Literatura Galega 1936-1976: Poesía e Prosa da Posguerra

A Poesía Galega entre 1936 e 1976

Como consecuencia da Guerra Civil, desapareceu por completo a produción literaria en galego durante máis dunha década. A actividade cultural continuada só foi posible no exilio, onde certos poetas fan poesía crítica e de compromiso, como Luís Seoane.

Dentro de Galicia, comeza unha tímida recuperación a partir de 1947. Publicouse Comarcas Verdes, o primeiro libro destacable pola súa calidade. En 1949 sae en Pontevedra a colección Benito Soto, dirixida por Celso Emilio Ferreiro, e no ano seguinte nace a Editorial Galaxia. Esta situación provoca que vexan a luz simultaneamente as obras de tres xeracións:

Xeración do 36

Poetas nados entre 1910 e 1920. A guerra colleunos na súa xuventude. Son poetas de culturas e estilos moi diferentes. Forman parte dela Álvaro Cunqueiro, Celso Emilio Ferreiro, Aquilino Iglesia Alvariño, etc.

Promoción de Enlace

Nados entre 1920 e 1930, formados en castelán. Viven o drama social da posguerra e a pobreza cultural dunha sociedade censurada e bastante illados da cultura europea. Autores como Luz Pozo Garza, Manuel Cuña Novas.

Poetas das Festas Minervais

Nados entre 1930 e 1940, non coñecen a guerra: Uxío Novoneyra, Xohana Torres, Méndez Ferrín. Neles existe unha conciencia de grupo e implícanse en feitos colectivos como a restauración das Festas Minervais universitarias e a creación do grupo Brais Pinto, colaborando no diario La Noche ou na colección Illa Nova de Galaxia.

Nun primeiro momento utilízanse temáticas como o hilozoísmo, neotrobadorismo, paisaxismo ruralista, pero pouco a pouco van aparecendo novos temas de posguerra como a Escola da Tebra.

Voume centrar nos autores máis destacables desta época, que son:

Celso Emilio Ferreiro

Tivo éxito coa súa poesía social, aínda que non foi a única temática que cultivou:

• Poesía intimista: Influenciada polo existencialismo, mostra un presente pesimista. A obra máis destacada é O Soño Sulagado (1955).
• Poesía satírica: Fortemente corrosiva e crítica, que lembra as cantigas de escarnio medievais.
• Poesía socialrealista: Con linguaxe asequible e coloquial, quere transmitirllo a todo o mundo, non só á minoría. Trata temas como a Guerra Civil e as súas consecuencias, denuncia a explotación dos traballadores, o racismo, etc. Defende a propia nación, onde cre que se debe loitar por sobrevivir. A súa obra máis destacable é Longa noite de pedra.

Manuel Cuña Novas

Representante da Escola da Tebra. A súa obra Fabulario novo reflicte un sentimento de angustia e desesperación, utilizando imaxes escuras.

Uxío Novoneyra

Autor de poucos libros. A súa poesía era paisaxística e moi persoal.

Xosé Luís Méndez Ferrín

Os seus inicios están unidos á Escola da Tebra. O seu libro máis importante foi Con pólvora e magnolias, que supón un novo camiño cara a novos temas e linguaxe poética.

A Prosa Galega entre 1936 e 1976: Os Renovadores da Prosa

A Guerra Civil supón unha ruptura na nosa narrativa e ata os anos 50 non comezará o proceso de recuperación grazas ao traballo desenvolvido pola Editorial Galaxia. As tendencias narrativas deste período son:

Continuación da Prosa da Xeración Nós

Carballo Calero, A xente da Barreira, primeira novela en galego publicada en Galicia despois da guerra.

Realismo Popular

Ánxel Fole escribiu A lus do candil, temática baseada na mitoloxía, ambientación rural ou urbana e lingua dialectal do Courel.

Realismo Fantástico

Álvaro Cunqueiro. Nas súas obras predomina a fantasía. Escribiu libros como Merlín e familia, As crónicas do sochantre e Se o vello Sinbad volvese ás illas.

O Realismo Social

De Blanco Amor. A Esmorga supón o inicio da renovación na narrativa galega de posguerra. Os Biosbardos son relatos en 1ª persoa por personaxes adolescentes ou infantís. Xente ao lonxe é unha radiografía do Ourense do século XX a través dun grupo de traballadores.

Realismo Crítico

Neira Vilas. As súas obras caracterízanse principalmente pola presenza do mundo rural galego de posguerra: Memorias dun neno labrego.

Frases e Estruturas Gramaticais

A continuación, preséntanse algunhas estruturas e funcións gramaticais:

• Suxeito (SUX): F.N. (Función Nominal), Det (Determinante), N (Núcleo), Mod (Modificador)
• Función Adxectiva (F.ADXETIVA): Mod (Modificador) (Adv), Nuc (Núcleo) (Adj)
• Función Adverbial (F.ADVERBIAL): Mod (Modificador) (Adv), Nuc (Núcleo) (Adv)
• Función Preposicional (F.PREPOSICIONAL): R (Relacionante) - Prep (Preposición), Termo
• Obxecto Directo (O.D.): pronomes átonos (o, a, os, as, nos, vos, te)
• Obxecto Indirecto (O.I.): pronomes átonos (che, lle, lles)
• Complemento de Réxime (C.RÉXIME): Verbo + Preposición + F.N. (Ex: rirse de...)
• Predicativo (PVO): Adxectivo (ADJ)
• Atributo: Verbos copulativos (ser, estar, parecer e semellar)
• Complemento Axente (C. AXENTE): en voz pasiva