O absolutismo centralista e as reformas borbónicas en España

O absolutismo centralista dos Borbóns

Coa coroación de Felipe V, comezou o establecemento en España do absolutismo centralista que os Borbóns xa iniciaran en Francia. A primeira medida reformista nos territorios da monarquía hispánica foi a uniformización do sistema administrativo e a fin da diversidade de réximes legais. Na antiga Coroa de Aragón, que foi derrotada na Guerra de Sucesión, aplicáronse os Decretos de Nova Planta. Eran leis que lle outorgaban un poder absoluto ao rei e impoñían a organización político-administrativa de Castela; o resto dos territorios foron respectados por mor do seu apoio á causa borbónica.

Organización político-administrativa

España quedou dividida en demarcacións á fronte das cales estaba un capitán xeneral. En cada provincia existían corrixidores, ministros das audiencias e intendentes.

A Ilustración en España

As ideas da Ilustración chegaron a España de maneira serodia e incidiron só nunha minoría culta da poboación. Algúns deles foron ministros que confiaban en que a monarquía absolutista realizaría as reformas necesarias para modernizar o país; impúxose así a idea propia do despotismo ilustrado de «todo para o pobo, pero sen o pobo».

Figuras destacadas da Ilustración

• Frei Bieito: monxe galego, foi un activo difusor das novidades científicas racionalistas e un defensor da liberdade de relixión. Criticou especialmente as supersticións e as tradicións.
• Gaspar Melchor: escritor e xurista. As súas principais obras tratan sobre a economía política, agricultura, filosofía e costumes.
• Pedro Rodríguez: ministro de Facenda e presidente do Consello de Castela, político reformista que favoreceu o liberalismo económico e se opuxo aos monopolios e aos privilexios dalgúns sectores económicos.

As reformas borbónicas e Carlos III

As primeiras reformas borbónicas baixo o reinado de Felipe V foron de tipo político-administrativo. Carlos III xa tivera ocasión de aplicar anteriormente algunhas medidas reformistas durante o seu reinado en Nápoles e Sicilia. O panorama global dificultaba o desenvolvemento de España, polo que as principais medidas foron:

Principais ámbitos de reforma

• Economía: creación de fábricas do Estado, creación de Sociedades Económicas de Amigos do País, liberalización do comercio con América e creación do Banco de San Carlos.
• Sociedade: realización do Censo de Floridablanca, repoboación dalgunhas zonas deshabitadas de Serra Morena e construción de canles e estradas.
• Cultura: expulsión dos xesuítas, creación das escolas de artes e oficios e impulso da tarefa da Real Academia Española.