Hezkuntza inklusiborako neurriak eta laguntzak

1. Adimen-desgaitasuna (Down sindromea, gaixotasun arraroak...)

Baliabide materialak

1. Piktogramak eta ikusizko agendak: komunikazioa eta eguneroko errutinak errazteko.

Laguntza profesionalak

1. PT (Pedagogia Terapeutikoa): irakaslearen laguntza gelan, edukiak egokitzeko.

Neurri unibertsalak

1. IDU (Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala) aplikatu: informazioa modu sinplean aurkeztu eta ekintzarako bide desberdinak eman.

Neurri osagarriak

1. Errefortzu programak eta JPP (Jarduera Plana Pertsonalizatua) diseinatzea helburu espezifikoekin.

Neurri intentsiboak

1. Desgaitasuna handia bada, Gela Egonkorra (AE) edo BBHG bezalako baliabideak baloratu.

2. Desgaitasun motorea edo garun paralisia

Baliabide materialak

1. Oztopo arkitektonikoak kendu (arrapalak, bainu egokituak) eta gurpildun aulkiarentzat altzari egokituak erabili.

Laguntza profesionalak

1. HLE (Hezkuntza Laguntzarako Espezialista): eguneroko zereginetan (higienea, mugikortasuna) laguntzeko eta fisioterapeuta.

