Guía de Arte: Santa María do Naranco e o Panteón de Agripa

Francés4,38 KB

Santa María do Naranco: Prerrománico Asturiano

Ficha técnica e localización

  • Estilo: Prerrománico asturiano.
  • Cronoloxía: Século IX, ano 848.
  • Localización: No monte Naranco, moi preto de Oviedo.
  • Autor: Descoñecido, un arquitecto ao servizo do monarca asturiano Ramiro I.

Contexto histórico

A invasión dos musulmáns no ano 711 acabou co reino dos visigodos en España. A Reconquista empezou xa no ano 722 en Covadonga (Asturias). Coa Reconquista apareceron novos reinos cristiáns, sendo o de Asturias o primeiro deles. A arte asturiana desenvolveuse no pequeno reino de Asturias despois de que os cristiáns fosen obrigados a refuxiarse nas montañas do norte polos invasores musulmáns. A etapa de plenitude da arte asturiana corresponde ao reinado de Ramiro I (842-850).

Xustificación e análise arquitectónica

É a única obra civil da arte asturiana que chegou ata os nosos días (2012). Unha ara de altar documenta o ano 848 como data da súa transformación de palacio a igrexa.

Trátase dun edificio de 20 m de longo por 6 m de ancho e con dúas plantas, cada unha delas dividida en tres seccións, sendo a central máis ampla que as laterais:

  • Planta superior (sección central): É a sala nobre, que se cobre por unha bóveda de canón de toba (pedra lixeira), con arcos faixóns que se apoiaban sobre ménsulas, reforzando as paredes con arcos cegos sobre columnas de fuste sogueado.
  • Tribunas laterais: Os laterais desta planta superior teñen cada un a súa tribuna, que se constrúen con tres arcos de medio punto peraltados.
  • Estrutura exterior: Enriba dos miradoiros hai unha ventá triforia que non corresponde a ningunha sala e que, xunto aos contrafortes, contribúe a darlle verticalidade ao edificio.

Panteón de Agripa: Arte Romana Imperial

Ficha técnica e autoría

  • Estilo e tipoloxía: Arte romana imperial, edificio relixioso: templo.
  • Cronoloxía: Século II, primeiro cuarto (118-125 d.C.).
  • Localización e elementos: Panteón de Agripa en Roma (planta, exterior e interior).
  • Autor: Descoñecido; posible autor: Apolodoro de Damasco.

Contexto histórico

No friso deste edificio está escrita unha inscrición que recorda que xa en tempos de Agripa, lugartenente e xenro de Augusto, se construíu un templo para servir de acollida aos numerosos deuses existentes en Roma: o Panteón. Aquel primeiro edificio sufriu as consecuencias do incendio do Campo de Marte do ano 80, e restaurouno logo Domiciano. O edificio actual é unha construción realizada en tempos de Adriano, novo desde os cimentos.

O seu posible arquitecto foi Apolodoro de Damasco, quen fora arquitecto oficial de Traxano; porén, contra esta atribución de autoría está o feito de que xa en época de Adriano a antipatía que ambos se profesaban o afastou dos programas construtivos oficiais. Desde a época bizantina utilizouse como igrexa, ao doalo o emperador ao papa san Bonifacio IV no ano 608.

Xustificación e características formais

Este é un edificio de planta circular, forma xeométrica que simboliza o acollemento ofrecido a todos os deuses. A medida do diámetro da cúpula (43,5 m) é exactamente a mesma que a altura ata o nivel de «clave» da cúpula, o que crea no interior unha sensación espacial que propicia a abstracción.

  • Cúpula: Toda a parte cupulada presenta casetóns que diminúen de tamaño en amplitude, acentuando a perspectiva e a abstracción, agudizada polo grande óculo central circular de 8 m de diámetro.
  • Pórtico de entrada: Situado ao norte, conta cun pórtico de 16 columnas monolíticas de granito exipcio con capiteis corintios, dispostas en naves, sendo a central máis longa.
  • Acabamentos: O revestimento exterior do cilindro era espectacular, pois estaba recuberto de placas de mármore e estuco, unha imaxe moi distinta da actual, espida e descarnada. A cúpula, pola súa banda, atopábase recuberta de tellas de bronce dourado que escintilaban coa luz.

Descargar

PDF Word HTML