Interferencias Lingüísticas do Castelán no Galego: Unha Visión Abrangente

As Interferencias Lingüísticas do Castelán no Galego: Unha Visión Abrangente

As interferencias lingüísticas en Galicia xorden pola presión do castelán sobre o galego, o que provoca a introdución de numerosos castelanismos que afectan á fonética, á ortografía, á morfoloxía, á sintaxe e ao léxico. Comprender estas interferencias é crucial para a correcta utilización e preservación da lingua galega.

1. Interferencias Fonéticas

Entre as interferencias fonéticas máis destacadas atopamos:

• A confusión entre o castelán «Y» e o galego «I» (ex: *paiaso en lugar de pallaso).
• A pronunciación do fonema fricativo palatal xordo [ʃ] como sonoro [ʒ] (ex: *hose en lugar de hoxe).
• A ausencia de asimilación de -R ou -S final con vogal (ex: comer o pan [komelo pan]).
• A castelanización dos grupos -BR-, -CR-, -FR- e -PR- ao cambiar o «R» por un «L» (ex: *clavo en lugar de cravo).
• A non diferenciación entre vogais abertas e pechadas (ex: *présa, *serves).
• O abandono da pronuncia do «N velar» (ex: unha) en favor do «N alveolar».

2. Interferencias Ortográficas

En canto á ortografía, a maioría dos erros residen na diferenciación entre B/V (ex: *avogado, *móbil), na necesidade ou non de H (ex: *ombro) e no uso incorrecto dos acentos gráficos ou tiles (ex: *el en lugar de el ou é).

3. Interferencias Morfolóxicas

As interferencias morfolóxicas maniféstanse en:

• Cambios de xénero (ex: o leite, a aula) e número (ex: os papeis).
• Uso incorrecto de determinantes (ex: *estes, *quen son).
• Utilización inadecuada dos pronomes átonos de terceira persoa (lembrar que lle é só complemento indirecto).
• Uso incorrecto do pronome tónico de primeira persoa cando vai nunha oración comparativa ou coas preposicións canda e onda (ex: *canda min en lugar de canda min/contigo).
• Alteracións verbais, como o uso reflexivo dalgúns verbos que non o son (ex: *tomei un vaso de auga, *casan mañá) e cambios en formas verbais ou nas conxugacións (ex: bater, ocorrer, converter).

4. Interferencias Sintácticas

Na sintaxe, destacan os seguintes puntos:

• A mala colocación dos pronomes átonos (ex: *collino alí en lugar de collino alí).
• O emprego de reflexivos cando o complemento directo está explícito (ex: *lavei a cabeza en lugar de lavei a cabeza).
• O teísmo e o lleísmo (ex: *non te deu o libro en lugar de non che deu o libro).
• A ausencia de artigo acompañando aos posesivos (ex: *non quero teus libros en lugar de non quero os teus libros).
• O emprego da preposición «A» na perífrase IR + Infinitivo (ex: *vai a pasear en lugar de vai pasear).

5. Interferencias Léxicas

As interferencias léxicas conforman o grupo máis numeroso e afectan a todos os ámbitos do vocabulario. Distinguimos cinco variantes principais:

1. Diglosia léxica: Restrición do significado da forma galega (ex: billa fronte a grifo).
2. Desuso de termos galegos: En parellas de palabras nas que o galego coincide co castelán, téndese a usar a forma castelá, provocando o desuso da galega (ex: beizos fronte a labios).
3. Perda de matices: Emprego dunha palabra máis xeral por influencia do castelán, perdendo os matices de termos galegos específicos. Casos como romper (fronte a fender, rachar, esnaquizar, escachar, esfarelar) e as expresións sobre o tempo atmosférico chover (fronte a orballar, miañar, chuviscar, chuvieira, chuvasco).
4. Palabras erróneas por suposición de regras: Erros derivados da suposición de que «G+E,I» é sempre igual a «X» en galego, cando existen excepcións (ex: baralla, cella, lentella).
5. Substitución total: O caso máis grave é a substitución completa da forma galega pola castelá (ex: *acera, *rodilla, *tenedor).

Tamén dentro destas interferencias, distinguimos a influencia de aspectos e expresións do galego nos castelanfalantes de Galicia (ex: reseso, carballo, silva, *no doy hecho, *y luego?).

Conclusión: A Importancia da Concienciación Lingüística

En resumo, aínda que a convivencia das dúas linguas ocasiona problemas, o máis prexudicado é o galego debido á situación diglósica e á presión constante do castelán. É fundamental que os cidadáns empreguen o galego correctamente e se conciencien sobre o uso axeitado do seu idioma para garantir a súa vitalidade e riqueza cultural.