A Literatura Galega no Exilio (1936-1990): Contexto, Características e Autores

A Literatura Galega no Exilio (1936-1990)

Contexto

A sublevación franquista triunfou rapidamente e isto levou á represión e á fuxida de artistas silenciadas, asasinadas ou exiliadas. Moitos dos desterrados atoparon en Bos Aires, Montevideo e Caracas unha gran comunidade galega.

Características da literatura no exilio

1. O xénero máis cultivado foi o poético, aínda que tamén se desenvolveu o teatro.
2. Predominan os contidos reivindicativos: emigración, crítica ao réxime, liberdade, etc.
3. A literatura é fomentada a través de editoriais e centros galegos.
4. Publicación de clásicos como A Samaritana.
5. Salvou a escritura culta da súa desaparición na Galiza interior.

Características xerais da poesía

1. Influencia: o xerme do cerne de Emilio Ferreiro (liña crítica) e de Pol Iñigo, ou o ilozoísmo (personificación da paisaxe).
2. Versos longos, estilo realista e bastante coloquial.

Luís Seoane

Foi un dos máximos rivindicadores do movemento cultural galego en Bos Aires. Dedicouse á pintura, ao xornalismo e á poesía realista, sobria e de discurso. Predominan os versos longos, prosaicos e temática social. Destaca a atención á escasa poesía de temas persoais.

• Terra e desterro do exiliado, centrado na emigración galega.
• As cicatrices da temática histórica.

Lorenzo Varela

Inicia a súa produción poética galega en Bos Aires.

• Catro poemas para catro gravados.
• Lonxe saudade de Galicia (liña intimista) e os guerrilleiros antifrancos (liña mítico-histórica).

Narrativa: características xerais

1. O tema fundamental son as vivencias autobiográficas da infancia e da represión da guerra.
2. Desenvolvemento cronolóxico entre o momento no que foron escritas e o momento no que foron publicadas.
3. Liñas: sentimentalista e nostálxica, afán moralístico (sobre a guerra) e narrativa curta.
4. Narrativa moi realista e en primeira persoa.

Ramón Otero Pedrayo

• Non agarda que ninguén trate a guerra civil dende dentro. Protagonizada por un fidalgo galeguista republicano. Destacan os pasaxes autobiográficos.

Silvio Santiago

• Vilardevós retrato da sociedade galega, alta e popular. Sinxeleza técnica e crítica social.
• O silencio roído, novela póstuma na que relata a época da súa condena, fuxida e desterro.

Teatro

A partir da década de 1930 o teatro comeza a afianzarse como actividade cultural galega. Varela Buxán funda en Bos Aires a primeira compañía teatral na que os vellos se dedican a namorarse á súa propia obra. Tabrena sen dono. O seu teatro era popular, humorístico, crítico e realista. O teatro desta época aplaude ao intelecto buscando un público culto para concienciar e incorporar técnicas do teatro do absurdo e o simbolismo.

Eduardo Blanco Amor

• Teatro para xente pequena: pezas orixinais con maior calidade da linguaxe e personaxes rurais.
• Farsas en tres pezas: realistas, cun ritmo rápido, forza expresiva e personaxes simbólicos.
• Elementos fantásticos e satíricos.

Anxel Fole

• Pauto do demo: trata dunha miga que intenta pasar e ye os seus poderes a rapaza, ona namora o imposible.
• No exilio tamén se cultiva o ensaio continuador da labor do grupo Nós, xogando á liña política radical, pola que se tenta sancionar o nacionalismo galego, afiado por Castelao.