Nietzscheren kritikoa

Hasieran, ondarea monumentu handiekin bakarrik lotzen zen, adibidez katedralekin edo jauregiekin, ikuspegia oso mugatua zelako. Baina denborarekin jendeak konturatu da ondarea ez dela horrekin bakarrik lotuta, eta komunitate batek baloratzen dituen gauza guztiak sartzen direla. UNESCOk lagundu zuen ikuspegi hau zabaltzen, ondare immateriala barne hartuz, tradizioak, dantzak eta musika bezalakoak. Gaur egun, ondarea herritarren identitatea ere bada, eta eguneroko bizitzako ohiturak, hizkuntza edo jakintza bezalako gauzak ere kontuan hartzen dira. Horrek erakusten du ondarea ez dela soilik eraikin ikusgarriak, baizik eta gizartearen memoria eta kultura osatzen duten elementu guztiak.

Androzentrismoa historia gizonen ikuspuntutik kontatzea da, haien esperientzia unibertsaltzat hartuz. Honek emakumeak bigarren planoan uzten ditu eta historiaren kontakizuna desorekatua bihurtzen da. Erdi Aroko ikasgaien adibidean, gehienetan ez da emakumeen historia jasotzen; gizonenak boterea, gerra, politika eta autoritatea erakusten ditu, emakumeena etxeko lanak, zaintza eta bigarren mailako roletan mugatzen da. Irudi eta edukiek genero estereotipoak indartzen dituzte, ikasleen pertzepzioa baldintzatuz. Horregatik, beharrezkoa da genero ikuspegia txertatzea, emakumeak subjektu historiko aktibo gisa aurkeztuz eta haien ekarpenak jasotuz. Helburua historia inklusiboagoa, bidezkoagoa eta errealistagoa irakastea da.

Hasiera batean, ondarea eraikin handiekin lotzen zen batez ere, hala nola katedralekin edo jauregietako, ikuspegi hori oso estua zelako. Denboraren poderioz, ordea, jendeak ulertu du ondarea ez dela horretara mugatzen, eta komunitate batek balioesten dituen elementu guztiak barne hartzen dituela. UNESCOk ikuspegi hori zabaltzen lagundu zuen, ondare immateriala kontzeptuan sartuta, adibidez tradizioak, dantzak edo musika. Gaur egun, ondarea herritarren identitatearen parte ere bada, eta eguneroko ohiturak, hizkuntza edo jakintza bezalako elementuak ere ondaretzat hartzen dira. Horrela, ondarea ez da soilik eraikin ikusgarriak, baizik eta gizarte baten memoria eta kultura osatzen dituzten osagai guztiak.

Androzentrismoa historia gizonen ikuspuntutik kontatzea da, haien esperientzia unibertsaltzat hartuz. Honek emakumeak bigarren planoan uzten ditu eta historiaren kontakizuna desorekatua bihurtzen da. Erdi Aroko ikasgaien adibidean, gehienetan ez da emakumeen historia jasotzen; gizonenak boterea, gerra, politika eta autoritatea erakusten ditu, emakumeena etxeko lanak, zaintza eta bigarren mailako roletan mugatzen da. Irudi eta edukiek genero estereotipoak indartzen dituzte, ikasleen pertzepzioa baldintzatuz. Horregatik, beharrezkoa da genero ikuspegia txertatzea, emakumeak subjektu historiko aktibo gisa aurkeztuz eta haien ekarpenak jasotuz. Helburua historia inklusiboagoa, bidezkoagoa eta errealistagoa irakastea da.

Gizarte Zientzien irakaskuntza herritar kritikoak sortzera bideratu behar dela, gizartearen konplexutasuna ulertu eta demokratikoki parte hartzeko gai direnak. Testuak azaltzen du helburuak beti balio sozial eta ideologikoekin lotuta daudela, eta irakasleek aukera dutela gizartea erreproduzitzeko edo ikasleen gaitasun kritikoak bultzatzeko. Helburuak ez dira neutroak; faktoreak, hala nola nazionalismoa, erlijioa edo globalizazioa, eragiten dute. Santistebanek helburu multzo bat proposatzen du: kulturalak, intelektualak, praktikoak, pertsonalak eta politikoak. Helburu kulturalek eta intelektualek ikasleei kultura kritiko eta berrinterpretatzeko gaitasuna ematen diete, eta eguneroko jakintzetatik ezagutza sakonera pasatzen laguntzen dute. Helburu praktiko, pertsonal eta politikoek eguneroko bizitza, autoezagutza eta gizartean parte hartzea sustatzen dute, gatazkak konpontzeko eta demokrazia eraikitzeko.

