Interpretación Meteorolóxica e Xeográfica da Paisaxe Atlántica Peninsular

Interpretación do Mapa Sinóptico de Superficie (12 de Decembro de 1978)

Atopámonos ante un mapa sinóptico en superficie que representa o estado da atmosfera o 12 de decembro de 1978. Para iso, emprega isóbaras, liñas que unen puntos coa mesma presión atmosférica. A presión atmosférica é a presión que exerce unha columna de aire sobre a superficie terrestre e mídese en milibares. O mapa representa unha área determinada que inclúe a Península Ibérica, ademais de Europa occidental, o noroeste de África e a parte oriental do Atlántico. Emprega unha escala gráfica de 0/627. A fonte é da Universidade de Salamanca (Tullot).

Centros de Acción e Masas de Aire

En primeiro lugar, aparece o Anticiclón das Azores, co seu centro ao sur das Illas Azores e que estende o seu radio de acción ata as Illas Canarias e o leste de África. Non afecta, polo tanto, á Península Ibérica, aínda que si de cheo ás Canarias. Trátase dun centro de acción de masas de aire tropicais (cálidas) e marítimas (húmedas) que, no outono e no inverno, se despraza en latitude cara o sur.

No norte, atopamos borrascas relacionadas co desprazamento da Fronte Polar. O *Jet Stream* circula recto, sen vaguadas. Atopamos dous centros de baixas presións (960 mb e 956 mb) por riba das Illas Británicas que amosan unha gran borrasca que afecta no seu radio de acción a boa parte da costa de Europa occidental. O aire é frío e marítimo que chega dende o Oeste (*advección Oeste*).

Dinámica da Borrasca e Frontes

Xa que a borrasca circula en dirección contraria ás agullas do reloxo, o vento vén do Atlántico, o que trae unha gran inestabilidade. A proximidade das isóbaras denota uns ventos fortes de compoñente oeste, cuxa maior intensidade se ve no Oeste e, sobre todo, no Noroeste peninsular.

En canto ás frontes, aparecen asociados á borrasca: frontes frías separadas por frontes cálidas ao Norte da Península. Unha primeira fronte fría pasou por riba da península provocando choivas e, outro precedido dun cálido, disponse a facelo de novo, o que provocará novas precipitacións.

Predicións Climáticas na Península e Canarias

En consecuencia, podemos predicir que na Península nos imos atopar cun tempo:

• Inestable e chuvioso co paso de frontes.
• Moi ventoso, sobre todo no Oeste e Noroeste peninsular.

As frontes atravesarán a península de Oeste a Leste e distribuirán xenerosamente precipitacións, sendo maiores nas costas cantábricas e occidentais. O vento polar marítimo refrescará as temperaturas.

Polo que respecta ás Illas Canarias, a situación será totalmente distinta, xa que están dominadas polo Anticiclón das Azores, o que achegará un tempo estable e temperaturas altas para a época invernal.

Caracterización da Paisaxe Natural Atlántica

A fotografía amósanos unha paisaxe natural dun val entre montañas humanizada polo ser humano, xa que se ven estradas, casas e parcelas agrarias. Trátase dunha paisaxe natural con predominio do elemento abiótico e biótico sobre o antrópico.

Relevo, Xeoloxía e Vexetación

O relevo é montañoso, a vexetación predominante é de prados e o poboamento disperso, o que nos leva a encadralo dentro das paisaxes naturais oceánicas/atlánticas de España. Domina un relevo continental dunha zona de val (zona afundida entre montañas) e unha agrupación de montañas.

O tipo de rochedo é silíceo, xa que non se atopan formas de relevo propias dun relevo calcáreo/kárstico. O modelado deste relevo deu lugar a crestas montañosas alternadas por vales e, en consecuencia, é un dos relevos máis antigos da Península Ibérica. Trátase dun macizo antigo, propio do Macizo Galaico ou da Cordilleira Cantábrica.

Dominan os prados verdes e herbáceos propios do clima oceánico, divididos en parcelas agrarias na zona de val. Apréciase unha liña arborada na zona máis afundida do val, que se pode corresponder cunha liña hidrográfica (curso dun río). Poden ser piñeiros. Aínda que non se aprecia ningún río, pódese deducir a existencia dun cauce. Trataríase do curso alto dun río propio do clima oceánico (vertente cantábrica ou Galicia), ríos curtos, regulares e caudalosos.

Clima e Solos

Trátase dun clima oceánico, caracterizado polas temperaturas suaves durante todo o ano e as precipitacións elevadas, con certo descenso nos meses do verán. Son maioritariamente solos silíceos, pardos húmidos e/ou *ranker* (sen vexetación).

Interrelacións entre Medio Natural e Actividade Humana

Nesta fotografía podemos apreciar diversos aspectos das interrelacións entre o medio natural e a actividade humana e viceversa. Así, observamos como os asentamentos humanos concéntranse no val, onde tamén se desenvolve a actividade agropecuaria.

• As pendentes do terreo dificultan as comunicacións (estradas e camiños sinuosos), sendo na zona de menor pendente onde se asenta o ser humano.
• As mellores condicións climáticas (temperaturas máis frías a maior altitude) e as condicións do solo (máis fértiles na zona de val) tamén inflúen no asentamento da poboación e da actividade agraria no val.

En definitiva, atopámonos ante unha imaxe dunha paisaxe natural oceánica peninsular (zona cantábrica ou Galicia), unha paisaxe na que, aínda que predominan os elementos naturais (bióticos e abióticos), o elemento antrópico tamén se pode detectar.