A Normalización do Galego: Logros e Contexto Histórico (1900-1936)

Logros Recentes na Normalización do Galego

Os logros máis importantes no proceso de normalización da lingua galega foron:

• A cooficialización do galego.
• A introdución do galego no ensino.
• A creación da Radio Televisión de Galicia (RTVG).
• A creación dunha variedade estándar.
• A produción de campañas institucionais que fomentan o uso do galego.
• A promoción da vida cultural en galego (teatro, literatura, música, etc.).

Podemos ver que houbo un grande avance. Os galegofalantes gozan de maior liberdade e respecto, e a maior parte dos seus dereitos lingüísticos están recoñecidos. Ademais, as taxas de substitución lingüística comezan a reverter, de modo que cada vez máis galegofalantes lles transmiten a súa lingua aos fillos. A xente nova xa non se avergoña de falar galego nin considera maleducado ou incorrecto comunicarse na súa lingua cos castelanfalantes; mesmo existen persoas co castelán como lingua materna que se comprometen co galego e pasan a usalo como lingua habitual.

Todo isto conleva un aumento no número de falantes, polo que podemos dicir que o galego é unha lingua en vías de normalización. É dicir, está no proceso de conseguir a dignificación cultural e a recuperación social, adquirindo ámbitos de uso que lle foron negados e deixando de ser unha lingua restrinxida ás clases baixas e á comunicación oral no ámbito familiar.

O Galego entre 1900 e 1936

No primeiro terzo do século XX dáse unha aceleración dos procesos sociolingüísticos que xa comezaran no século anterior: medra a conciencia idiomática, pero segue a castelanización da sociedade (clases medias e proletariado urbano).

Situación Lingüística e Cultural

Neste período, destacamos o labor de varias institucións e movementos clave:

As Irmandades da Fala

A primeira Irmandade, impulsada por Antón Villar Ponte, foi fundada na Coruña en 1916. O obxectivo fundamental desta asociación era a exaltación e o fomento da práctica social do idioma. En 1918, na Asemblea Nazonalista de Lugo, aparece por primeira vez o termo "nacionalista". En estreita relación está o xornal A Nosa Terra (1916-1936), que axuda a espallar as ideas nacionalistas.

O Grupo Nós e a Universalización da Cultura

Grande importancia cultural ten o Grupo Nós, protagonista da universalización e europeización da cultura galega e, por tanto, da súa lingua. A Revista Nós, fundada en 1920, axuda á difusión da cultura da época.

Outras Institucións Relevantes

• O Seminario de Estudos Galegos: Creado en 1923 por un grupo de mozos universitarios, ten como obxectivo o estudo de todas as manifestacións da cultura galega.
• O Partido Galeguista: É a primeira forza decididamente nacionalista na que se agrupan os colectivos galeguistas que non tiñan cohesión no país. O PG considera a lingua como un dos trazos individualizadores máis importantes de Galiza e expresa a súa intención de defendela e contribuír á súa expansión e dignificación social. Este esforzo culminará coa inserción no Estatuto de Autonomía dun artigo no que se recoñecía a cooficialidade do galego e o castelán na Administración e se admitía un ensino bilingüe nas escolas primarias.

Evolución da Lingua Literaria

Por outra banda, a toma de contacto co galego medieval, pola publicación das cantigas e outros documentos, provocou unha grande conmoción no galego literario, que vai recuperar moito léxico. Tamén vai aparecer unha liña de achegamento ao portugués para restaurar formas que a fala popular perdera pola presión do castelán. Non obstante, o afán de purificación da lingua levou á inclusión na literatura de numerosos arcaísmos, hipergaleguismos e invencións.

A Lingua na Sociedade do Momento

Resulta evidente a recuperación do galego nesta fase do século. A lingua avanza nos usos culturais (literarios e científicos), mais a situación da lingua no conxunto da sociedade segue a estar moi lonxe do ideal abrigado polo galeguismo.