Guía de Dereito Laboral: Dereitos e Deberes

Dereito laboral: Principios e normas fundamentais

As normas laborais interprétanse da forma máis favorable para protexer ao traballador por ser a parte máis débil da relación xurídica. Estas normas teñen un carácter proteccionista para o traballador, quen non pode renunciar en ningún caso aos dereitos básicos que lle sexan recoñecidos na normativa laboral.

Dereitos e deberes do traballador

Os principais dereitos do traballador derivados da normativa laboral son:

• Dereito ao traballo e á libre elección de profesión ou oficio.
• Dereito á folga e á libre sindicación.
• Dereito ao respecto á intimidade.

Deberes laborais

• Cumprir as ordes e instrucións do empresario.
• Responsabilidade nas tarefas e respecto ao empresario e aos compañeiros.
• Entrega dos froitos do traballo ao empresario.
• Cumprimento coas normas de seguridade establecidas e co resto das obrigas propias do seu posto de traballo.

Suspensión do contrato de traballo

Enténdese por suspensión do contrato o cesamento temporal da prestación de servizos polo traballador e da remuneración por parte do empresario. As causas de suspensión son:

• Mutuo acordo ou causas determinadas no contrato.
• Suspensión por maternidade, acollemento ou adopción de menores de 6 anos.
• Privación de liberdade do traballador ou incapacidade temporal.
• Suspensión por razóns disciplinarias ou exercicio do dereito á folga.
• Peche patronal da empresa, forza maior temporal, causas organizativas ou de produción e excedencias.

Extinción do contrato de traballo

A extinción pon fin á vinculación entre empresario e traballador. Pode producirse por:

• Mutuo acordo ou causa determinada no contrato.
• Dimisión do traballador (neste caso non recibe prestación por desemprego).
• Morte do traballador, xubilación ou incapacidade permanente.
• Extinción da sociedade, despedimento colectivo ou despedimento disciplinario.

Salario e xornada laboral

O salario é a retribución económica que perciben os traballadores en diñeiro ou en especie. A xornada laboral é o tempo que o traballador permanece no traballo á disposición do empresario e en exercicio das súas funcións.

• A xornada ordinaria establece un límite máximo de 40 horas semanais de media ao ano.
• As horas extraordinarias son as que se realizan por riba da duración máxima da xornada ordinaria; pagaranse ou compensaranse con descanso.
• Dentro da xornada haberá un descanso de 15 minutos se é continuada ou de 1 hora se é partida.
• As vacacións non deben ser inferiores a 30 días naturais por ano traballado.

Convenio colectivo e resolución de conflitos

O convenio colectivo provén da negociación colectiva, que é a forma habitual de regular as condicións de traballo. É un acordo escrito negociado polos representantes dos traballadores e dos empresarios para fixar as condicións de traballo e produtividade nun ámbito laboral determinado.

Vías para solucionar conflitos colectivos

• Mediación: intervén un mediador que proporá un proxecto de solución para achegar a ambas partes.
• Arbitraxe: as partes pódense someter á decisión dun árbitro que imporá unha solución de obrigado cumprimento.
• Conciliación: é o procedemento xudicial previo a un proceso que ten por obxecto a resolución dun conflito.