Normativa de Colocación Pronominal y Vocabulario Esencial Gallego
Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras lenguas extranjeras
Escrito el en
español con un tamaño de 8,9 KB
Normativa de Colocación Pronominal en Gallego
Colocación Normal: Posposición del Pronombre
La colocación normal es DESPUÉS del verbo en los siguientes casos:
- Oraciones simples.
- Oraciones coordinadas.
- Con los indefinidos: cada, varios y certo.
- Con algunos otros indefinidos: algun, outro, un, os máis, os demais.
- Con la mayor parte de los adverbios y locuciones adverbiales de tiempo y lugar. Ejemplos: Hoxe en día estúdase pouco. Fóra estase mellor.
Colocación Antepuesta: Anteposición del Pronombre
El pronombre va DELANTE si se trata de:
- Oraciones SUBORDINADAS (Ejemplo: dille que me chame).
- Oraciones INTERROGATIVAS.
- Oraciones EXCLAMATIVAS.
- Oraciones DESIDERATIVAS (de deseo).
- Oraciones NEGATIVAS.
- Con ciertos INDEFINIDOS y ADVERBIOS.
Indefinidos que rigen anteposición:
Algo, alguén, bastante, ambos, calquera, entrambos, mesmo, todo...
Adverbios que rigen anteposición:
Adverbios de DÚBIDA y otros como: xa, axiña, aínda, sempre, tamén, ben, mal, enseguida, deseguida...
También se usa anteposición en usos ENFÁTICOS de algún elemento. Ejemplo: Mil cousas vos digo.
Casos de Doble Posibilidad (Ante o Detrás)
Los pronombres pueden ir DELANTE O DETRÁS en los siguientes contextos:
- Con los adverbios: aquí, aí, alí, aló, alá, acó, acá, así, logo, agora, sequera y los terminados en -mente.
- En la estructura: PREPOSICIÓN + INFINITIVO. Ejemplo: Falta ética para o facer // Falta ética para facelo.
- Con verbos de percepción (ver, oír, sentir,...), causativos (obrigar, facer, mandar,...) y modales (deber, poder, querer, saber,...) + INFINITIVO: Esto incluye las perífrasis verbales.
Usos Especiales de Pronombres
Dativo de Solidaridad
Sirve para implicar al interlocutor en el contenido de la enunciación, buscando su complicidad. Solo se usa en registros coloquiales.
- Un interlocutor: ti $\rightarrow$ che; cortesía $\rightarrow$ lle.
- Varios interlocutores: ti $\rightarrow$ vos; cortesía $\rightarrow$ lles.
USO:
- Uso habitual: (estache un día estupendo).
- Dos formas juntas: (échevos unha oportinidade boisima).
- Pronombre de soli. + CI: (A min non cheme gusta moito).
Dativo de Interés
Sirve para señalar a la persona que resulta afectada por la acción verbal. Las formas son: me, nos, che, vos, lle(s).
USO:
- Uso habitual: (non me sexas mentireiro).
- Interese + Solidaridad: (pariucheme a cadela onte).
- Con pronombre indirecto: (ao meu fillo non lle me gustan...).
Resumen de Complementos:
- CD (Complemento Directo): o, a, os, as.
- CI (Complemento Indirecto): me, che, lle, nos, vos, lles.
Vocabulario y Definiciones de Exámenes
EXT. 2020
- Mito: Representación ideal de algún aspecto da vida do home.
- Negación: Acción e efecto de negar // Palabra ou grupo de palabras que serve para negar ou que implica unha negación.
- Emerxencia: Situación de carácter inesperado, que afecta en menor ou maior grao á seguranza das persoas, dos bens ou do medio ambiente.
- Desacreditar: Facer que unha persoa ou cousa perda o creto.
EXT. 2021
- Inédita: Nunca vista, descoñecida.
- Productividade: Relación entre os factores de produción e o producto que se obtén. / Capacidade ou grao de produción por unidades de traballo, superficie de terra cultivada, equipo industrial... (Definición propia: Acción de realizar moitas tarefas para demostrar que estamos facendo algo continuamente, co obxectivo de sentir que estamos aproveitando o día ao realizalas).
- Alineación: Estado do individuo ou grupo social que, por factores de tipo económico, político, relixioso, etc., está privado das súas características propias, do seu modo auténtico de pensar e de ser e do que é seu. (Máis acorde co texto) / Estado do individuo que ten as facultades mentais perturbadas, o que incapacita para desenvolverse na sociedade.
- Pés de barro: Persoa que parece forte e poderosa pero en realidade a súa consistencia é moi delicada.
EXT. 2023
- Apego: Afección, inclinación, amor por algo ou alguén.
- Materialismo: Actitude ou calidade de materialista, da persoa ou cousa orientada ao material.
- Delegan: Acción de outorgar facultades ou poderes [a alguén] para obrar ou tomar decisións.
- Dó: Sentimento de dor ou mágoa por algunha cousa.
Repaso de Colocación Pronominal
Se repiten las reglas de colocación pronominal para refuerzo:
Colocación Normal (DESPOIS)
Colocación normal é DESPOIS do verbo en oracións simples, coordinadas, con certos indefinidos (cada, varios, certo, algun, outro, un, os máis, os demais) e con adverbios/locucións adverbiais de tempo e lugar (Ex: Hoxe en día estúdase pouco. Fóra estase mellor).
Colocación Antepuesta (DIANTE)
Vai DIANTE se son: oracións SUBORDINADAS (dille que me chame), INTERROGATIVAS, EXCLAMATIVAS, DESIDERATIVAS (desexo), NEGATIVAS e con certos INDEFINIDOS e ADVERBIOS.
Indefinidos e Adverbios:
- Indefinidos: algo, alguén, bastante, ambos, calquera, entrambos, mesmo, todo...
- Adverbios de Dúbida e outros como: xa, axiña, aínda, sempre, tamén, ben, mal, enseguida, deseguida...
Tamén en usos ENFÁTICOS dalgún elemento: Mil cousas vos digo.
PODEN IR DIANTE OU DESPOIS:
- Cos adverbios: aquí, aí, alí, aló, alá, acó, acá, así, logo, agora, sequera e os rematados en -mente.
- Na estrutura: PREPOSICIÓN + INFINITIVO: Falta ética para o facer // Falta ética para facelo.
- Con verbos de percepción (ver, oír, sentir,...), causativos (obrigar, facer, mandar,...) e modais (deber, poder, querer, saber,...) + INFINITIVO (Perifrases verbais).
Dativo de Solidariedade e Interese (Repaso)
Dativo de Solidariedade
Serve para implicar ao interlocutor no contido da enunciación procurando a súa complicidade. Só en rexistros coloquiais. Un interlocutor: ti $\rightarrow$ che, cortesía $\rightarrow$ lle. Varios interlocutores: ti $\rightarrow$ vos, cortesía $\rightarrow$ lles. USO: uso habitual (estache un día estupendo), dúas formas xuntas (échevos unha oportinidade boisima), pronome de soli.+CI (A min non cheme gusta moito.)
Dativo de Interese
Serve para sinalar a persoa que resulta afectada pola acción verbal. As formas: me, nos, che, vos, lle(s). USO: uso habitual (non me sexas mentireiro), interese+ solidariedade (pariucheme a cadela onte), cun prom. indirec. (ao meu fillo non lle me gustan...)
Complementos:
CD: o, a, os, as // CI: me, che, lle, nos, vos, lles.