A Inseguridade e a Vida Monástica na Alta Idade Media (Séculos IX-XI)

O Clima de Inseguridade na Europa dos Séculos IX e X

O período comprendido entre os séculos IX e X en Europa estivo marcado por un profundo clima de inseguridade. As guerras internas eran frecuentes, como consecuencia das loitas entre os señores feudais para aumentar o seu poder. Ademais, as invasións de húngaros, viquingos e sarracenos supuxeron unha ameaza exterior constante.

As Guerras Feudais e a Actuación da Nobreza

Orixe e Consecuencias

As guerras feudais orixináronse pola ambición dos nobres de aumentar o seu poder e as súas terras. As guerras eran habituais, polo que existía unha grande inseguridade nos camiños e nas cidades que non tiñan a protección directa dalgún nobre.

Actuación dos Nobres e Soldados

Os nobres posuían un exército propio. Os soldados vivían no mesmo castelo e estaban preparados para loitar contra outro señor feudal e o seu exército en calquera ocasión.

As Invasións Viquingas (Normandos)

En Escandinavia vivía un grupo de pobos xermánicos que se engloban baixo a denominación de viquingos ou normandos. As súas incursións foron cruciais para a historia europea:

• Daneses: Saquearon as costas atlánticas e chegaron ata o Mediterráneo. Asentáronse en Inglaterra e Francia, onde formaron a Normandía.
• Noruegueses: Navegaron cara ao oeste, establecéndose en Irlanda, Islandia e Groenlandia e, mesmo, alcanzaron as costas de Norteamérica.
• Suecos: Dirixíronse cara a oriente, navegando polos ríos, para comerciar co Imperio Bizantino e o Imperio Islámico.

Os Sarracenos

Os sarracenos eran piratas musulmáns que tiñan a súa base no Norte de África. O seu intento de ocupar o sur de Italia non prosperou debido á intervención da flota bizantina. Só puideron ocupar parte de Sicilia entre os anos 827 e 902.

Os Húngaros (Maxiares)

Os húngaros ou maxiares eran orixinarios das estepas asiáticas. Comezaron as súas invasións a mediados do século X.

• Derrota: Foron derrotados na Batalla de Lechfeld por Otón I o Grande.
• Asentamento: Establecéronse na zona que actualmente é Hungría.

Panorama Político Europeo no Ano 1000

O Reino máis Importante

O reino máis importante de Europa no ano 1000 era o Imperio Xermánico (Sacro Imperio Romano Xermánico), integrado pola actual Alemaña, parte de Italia e, máis tarde, Provenza e Borgoña.

Situación na Península Ibérica

No norte da Península Ibérica, varios reinos cristiáns loitaban por ocupar o Califato de Córdoba e recuperar o seu territorio (proceso coñecido como Reconquista).

Os Mosteiros na Idade Media

Os mosteiros eran un conxunto de edificios nos que vivía unha comunidade relixiosa de monxes ou monxas. Estaban dirixidos por un abade ou unha abadesa, que exercía o señorío feudal sobre as terras que rodeaban o mosteiro.

Organización das Tarefas Monásticas

As tarefas no mosteiro organizábanse segundo o rango social e a educación dos seus membros:

• Traballos Manuais: Cultivaban o horto, criaban animais domésticos, etc.
• Atención Sanitaria: Dispensaban atención sanitaria aos pobres que acudían ao mosteiro.
• Tarefas Intelectuais: Educaban a novicios e novicias, traducían obras clásicas e dedicábanse ao estudo.

As Ordes Monásticas

Definición e Obxectivo

Unha orde monástica está formada por un grupo de monxes ou de monxas que seguen regras establecidas, aprobadas polo Papa, co obxectivo de levar unha vida sinxela e de penitencia.

Ordes Destacadas

Unha das primeiras foi a Orde Beneditina ou bieita, promovida por San Bieito de Nursia. Outras ordes importantes foron:

• A Orde do Císter (século XI).
• As ordes mendicantes, como a dos Franciscanos e a dos Dominicos (un século despois).

Funcións Esenciais do Mosteiro

• Centros de Cultura: As súas bibliotecas preservaron as obras do coñecemento e do pensamento clásicos.
• Labor Docente e Agrícola: Ensinaban a ler e escribir aos novicios. Tamén melloraron as técnicas de cultivo e difundíronas entre o campesiñado.
• Funcións Asistenciais: Crearon hospicios para atender os peregrinos e hospitais nos que atendían os enfermos e os pobres. Sen este labor, a inmensa maioría da poboación non recibiría atención sanitaria.

Partes Principais dun Mosteiro

Claustro

Patio porticado cun xardín, utilizado para pasear, ler e conversar.

Igrexa

Lugar de oración e de celebración da liturxia.

Hospedaría

Recinto que acollía os viaxeiros e peregrinos.

Refectorio

Comedor da comunidade.

Sala Capitular

Lugar de reunión onde se discutían as cuestións relacionadas coa comunidade.

Scriptorium

Sala de traballo intelectual e copia de manuscritos.