Optika geometrikoa: dioptrio eta lenteen oinarriak, ekuazioak eta irudiak
Dioptrio esferikoa
Dioptrio esferikoa: (y1-tik lerro zuzen bat egin eta F2 puntura, beste bat c-tik eta beste bat F1-etik).
Ahurrak (konkaboak): r<0
Ganbilak (konbexuak): r>0. Beti irudi birtuala.
Snell-en legetik abiatuz
n1 · sin i = n2 · sin r
Hurbilketa paraxiala erabiliz
(n2/n1) - (n1/n2) = (n2-n1)/r Dioptrio esferiko funtsezko ekuazioa.
Foku objektuaren eta irudiaren balioak
f2 kalkulatzeko: s1 = -∞ → f2 = r · (n2/(n2-n1))
f1 kalkulatzeko: s2 = +∞ → f1 = -r · (n1/(n2-n1))
(f2/f1) + (f1/s1) = 1 Gauss-en ekuazioa
Irudiaren albo emendioa
AL = (y2/y1) = (s2 · n1) / (s1 · n2)
Dioptrio laua
Dioptrio laua:
r = ∞ → f1 = f2 = ∞. Ez dauka fokurik. (n uretan = 1,3333; n airean = 1)
Dioptrio esferikoaren kasu berezia da, r = ∞ denean.
Beraz, dioptrio lauaren funtsezko ekuazioa: (n2/s2) - (n1/s1) = 0
- n1 > n2 bada, normaletik urrunduz errefraktatuko da.
- n1 < n2 bada, normalera hurbilduz errefraktatuko da.
Uretan dagoen objektu bat airetik begiratuta, irudia gertuago agertzen da (sakonera).
Airean dagoen objektu bat uretatik begiratuta, irudia gertuago agertzen da (altuera).
Dioptrio laueko irudia beti birtuala da.
Errefraktatutako izpiak ez dira ebakitzen; ebakidura errefraktatutako izpien luzapenean ematen da.
Ispilu esferikoa
Ispilu esferikoa: (y1-tik lerro zuzen bat eta f-ra, beste bat y1-etik c-ra).
Ahurrak (konkaboak): r<0
Ganbilak (konbexuak): r>0
Ispiluetan beti islapena gertatzen da: n1 = n2, n2 = -n.
Snell-en legetik abiatuta, ispiluetan beti ISLAPENA ematen da.
Ispilu esferikoen funtsezko ekuazioa: (1/s2) + (1/s1) = 2/r
Beste era: (1/s2) + (1/s1) = 1/f
Albo emendioa: AL = (y2/y1) = -(s2/s1)
Sistema optiko konposatuak
SISTEMA OPTIKO KONPOSATUAK
Lente motak
- Formaren arabera
- Lente konbergenteak: erdian handiagoak dira muturretan baino (bikonbexuak, planokonbexuak, menisko konbergenteak).
- F2 > 0 eta F1 < 0
- Lente dibergenteak: muturretan handiagoak dira erdian baino (bikonkaboak, planokonkaboak, menisko dibergenteak).
- F2 < 0 eta F1 > 0
- Lente konbergenteak: erdian handiagoak dira muturretan baino (bikonbexuak, planokonbexuak, menisko konbergenteak).
- Lodieraren arabera
- Lente meheak: lodiera txikia dioptrioen r-rekin konparatuta. o1 = o2, beraz puntu bera kontsidera daiteke.
- Lente lodiak: bi dioptrioen arteko distantzia kontuan hartu behar da.
Lente konbergenteak
f1 = -f2 (bi fokuak distantzia berdinera, bat ezkerraldean eta bestea eskuinaldean).
Lente meheen funtsezko ekuazioak
Lente mehearen ekuazioa: (1/s2) - (1/s1) = (n-1) ((1/r1) - (1/r2))
Lentearen fabrikatzailearen ekuazioa: (1/f2) = (n-1) ((1/r1) - (1/r2))
Biak uztartuz: (1/f2) = (1/s2) - (1/s1)
Albo emendioa: AL = (y2/y1) = (s2/s1)
B