LOMLOEk Gizarte Zientzien irakaskuntza birdefinitzen duen, ikasleek erronka pertsonal eta sozialei aurre egiteko gaitasunak garatzeko. Gaitasunen ikuspegia bilakatu egin da, ez bakarrik ezagutza pilatzetik, baizik eta eguneroko bizitzarako funtsezko zereginak lantzera. LOMLOEk gaitasun espezifikoak sartzen ditu, jakintzekin, ebaluazio-irizpideekin eta ikasleen jarduketeekin lotuta, adibidez Geografia eta Historiako irteera-profilarekin. Pentsamendu historiko eta geografikoa garatzea lehentasuna da, datuak soilik ez pilatzeko, eta horrek kausalitatea, erlazioak, iturriak eta ikuspegi kritikoa lantzea barne hartzen du. Lehen hezkuntzan, gaitasunak ingurune natural, sozial eta kulturalarekin lotzen dira, eta bigarren hezkuntzan, gaitasun horiek garatuagoak dira, herritartasun kritikoa eta kultura-aniztasuna barne. Azkenik, ikaskuntza egoerak arazo errealean oinarritzea garrantzitsua da, gaitasunak praktikan jartzeko eta herritartasun kritiko eta demokratikoa sustatzeko.

Gizarte Zientzien irakaskuntza herritar kritikoak sortzera bideratu behar dela, gizartearen konplexutasuna ulertu eta demokratikoki parte hartzeko gai direnak. Testuak azaltzen du helburuak beti balio sozial eta ideologikoekin lotuta daudela, eta irakasleek aukera dutela gizartea erreproduzitzeko edo ikasleen gaitasun kritikoak bultzatzeko. Helburuak ez dira neutroak; faktoreak, hala nola nazionalismoa, erlijioa edo globalizazioa, eragiten dute. Santistebanek helburu multzo bat proposatzen du: kulturalak, intelektualak, praktikoak, pertsonalak eta politikoak. Helburu kulturalek eta intelektualek ikasleei kultura kritiko eta berrinterpretatzeko gaitasuna ematen diete, eta eguneroko jakintzetatik ezagutza sakonera pasatzen laguntzen dute. Helburu praktiko, pertsonal eta politikoek eguneroko bizitza, autoezagutza eta gizartean parte hartzea sustatzen dute, gatazkak konpontzeko eta demokrazia eraikitzeko.

LOMLOEk Gizarte Zientzien irakaskuntza birdefinitzen duen, ikasleek erronka pertsonal eta sozialei aurre egiteko gaitasunak garatzeko. Gaitasunen ikuspegia bilakatu egin da, ez bakarrik ezagutza pilatzetik, baizik eta eguneroko bizitzarako funtsezko zereginak lantzera. LOMLOEk gaitasun espezifikoak sartzen ditu, jakintzekin, ebaluazio-irizpideekin eta ikasleen jarduketeekin lotuta, adibidez Geografia eta Historiako irteera-profilarekin. Pentsamendu historiko eta geografikoa garatzea lehentasuna da, datuak soilik ez pilatzeko, eta horrek kausalitatea, erlazioak, iturriak eta ikuspegi kritikoa lantzea barne hartzen du. Lehen hezkuntzan, gaitasunak ingurune natural, sozial eta kulturalarekin lotzen dira, eta bigarren hezkuntzan, gaitasun horiek garatuagoak dira, herritartasun kritikoa eta kultura-aniztasuna barne. Azkenik, ikaskuntza egoerak arazo errealean oinarritzea garrantzitsua da, gaitasunak praktikan jartzeko eta herritartasun kritiko eta demokratikoa sustatzeko.