A poesía catalá contemporánea: Estellés, Espriu e os 70
Apochacións de Vicent Andrés Estellés ao xénero poético
A obra de Vicent Andrés Estellés tivo gran difusión durante os anos 70.
A súa poesía aportou:
- A exposición crua da realidade cotiá onde predominan os temas como a fame, a morte, o sexo ou a miseria da posguerra. Un exemplo desta característica sería Ciutat a cau d'orella.
- Un estilo coloquial propio da poesía realista dos anos 60 en que o poeta se nos mostra como un cronista da realidade que vive e sofre cos demais, como se ve en Llibre de meravelles.
Podemos observar tamén unha certa teatralidade, xa que o autor razoa doado con si mesmo ou con algún suposto interlocutor.
- A narratividad: conta historias da cultura dos pobos.
O clímax da súa carreira literaria é Mural del País Valencià, proxecto de sesenta libros onde domina a alegría e o orgullo de ser valencián.
A obra e vida de Miquel Martí i Pol
Martí i Pol naceu en Roda de Ter, e acadou popularidade entre os novos lectores. A súa obra sinxela, tenra e fresca tivo gran difusión grazas á colaboración de diversos cantautores que musicaron numerosos dos seus poemas.
Hai algúns feitos que marcaron a súa vida. Primeiramente, o lugar onde naceu fíxolle popular. A súa condición obreira fíxolle conectar coa xente pertencente a esta realidade. A consecuencia da esclerose, recibiu empatia e solidaridade de entre os lectores.
Martí i Pol estaba moi comprometido co país e coa xustiza social. Os seus poemas describen a realidade de auténticos "herois" da vida cotiá (obrers, xubilados, etc.).
A evolución poética de Salvador Espriu
A obra poética de Salvador Espriu foi evolucionando cara a unha poesía máis realista desde o existencialismo dos anos 40 e 50.
- Existencialismo: en obras como Les hores o poeta lamenta a morte de seres queridos, e a do país; como en Sinera, ve o país como un lugar desgraciado e absurdo.
- Realismo social: en 1960, o poeta-profeta pide que España se transforme nun lugar onde se poida convivir. Tamén se presenta no Llibre de la Sinera.
As características principais da obra poética de Espriu son:
- A densidade proveniente do mundo antigo faise presente en moitas das súas obras, como por exemplo en Sepharad.
- O poeta mostra unha actitude de compromiso co seu pobo, ao cal pide respecto e tolerancia.
- Predomina a actitude pesimista, atenuada coa ironía e a sátira.
- A recreación mitolóxica úsase coa finalidade de denunciar e moralizar.
En conclusión, a obra poética de Salvador Espriu básase na crítica ao sistema e na defensa dos valores tradicionais.
A poesía a partir dos anos 70
A transición democrática ao final dos anos 60 causou unha crise no realismo e abriu as expectativas ás reivindicacións políticas e sociais.
Foix, Carner, Riba e Gimferrer son referentes para a “Generació dels 70”, onde destacan Maria-Mercè Marçal e Marc Granell.
Os tretos máis destacables da poesía a partir dos anos 70 son:
- Experimentación coa poesía, coa linguaxe e a narración.
- Individualisme.
- Influencias do simbolismo e surrealismo.
- Trencamento co realismo. Actitude lírica e intimista.
- Manifestación do mundo cultural, referencias a outros autores e xogo da literatura dentro da literatura.
- Transgresión moral e ideolóxica, polo mundo prohibido da infancia.
- Actitude de revolta, erotismo, antidogmatismo.
- Incorporación do cinema, cómic, música pop…
- Linguaxe elaborada e rica en imaxes.
- Retorno ao existencialismo e posición escéptica.
- Contemplación elexíaca do pasado persoal e recordo evocador.
A poesía dos anos 80 e 90 continúa con estas características anteriores, cunha acentuación do experimentalismo, tendencia intimista e actitude meditativa como Manuel García.