Piaget-en Garapen Kognitiboa eta Esku-hartze Hezigarria

1. Piaget: Etapa Sentsomotorea (0-2 urte)

Ezaugarri nagusiak:

• Asimilazioa: Objektuak buru-egituretan sartzen ditu zentzumenen eta ekintzen bidez.
• Egokitzea: Eskemak aldatu eta objektu zein egoera berrietara egokitzen da.

1.1. Erreflexuen jarduna (0-1 hilabete)

Haurraren egokitze-errepertorioa erreflexu sinpleetara mugatzen da (zurrupatzea, heltzea, etab.).

1.2. Lehen mailako erreakzio zirkularrak (1-4 hilabete)

Erreflexuak eskema bihurtzen dira. Gorputzean oinarritutako ekintzak eta zentzumenen arteko koordinazioa (entzumena-ikusmena, etab.) agertzen dira.

1.3. Bigarren mailako erreakzio zirkularrak (4-8 hilabete)

Kanpoko munduarekiko interesa handitzen da. Ikuskizun interesgarriak iraunarazten saiatzen da.

1.4. Bitarteko berrien asmaketa (14-24 hilabete)

Buru-konbinazioaren bidezko asmaketa, objektuen iraunkortasuna, kausalitatea, jolas sinbolikoa eta imitazio diferitua garatzen dira.

2. Pentsamendu Aurreragilea (2-6 urte)

Ezaugarri nagusiak: Egozentrismoa, sinkretismoa, zentratzea, justaposizioa eta itzulezintasuna.

2.1. Pentsamendu sinbolikoa eta kontzeptu aurrekoa (2-4 urte)

Arrazoibide transduktiboa erabiltzen du, elementu indibidualen arteko harremanak ezarriz.

2.2. Intuiziozko pentsamendua (4-7 urte)

Inbarianteen bereganatzea eta munduaren irudikapena (errealismoa, animismoa, artifizialismoa) lantzen dira.

3. Esku-hartze Hezigarria Arlo Kognitiboan

Hezkuntzaren helburuak adinaren arabera:

• 0-1 urte: Objektuaren nozioa eta esplorazioa.
• 1-2 urte: Kausalitatea eta jolas sinbolikoa.
• 2-4 urte: Konparaketak, kuantifikazioa eta lengoaia.
• 4-6 urte: Kausalitatearen aurreikuspena eta sailkapen konplexuak.

3.1. Asaldura kognitiboak eta desgaitasunak

Indibidualtasuna errespetatu behar da. Helburua trebetasun funtzionalak eskuratzea da, motibazioa eta laguntza egokia eskainiz.

4. Psikomotrizitatea

Gorputzaren mugimenduaren bidez pertsonaren gaitasunak (adimena, komunikazioa, afektibitatea) garatzea helburu duen esparrua da.

4.1. Esku-hartze metodologiak

• Eredu instrumentalista: Irakaskuntza zuzendua eta portaeren zuzenketa.
• Le Boulch-en psikozinetika: Mugimenduaren behaketa eta koordinazioa jolasen bidez.
• Eredu espresionista: Jarduera librea, afektibitatea eta sormena ardatz.

4.2. Aucouturier-en praktika

Psikomotrizitate gela hiru gunetan banatzen da: Sentsomotorea (sentsazioak/mugimendua), Sinbolikoa (afektibitatea) eta Urrutze gunea (kognitiboa).