un milagre da Virxe. A súa función é didáctica. Estrutúranse do seguinte modo:

Un conxunto breve de versos que resumen a ensinanza da cantiga e serven como refrán.
Despois aparece o milagre narrado.
Acaban coas loanzas á Virxe, moitas postas en boca dun pecador arrepentido.

Outros Xéneros da Lírica e Prosa Medieval

Xéneros Menores

Son unha serie de cantigas que non pertencen aos tres grandes xéneros (cantiga de amigo, cantiga de amor e cantiga de escarnio) e que tamén foron menos cultivadas polos trovadores e xograres:

Pastorelas: Poemas nos que dialogan unha pastora e un cabaleiro, que lle pide o amor a aquela.
Tenzóns: Composicións dialogadas nas que dous trovadores discuten sobre un tema.
Prantos: Poemas nos que loan as virtudes dunha persoa morta.

Prosa Medieval

A prosa medieval galego-portuguesa xorde principalmente da tradución de novelas escritas noutras linguas. Os tradutores déronlle moita liberdade creativa á hora de vertelas ao galego.

Prosa Galego-Portuguesa (s. XIII-XIV)

Son novelas cabaleirescas de tema artúrico. Exemplo destacado é o Libro de Tristán.

Prosa Galega (finais s. XIV-XV)

Obras centradas en tres temáticas principais:

Sobre a Guerra de Troia.
Sobre os milagres de Santiago.
Libros de historia"