Industria: Definizioa, Faseak, Motak eta Munduko Banaketa

Industria: Definizioa eta Fabrikazio Moduak

Industria produktu materialak kantitate handitan sortzeko gai den jarduera da.

Fabrikatzeko Moduak

• Lehengaiak eraldatuz: Lehengaiak zuzenean prozesatzea.
• Industria prozesu bidez: Aurrez egindako piezak bata bestearekin muntatzea.

Industria Faseak

Artisautza Lana

XVIII. mendearen bukaerara arte. Artisau maisuek lehengaiak manufaktura bihurtzen zituzten, energia eta trebetasunaren bidez. Lantegiak etxebizitzak ziren, eta hirietan artisauen auzoak zeuden. Ekoizpena txikia zen.

Lehen Industria Iraultza

XVIII. mendearen amaieran, Erresuma Batuan sortu zen. Ikatzez elikatutako lurrun-makinek ekoizpen-sektorearen garapena ekarri zuten, batez ere ehungintzan eta manufaktura metalikoan.

Bigarren Industria Iraultza

XIX. mendearen bukaeratik aurrera. Energia iturri berriak (petrolioa eta elektrizitatea) eta fabrikazio prozesu eraginkorrak (muntaketa-kateak) ezarri ziren.

Hirugarren Industria Iraultza

XX. mendearen amaieratik gaur egunera arte. Ekoizpen prozesuetan teknologia gehiago eta eskulan gutxiago erabiltzen da (adibidez, robotek egiten dute lana). Ardatzak: informatika, mikroelektronika eta bioteknologia.

Industria Mota Nagusiak

Industria jardueren aniztasun handia dago (lehengaien, teknologiaren, prozesuaren eta produktuaren helburuaren arabera).

Industria Astuna

Baliabide asko (lehengaiak, kapitala, eskulana eta espazioa) kontsumitzen ditu. Lehengaien lehen eraldaketa lantegi handietan egiten da. Sektore garrantzitsuenak:

• Produktu metalikoen fabrikazioa (metalurgia eta siderurgia).
• Produktu kimikoen ekoizpena.
• Eraikuntzako materialak.

Industria Erdiarina

Ekipamendu-ondasunak fabrikatzen ditu (beste industria batzuek beren prozesuetarako behar dituzten produktuak).

Industria Arina

Eguneroko produktuak ekoizten ditu.

Industria Arinaren Azpisektoreak

• Ohiko jarduerak: Eskulan asko behar dutenak.
• Goi-teknologiako jarduerak: Ikerketa eta Garapenean (I+G) oinarrituta daudenak.

Industriaren Energia Iturriak

Industrian energia elektrikoa erabiltzen da gehien. Elektrizitate hori, batez ere, ohiko energia iturrietatik lortzen da:

• Petrolioa: Energia-iturri erabiliena da. Erreserbak mugatuak dira eta herrialde jakin batzuetan baino ez daude.
• Ikatza: Industria Iraultzaren lehen etapetan energia-iturri erabiliena izan zen.
• Gas Naturala: Zentral elektrikoetan eta berogailuetan erabiltzen da, bere errekuntza ez baita ikatzarena edo petrolioarena bezain kutsagarria.
• Energia Nuklearra: Elektrizitatea sortzen duten turbinak mugitzeko erabiltzen da. Istripua gertatzen bada, kalte larriak sortzen ditu herritarrengan eta ingurumenean.

Teknologiaren Garrantzia Industrian

Industriak teknologia behar du. Hiru teknologia mota nagusi daude:

• Oinarrizko Teknologiak: Artisau lanaren oinordekoak.
• Ohiko Industriaren Teknologiak: Industria Iraultzako lehen bi aldietatik datozen makina eta tresnak.
• Teknologia Aurreratua: Ikerketan oinarritutakoa (I+G).

Industria Kokatzeko Faktore Erabakigarriak

Enpresek ahalik eta kostu txikienarekin ekoizteko kokalekuak bilatzen dituzte. Faktore erabakigarrienak:

• Langileak eta enpresariak eskuragarri izatea.
• Ondo komunikatuta egotea.
• Energia merkea eta egonkorra.
• Gobernuen babesa.
• Kapitala eskuragarri.
• Nahiko industria-lurzoru eta industria-eraikin.
• Teknologia.

Industria-Kokagune Motak

• Fabrika handiak.
• Industrialdeak edo enpresa-guneak.
• Parke teknologikoak.

Industria Munduan: Eredu Espaziala

Munduko herrialde industrializatuenak eredu espazial bat jarraituz banatzen dira geografian, faktore erabakigarrien arabera:

• Herrialde Industrializatuak: Lehen eta Bigarren Industria Iraultzan hasi ziren. Munduko industria-ekoizpenaren buru dira (%62ko aberastasuna). Teknologia eta kalitatezko produktuak sortzen dituzte.
• Herrialde Industrializatu Berriak: Ez ziren Lehen eta Bigarren Industria Iraultzetan hasi. Industria astun eta tradizionaletatik (jantzigintza eta oinetakoena) hasi ziren, eta azken hamarkadetan bilakaera azkarra izan dute. Teknologian lider bihurtzen ari dira.
• Industrializazio Bidean dauden Herrialdeak: Ekoizpen-ahalmen gutxi dute. Nekazaritzan oinarritzen dira, biztanle kopuruaren hazkundeak bultzatuta.

Industriaren Jardunbideak: Positiboak eta Negatiboak

Jardunbide Positiboak

Industria gizakiarentzat beharrezkoa da, horri esker produktu guztiak arrazoizko prezioetan ditugu. Jarduera horrek ingurumena eta langileen bizi-kalitatea errespetatzeko baldintza batzuk bete behar ditu:

• Energia aurreztea eta energia garbiak erabiltzea.
• Lehengai gutxiago kontsumitzea.
• Enplegu duinak izatea.
• Teknologia modu intentsiboan erabiltzea.
• Industria-gune adimenduak.
• Kontsumo-ondasun osasungarriak.

Jardunbide Negatiboak

Ingurunean eta gizartean sortzen dituzten kalteak:

• Fabrikazio prozesuetan lehengaien gehiegizko erabilera.
• Enplegu prekarioak.
• Oso fabrika kutsagarriak.
• Kalitate gutxiko produktuak egitea.