Neurri unibertsalak

1. Irisgarritasun kognitiboa eta fisikoa bermatu ikasgelako txoko guztietan.

Neurri osagarriak

1. Ordenagailu egokituak, pultsadoreak edo ahots-sintetizadoreak erabiltzea.

Neurri intentsiboa

1. Berritzeguneko ekipo espezifikoekin elkarlana zuzena izatea.

3. Ikusmen edo entzumen desgaitasuna

Baliabide materialak

1. Braille sistema (ikusmena) edo entzumenerako entzungailuak / begizta magnetikoa (entzumena).

Laguntza profesionalak

1. Zeinu Hizkuntzako interpretea edo ikusmen-desgaitasunean aditua den irakasle ibiltaria.

Neurri unibertsalak

1. Ikaslearen kokapen egokia gelan (irakaslearen ondoan, argitasun ona, zaratarik gabe).

Neurri osagarriak

1. Testuak makrotipoan (letra handia) edo material taktilen prestaketa.

Komunikazioa

1. Aurrez aurreko komunikazioa ziurtatu eta mezu guztiak euskarri bisualez lagundu.

4. Autismo espektro nahastea (adimen-desgaitasunarekin)

Baliabide materialak

1. Piktogramak eta BLISS komunikazio sistemak: mundua ulergarriago egiteko.

Laguntza profesionalak

1. ALE (Entzumen eta Mintzairaren irakaslea): komunikazio funtzionala lantzeko.

Neurri unibertsalak

1. Ingurunearen egituraketa eta errutinen aurreikuspena (aldaketak aurrez jakinarazi).

Neurri intentsiboak

1. Gela Egonkorra (AE) erabili, curriculumaren egokitzapen oso espezifikoak behar badira.

Guneak

1. Gelan "lasaitasun txokoa" sortu gainkarga sentsoriala kudeatzeko.

5. Funtzionamendu altuko autismo espektro nahastea

Baliabide materialak

1. Ordenagailua edo tabletak: informazioa prozesatzeko eta antsietatea apaltzeko.

Laguntza profesionalak

1. Tutorearen laguntza zuzena: gizarte-trebetasunak eta harremanak lantzeko.

Neurri unibertsalak

1. Literalitatea zaindu (ironiak eta metaforak azaldu) eta interes guneak ikaskuntzarako erabili.

Neurri osagarriak

1. Gizarte-istorioak erabiltzea gela barruko arauak eta egoerak ulertzeko.

Antolaketa

1. Taldekatzeak zaintzea, bakarkako lana eta talde-lana orekatuz.

6. Ikasteko aparteko zailtasunak (dislexia, discalculia...)

Neurri unibertsalak

1. Azterketetan denbora gehiago eman eta ortografia akatsak ez zigortu.

Baliabide materialak

1. Testu-irakurleak, zuzentzaileak eta kalkulagailuak erabiltzea.

Neurri osagarriak

1. Irakurketa-idazketa edo kalkulua sendotzeko errefortzu programak.

Ebaluazioa

1. Ahozko azterketak edo eskemak erabiltzeko aukera eman.

JPP

1. Ikaslearen indarguneak sustatu; autoestimua ez kaltetzeko.

7. Mintzairaren aparteko nahastea (TEL/TDL)

Laguntza profesionalak

1. ALE (Entzumen eta Mintzairaren irakaslea): esku-hartze zuzena eta jarraitua.

Baliabide materialak

1. Ikusizko euskarriak mezu oral guztiak babesteko (irudiak, bideoak).

Neurri unibertsalak

1. Irakasleak hizkera geldoa, argia eta esaldi motzak erabili behar ditu.

Neurri osagarriak

1. Komunikazio sistema augmentatiboak erabili hizkuntza orala osatzeko.

Interakzioa

1. Talde-lanetan ikaslearen parte-hartzea sustatu, erantzuteko denbora errespetatuz.

8. Arreta falta eta hiperaktibitatearen nahastea (TDAH)

Neurri unibertsalak

1. Ataza luzeak zatitu eta argibideak banan-banan eman.

Baliabide materialak

1. Agenda fisikoak edo digitalak eta tenporizadoreak denbora kudeatzeko.

Antolaketa

1. Ikaslea distrakzioetatik urrun eseri, baina irakaslearengandik gertu.

Neurri osagarriak

1. Mugimendu kontrolatua onartu (adibidez, materiala banatzea) urduritasuna bideratzeko.

Feedbacka: Errefortzu positiboa berehala eman lortutako pauso bakoitzeko.

Klase batean desgaitasun edo ikaskuntzarako zailtasunen bat duen ikasle bat dugunean, ezinbestekoa da hezkuntza inklusiboaren ikuspegitik jardutea. Hezkuntza inklusiboak ikasle guztientzako kalitatezko hezkuntza bidezko eta justua bermatzea du helburu, bakoitzaren ezaugarriak, beharrak eta erritmoak kontuan hartuta. Ikuspegi horretatik, desgaitasuna ez da pertsonaren arazo gisa ulertzen, baizik eta pertsonaren eta inguruneak eskaintzen dituen aukeren arteko elkarrekintzaren ondorio gisa. Horregatik, eskolaren erantzukizuna da testuingurua egokitzea, ikasle guztiek parte hartu eta beren potentzial maximoa garatu ahal izan dezaten, ekitatearen printzipioa oinarri hartuta.

Lehenengo pausua neurri eta laguntza unibertsalak aplikatzea da, Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsalen printzipioetan oinarrituta. Diseinu honek irakaskuntza hasieratik ikasle guztientzat irisgarri eta malgu diseinatzea proposatzen du, ondoren egokitzapenak egin beharrik izan ez dadin. Horretarako, informazioa aurkezteko modu desberdinak eskaini behar dira, hala nola azalpen ahozkoak, material bisualak, piktogramak edo baliabide digitalak. Era berean, ikasleei ikasitakoa adierazteko aukera anitzak eman behar zaizkie: idatziz, ahoz, irudien bidez edo laguntza teknologikoen bitartez, bakoitzaren gaitasun fisiko eta kognitiboak errespetatuz.

Horrez gain, ikasleen motibazioa eta inplikazioa sustatzea funtsezkoa da. Horretarako, jarduerak esanguratsuak eta errealak izan behar dira, ikasleen interesekin lotuta, eta erronka-maila egokitua eskaini behar da. Lankidetza eta talde-lana bultzatzeak, ikaskuntza kooperatiboaren bidez, parte-hartzea errazten du eta ikasle guztien sozializazioa indartzen du, bereziki autismo espektro nahastea edo arreta zailtasunak dituzten ikasleen kasuan.

Neurri unibertsalak nahikoak ez direnean, neurri osagarriak eta intentsiboak martxan jarri behar dira. Horien artean daude material didaktikoen egokitzapena, denboraren malgutasuna, ebaluazio hezitzaile eta pertsonalizatua, eta Jarduera Plana Pertsonalizatua (JPP) diseinatzea. Plan horrek ikaslearen behar zehatzak jasotzen ditu eta irakasle guztien jarduna gidatzen du. Desgaitasun motorea edo garun paralisia duten ikasleen kasuan, bereziki garrantzitsua da irisgarritasun unibertsala bermatzea, bai espazio fisikoan bai baliabideetan, eta ikaslearen adimen-gaitasuna mugikortasun-zailtasunetatik bereiztea.

Prozesu horretan, funtsezkoa da hezkuntza-laguntzako profesionalen lana. Pedagogia Terapeutikoko irakasleak, Entzumen eta Mintzairako irakasleak, hezkuntza laguntzarako espezialistak edo kanpoko profesionalek, hala nola fisioterapeutek edo logopedek, elkarlanean jardun behar dute tutorearekin eta gainerako irakasleekin. Halaber, familien inplikazioa eta informazio-trukea ezinbestekoak dira, ikaslearen garapen integrala bermatzeko.

Azkenik, jarduera hauek guztien helburua da ikaslea ikasgela arrunteko kide aktibo izatea, bere autonomia, ongizatea eta ikaskuntza ahalik eta gehien garatuz. Hezkuntza inklusiboak ez du soilik eduki akademikoak transmititzea bilatzen, baizik eta pertsona osoaren garapena, bizitzarako konpetentziak eta gizartean parte hartzeko aukera errealak eskaintzea. Horrela, eskola inklusiboak ikasle bakoitzaren duintasuna eta eskubideak errespetatzen ditu, eta bere potentzial maximoa ateratzeko baldintza egokiak sortzen ditu.