Os Grandes Autores do Galeguismo: Risco, Otero Pedrayo e Castelao

Vicente Risco: Vida, Obra e Pensamento Galeguista

Traxectoria e Ideoloxía

• Ingresa nas Irmandades da Fala.
• En 1920, ano da fundación da revista Nós, publica a súa teoría do nacionalismo galego, adquirindo prestixio como teórico do galeguismo.
• En 1931 participa na formación do Partido Galeguista.

É un autor de produción teatral e poética, e cunha ampla produción como narrador e ensaísta (etnográfico, político, literario, histórico e filosófico).

Entende a arte como algo propio dunha elite. A ideoloxía que sustenta o seu pensamento vén marcada polo cristianismo, o celtismo e o atlantismo.

A Narrativa de Risco

Refírese aos mitos celtas e aos motivos esotéricos. Caracterízase pola intencionalidade didáctica e o humor crítico, reflectindo as súas orixes celtas e os valores do cristianismo.

A súa obra máis salientable é O Porco de pé (1928), na que a través da caricatura realiza unha parodia humorística de personaxes do seu tempo, critica a burguesía e satiriza a sociedade consumista e materialista.

Teatro e Ensaio

Na produción teatral limítase ao título O bufón de el Rei (1928).

A súa obra ensaística é moi variada. Entre outros títulos destacan:

• Nós, os inadaptados (1933)
• Mittleuropa (1934)

Ramón Otero Pedrayo: Traxectoria e Obra

Vida e Compromiso Político

• En 1918 ingresa nas Irmandades da Fala.
• Desenvolve un intenso traballo cultural e político, integrándose no Partido Galeguista.
• Foi deputado por Ourense en 1931.

Coa Guerra Civil foi destituído da súa cátedra. Despois exercerá a docencia na Universidade de Santiago e converterase nun modelo ético e nun símbolo do galeguismo para as xeracións máis novas.

As Claves da Súa Obra

As claves do seu pensamento, o cristianismo e a tradición, reflicten a oposición a conceptos como o materialismo e a modernidade.

Narrativa

Céntrase nos distintos aspectos da historia e da realidade de Galicia. Recrea o mundo rural de labregos e fidalgos en obras como Pantelas, Home libre (1925).

No ámbito das novelas cómpre salientar:

• A triloxía Os Camiños da vida (1928), que debuxa un magnífico cadro da sociedade galega do XIX, retratando a decadencia da fidalguía.
• Arredor de si (1930), onde deseña un retrato da súa xeración.
• Novela de asunto histórico: A Romeiría de Xelmírez (1934).

Teatro

Destaca A lagarada (1928), cun tema semellante ao das novelas de labregos e fidalgos.

Ensaio e Poesía

Ademais da monumental obra xornalística, salienta a visión histórica e xeográfica de Galicia en:

• Síntese xeográfica de Galicia (1926)
• O ensaio histórico Sobre a cultura galega (1933)

A súa produción poética está recollida, aínda que non integramente, no volume Bocarribeira (1958).

Alfonso Daniel Rodríguez Castelao: Vida e Obra

Traxectoria Biográfica e Política

Nace en Rianxo (1886). Estuda Medicina en Santiago. Exerce como médico na súa vila natal. Posteriormente é destinado a Pontevedra, onde dá tamén clases de debuxo.

A morte do seu único fillo, aos trece anos, marca a súa vida.

As súas inquedanzas lévano a:

• Entrar nas Irmandades da Fala.
• Participar na fundación da revista Nós (director artístico).
• Ser un dos fundadores do Partido Galeguista, sendo deputado na II República.

Morre en Bos Aires en 1950. Os seus restos trasladáronse a Galicia.

Claves da Obra de Castelao

Castelao opta por mostrar a realidade do seu tempo, centrándose nas clases populares, protagonistas fundamentais da súa obra.

• Prosa substantiva e sinxela: Posúe un ritmo que a aproxima á poesía.
• Humor: Utilizado para mostrar os defectos da sociedade galega.
• Lirismo: Vén fornecido polo uso de recursos expresivos e pola selección do léxico.
• Técnica Narrativa: Prosa depurada e sintética, manifestada mediante trazos esenciais que denotan o fundamental da historia, deixando o resto suxerido.

Obra Narrativa e Dramática

Narrativa Breve

A primeira narración de Castelao é Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete (1922). O relato é unha xustaposición de breves estampas tinguidas de humor negro, que ofrecen unha perspectiva crítica da sociedade.

Outras obras fundamentais son as Cousas (publicadas en prensa e recollidas en volume) e Retrincos (1934), cinco relatos autobiográficos ordenados cronoloxicamente (infancia, adolescencia, mocidade e madurez).

Novela e Teatro

• Novela: A súa única novela é Os dous de sempre (1934), centrada na vida de dous protagonistas: Pedriño (o conformista) e Rañolas (o idealista).
• Teatro: Os vellos non deben de namorarse (Exilio arxentino, 1941), unha comedia sobre tres vellos que se namoran de mozas.