Humor grafikoa eta banda margotua: ezaugarriak, hizkuntza eta historia

Humorea eta testuingurua

Humorea askotan testuinguru zehatzei lotuta dago, eta denboraren joanean freskotasuna galdu dezake edo ulertezina bihur daiteke denbora eta lekuaren zirkunstantziak aldatzen direnean.

Hizkuntza-baliabideak

Humorista askok hizkuntza-baliabide hauek erabiltzen dituzte:

• Ironia: kontrakoa pentsatzen dela ulertaraztea esanez.
• Hiperbole: errealitatearen neurri normalekin kontrastatzen duen gehiegikeria.

Hitz-jokoak, anbiguotasunak eta esanahi bikoitzak

• Polisemia: esanahi ugari dituzten hitzak, bi irakurketa posible sortuz: bat serioa eta bestea "komikoa" (jatorri bera dutenak).
• Homonimia: forma berdina duten hitz desberdinak, ahoz edo idatziz.
• Paronimia: bi hitzen arteko antzekotasun fonetikoa, esanahi guztiz desberdinekin.
• Kalanbur: hitz edo esaldi baten esanahia aldatzea, silabak modu desberdinean taldekatuz.

Humor grafikoaren historia

Galiziako humor historian sortzaile grafiko ugari nabarmendu dira, Castelao, Maside eta Torrestik hasi eta Quesada, Gogue eta beste hainbat arte, azken urteetakoak barne. Asko eta asko egunkari edo aldizkarietan finkoki kolaboratzen zuten, eta haien lanak albumetan, liburukietan eta antologietan bildu dira.

Humor grafikoari soilik eskainitako argitalpenak ere sortu ziren, adibidez Golfiño gazte-aldizkari humoristikoa eta Retranca aldizkaria. Lan guztiei esker, disziplina humoristiko honek balioespen progresiboa jaso du, eta gaur egun bizitasun handia du gure artean.

Sortzaileek beren lanak teknika eta euskarri berrietara egokitzen dituzte, eta galizia-errealitatea modu kritiko eta sortzailean marrazten jarraitzen dute.

Banda margotua

Banda margotua irudiak eta testua uztartzen dituen kontakizun ilustratua da; hau da, hizkuntza ikonikoa eta hizkuntza verbala eta literarioa konbinatzen ditu. Testuaz lagundutako irudiek pertsonaien ekintzak erakusten dituzte eta funtsezko funtzio narratiboa betetzen dute.

Testua eta narrazioa

Testua pertsonaien laburreko elkarrizketek osatzen dute, baita kartelek edo narratzailearen ahotsa emateko laguntzako testuek ere. Istorioa bineta-sekuentzia baten bidez kontatzen da, ekintzaren une desberdinak aurkeztuz. Bineten artean elipsiak sor daitezke, tarteko gertaera batzuk ezabatzen dituzten denbora-saltoak.

Beste baliabide batzuk

Banda margotuak baliabide estralinguistiko eta ikonografiko bereziak ditu:

• Globoak eta burbuilak: pertsonaien esaldiak edo pentsamenduak errepresentatzen dituzte.
• Onomatopeiak: ekintzan gertatzen diren soinuak errepresentatzen dituzte; normalean kolorearen eta tamainaren bidez nabarmentzen dira.
• Mugimendu-seinaleak: pertsonaien edo objektuen ibilbidea markatzen dute eta mugimenduaren sentsazioa ematen dute.
• Metafora bisualak: irudien bidez adierazitako metaforak.