Komunikazio Estiloak eta Gizarte Trebeziak: Gida Praktikoa

1. Komunikazio-estilo nagusiak

Hiru komunikazio-estilo nagusi daude:

• Estilo inhibitua: Pertsona honek ez ditu bere beharrak edo iritziak adierazten; besteek entzun nahi dutena esaten du.
• Estilo oldarkorra: Pertsona honek beti duela arrazoia uste du eta besteen iritziei muzin egiten die. Kritika, mehatxuak eta irainak erabiltzen ditu, eta solaskidea eteten du. Ahots-tonu altua eta keinu mehatxagarriak izaten ditu.
• Estilo asertiboa: Estilo eraginkorrena da. Iritziak askatasunez eta argudiatuz adierazten dira, besteei eraso gabe eta errespetuz entzunez. Komunikazio naturala eta egokia da (gorputz-jarrera tinkoa, begirada zuzena, distantzia egokia).

1.2. Komunikazioa hobetzea

Ahozko komunikazio-prozesua:

• Kodifikazioa: Emaileak pentsamenduak hitz bihurtzen ditu.
• Deskodifikazioa: Hartzaileak mezu hori interpretatzen du.
• Arrakasta: Interpretazioaren eta asmoaren arteko antzekotasunean datza.

Ahozko komunikazioaren oztopo nagusiak

• Semantikoak: Hizkuntza ez ulertzea edo gaizki erabiltzea.
• Psikologikoak: Aurreiritziak, beldurrak, lotsa eta segurtasun eza.
• Fisiologikoak: Entzumen- edo osasun-arazoak.
• Fisikoak: Zarata, argi-falta, distantzia eta tenperatura.
• Soziokulturalak: Kultura, hizkuntza edo balioen arteko aldeak.

1.3. Komunikazio-sistemak

• Paralengoaia: Ahotsaren tonua, bolumena eta erritmoa.
• Kinesika: Gorputzaren hizkuntza (keinuak, aurpegia, begirada).
• Proxemika: Pertsonen arteko distantzia eta espazioaren erabilera.

2. Zein Gizarte Trebezia (GT) mota daude?

2.1. Oinarrizko gizarte-trebeziak

• Entzutea
• Elkarrizketa bat hastea eta mantentzea
• Galderak egitea
• Eskerrak ematea
• Norbere burua aurkeztea

2.2. Gizarte-trebezia aurreratuak

• Laguntza eskatzea
• Parte hartzea
• Orientabideak ematea eta jarraitzea
• Barkamena eskatzea
• Besteak konbentzitzea

2.3. Sentimenduekin erlazionatutako trebeziak

• Norbere emozioen ezagutza eta adierazpena
• Besteen emozioak ezagutzea
• Besteen haserreei aurre egitea

2.4. Erasoa ordezkatzeko trebeziak

• Baimena eskatzea eta gauzak elkarbanatzea
• Besteei laguntzea
• Negoziatzea eta autokontrola erabiltzea
• Norbere eskubideak defendatzea
• Txantxeei erantzutea eta besteekin arazoak ekiditea

2.5. Estresari aurre egiteko gaitasuna

• Kexa bat jartzea edo kexa bati erantzuna ematea
• Joko garbia egitea eta lotsa gainditzea
• Albo batera geratzen zarenean zure bidea egitea
• Lagun bat defendatzea
• Gogatzeari (persuasioari) eta porrotari aurre egitea

2.6. Planifikazio-gaitasunak

• Erabakiak hartzea
• Arazo baten erroa bereiztea
• Helburu bat jartzea
• Norbere gaitasunak zehaztea
• Informazioa bilatzea
• Arazoak garrantziaren arabera konpontzea
• Ekintza batean kontzentratzea

3. Komunikazioaren eta portaeraren osagaiak

Zeintzuk osagai ditu komunikazioak?

3.1. Portaera

• Asertibitatea
• Komunikazioa: Feedback-a, ahozkoa eta ez-ahozkoa
• Erreakzio fisiologikoa

3.2. Osagai emozionala

• Emozio motak eta funtzioak
• Emozioen kontrola eta garapena
• Adimen emozionala
• Enpatia eta konpetentzia emozionala

3.3. Osagai kognitiboak

• Walter Mischel-en teoria
• Ellis eta Beck-en teoriak

3.4. Nortasuna eta autokontzeptua

Autokontzeptua eta defentsa-mekanismoak

Asertibitate-teknikak:

• Disko marratua: Nahi dena argi eta garbi adierazten duen esaldi baten errepikapen saiatu eta irmoa, hitzezko manipulazioetan erortzea saihestuz.
• Asertibitate positiboa: Beste pertsona batzuei zintzotasunez eta bihotzez benetako maitasuna eta estimua adieraztea. Besteengan alderdi positiboa ikusteko eta aitortzeko gaitasunean oinarritzen da.
• Asertibitate negatiboa: Egoera edo iritzi desegokietan EZ esaten jakitea.
• Konfrontazio asertiboa: Besteak zer esaten duen eta zer egiten duen deskribatzen da modu objektiboan.

Kodifikazioa eta Interpretazioa: Feedback esanguratsuak aztertzen jakitea erabakigarria da. Hau da, gainerakoek bidaltzen dizkiguten mezuen aurrean zer pentsatzen dugun, nola sentitzen garen eta nola erantzuten dugun aztertu behar dugu.

3.5. Komunikazio eraginkorraren gakoak

1. Paralengoaia: Nola esaten den (aholkuak, hitz-jarioa, argitasuna, abiadura, erritmoa eta etenaldiak).
2. Kinesia: Gorputz-mugimenduen edo gorputz-hizkuntzaren ikasketa (begirada, eskuak, jarrera).
3. Proxemika: Eremu sozialaren eta pertsonalaren erabilpenaren eta pertzepzioaren artea.
4. Itxura pertsonala.

4. Ohiko galderak eta kontzeptu garrantzitsuak

• Nor da igorlea? Informazioa bidaltzen duen elementua.
• Zer da entzute aktiboa? Mezuari arreta jartzea eta enpatiaz erantzutea.
• Komunikazio estilo pasiboaren ezaugarria: Norberaren eskubideak ez defendatzea.
• Komunikazio oldarkorra: Besteen eskubideak zapaltzen ditu.
• Komunikazio asertiboa: Eskubideak errespetuz defendatzea esan nahi du.
• "Nik" mezuen helburua: Norberaren emozioak adieraztea.
• Emozioen kudeaketa egokia: Talde-giro hobea sortzen laguntzen du.
• Entzute aktiboaren onura: Enpatia eta ulermena handitzen ditu.
• Ahozko ez den komunikazioa: Emozioak adierazteko erabil daiteke.
• Asertibotasun falta: Autonomia galtzea eta frustrazioa sortzea dakar.
• Adimen emozionala: Norberaren eta besteen emozioak ezagutzeko eta kudeatzeko gaitasuna da.