Mapak, Orientazioa eta Mendiko Ekipamendua: Gida Praktikoa

1. Zer da mapa bat?

• Eskualde bateko edozein aldagai irudikatzen duen adierazpen grafikoa.

2. Mapa mota nagusiak

Definizio laburrekin:

1. Burdinbide mapa: Trenbideak erakusten ditu.
2. Errepide mapa: Errepide sareak.
3. Hizkuntza mapa: Hizkuntzen hedapena.
4. Mapa geologikoa: Arrokak eta egitura geologikoak.
5. Mapa fisikoa: Mendikateak, ibaiak eta lurraldearen forma.
6. Mapa hidrografikoa: Ibaiak, aintzirak eta ur-lakuak.
7. Mapa plubiometrikoa: Euri-kopurua.
8. Mapa politikoa: Mugak, probintziak eta estatuak.
9. Mapa turistikoa: Interesguneak turistentzat.
10. Koropleta-mapa: Koloreen bidezko datu tematikoak.

3. Kartografiaren oinarriak

• Kartografia: Mapa geografikoak egiteko zientzia eta artea.
• Kartografoa: Mapa horiek sortzen dituen profesionala.

4. Natur ingurunean erabilitako mapak

Mapa mota asko egon arren, praktikan erabiliena hau da:

• Mapa topografikoa: Ibilaldiak, orientazioa eta natura lantzeko egokiena.

5. Testuingurua aztertzeko faseak

1. Mapak eta meteorologia.
2. Legedia.
3. GPSaren erabilera.

6. Ikasteko laburpen lagungarria

• Mapa: Informazio grafikoa.
• 10 motak: Burdinbide, errepide, hizkuntza, geologiko, fisiko, hidro, plubio, politiko, turistiko eta koropleta.
• Kartografia: Mapak egitea.
• Natura: Mapa topografikoa da garrantzitsuena.
• Testuingurua: Mapak, legea eta GPSa.

7. Orientazioa: Kontzeptuak eta teknikak

Zer da orientazioa?

Mapa eta iparrorratzarekin norabidea aurkitzea eta helmugara iristea da.

Maparen ezaugarriak

• Meridianoak: Ipar-hego lerroak.
• Eskala: Maparen eta errealitatearen arteko proportzioa.
• Ikurrak: Sinbologia grafikoa.
• Sestra-kurbak: Erliebea adierazten duten lerroak.

Iparrorratzaren atalak

• Oinarria: Norabide-gezia eta distantziak neurtzeko zuzenkia.
• Linboa: Ipar-geziak (meridianoekin paralelo jarri beharrekoak).
• Orratz imanatua: Beti ipar magnetikoa seinalatzen du.

Orientazio teknikak

1. Mapa orientatzea: Mapa errealitatearekin bat jarri iparrorratzaren laguntzaz.
2. Norabidea mapan bilatzea: Hasiera eta helmuga lotu, linboa biratu eta graduak irakurri.
3. Norabidea errealitatean jarraitzea: Graduak finkatu, orratza lerrokatu eta bidea jarraitu.
4. Orpokatze teknika: Distantzia pausoekin neurtu eta eskalarekin alderatu.
5. Lerro-elementuak jarraitzea: Bidexkak, ibaiak edo sestra-kurbak erabiltzea.

8. Materiala eta ekipamendua

Zuntzak eta ehunak

Zuntz sintetikoak gomendatzen dira: erresistentzia handiagoa, lehortze azkarra eta transpirazio hobea dute.

Kontzeptu garrantzitsuak

• Transpirazioa eta iragazgaiztasuna: Ur-zutabearen bidez neurtua (mm).
• Tratamenduak: Haizea, ura eta hotza hobeto jasateko akaberak.
• Aukeraketa: Egokitasuna, iraunkortasuna, erosotasuna eta prezioa.

Oinetakoak eta jantziak

• Botak: Erosoak, arinak eta transpiragarriak. Zola ona eta babestutako punta/orpoa.
• Galtzerdiak: Oinera ondo moldatuak eta botak baino luzeagoak.
• Galtzak: Erosoak eta marruskadura lekuetan indartuak.

Geruzen teoria

• Lehen geruza: Gorputzari egokitua eta transpiragarria.
• Bigarren geruza: Polar motakoa, funtzio termikoa duena.
• Kanpoko geruza: Iragazgaitza eta haize-kontrakoa (jakak, pontxoak).

Material pertsonala

• Motxila: 25 litro ingurukoa, iragazgaitza edo estalkiduna.
• Kantinplora: 1-2 litro, aluminiozkoa gomendatzen da.
• Janaria: Kantitate txikian eta energetikoa.
• Euritakoa: Xira edo txubaskero iragazgaitza.