Gobernuaren Zerga Tresnak eta Kontabilitate Nazionala: Gida Sakona

Gobernuaren Zerga Tresnak eta Zerga Politiken Azterketa

Gobernuek ekonomia suspertzeko eta kudeatzeko hainbat tresna fiskal erabiltzen dituzte. Hona hemen nagusiak:

Ahalmeneko Zerga Politika

Gobernuek zuzenean esku hartzen dute ekonomian, diru-sarrerak eta gastu publikoak erregulatuz.

• Obra Publikoak Bultzatu: Azpiegiturak hobetuz ekoizpena eta enplegua sustatzen dira.
• Enplegu eta Prestakuntza Planak: Langileak azkar prestatuz eta kontratatuz.
• Transferentzia Programak: Egoera ahulean dauden taldeei laguntza emanez (langabezia-prestazioak, pentsioak).
• Zerga-tasen Aldaketa: Zerga tasak egokituz kontsumoa eta inbertsioa eragiteko.
• Egonkortzaile Automatikoak: Ekonomiaren gorabeherak leuntzeko neurriak.
• Gizarte Segurantzako Kotizazioak: Gizarte babeserako funtsak.

Zerga Progresiboak eta Proportzionalak

• Zerga Progresiboak (adib. PFEZ): Zerga-tasa errentaren arabera aldatzen da.
• Zerga Proportzionalak (adib. BEZ): Zerga-tasa konstante mantentzen da errentaren arabera.

Zerga Politika Motak eta Ondorioak

Zerga Politika Hedatzailea

Biztanleen egoera hobetzeko helburuarekin, zergak jaitsi edo gastu publikoa handitzen da.

• Ondorio Positiboak: Ekoizpena eta enplegua areagotzen dira.
• Ondorio Negatiboak: Prezioen igoera sor daiteke, gobernuak kudeatu beharrekoa.

Zerga Politika Murriztailea

Zergak igoz edo gastu publikoa murriztuz, ekonomiaren hazkunde gehiegizko joera geldiarazten da.

Kontabilitate Nazionala: Ekonomiaren Neurri Nagusiak

Kontabilitate Nazionalak herrialde bateko ekonomia-jardueren informazioa jasotzen eta adierazten du. Adierazle nagusiak honako hauek dira:

Nazio Produktu Gordina (NPG)

Herrialde bateko nazionalek mundu osoan ekoitzitako guztia neurtzen du, nazionaltasun irizpidea jarraituz.

Errenta Nazionala (edo Nazio Errenta)

Herrialdeko biztanle guztien irabaziak eta errentak adierazten ditu.

Errenta Pertsonal Erabilgarria

Familiengana iristen den errenta garbia, zergak eta gizarte-segurantzako kotizazioak kendu ondoren.

Biztanleko Errenta

Nazio errenta biztanle kopuruaren arabera zatituz kalkulatzen da.

BPG Nominalaren eta Errealaren Arteko Aldea

BPG nominalak merkatu-prezioetan neurtzen du ekoizpena, inflazioa kontuan hartu gabe. BPG errealak, aldiz, inflazioaren eragina kenduz neurtzen du ekoizpenaren bolumena, eta horrela denboraldi ezberdinetako ekoizpena zuzenki alderatzea ahalbidetzen du.

• Deflaktatzea: Inflazioaren eragina kentzeko prozesua, balio nominalak balio errealetara pasatuz.

Barne Produktu Gordina (BPG)

Definizioa: Herrialde batean, denbora-tarte jakin batean (normalean urtebete) ekoitzitako azken ondasun eta zerbitzuen balio osoa, dirutan neurtua.

Ezaugarriak:

• Moneta Bakarra Erabiltzea: Ondasun eta zerbitzu guztiak moneta berean neurtzen dira (adib. Eurotan).
• Aitortutako Jarduerak Kontuan Hartzea: Administrazio publikoari aitortutako transakzioak zenbatzen dira. Azken ondasunen balioak soilik hartzen dira kontuan, tarteko ondasunen balioak ez.
• Herrialdeko Mugen Barruan Ekoiztutakoa Neurtzea: Inportazioak ez dira kontuan hartzen, baina esportazioak bai, Espainian ekoitzitakoa atzerrian salduz gero.
• Aldi Batean Ekoitzitakoa Neurtzea: Urtebetean ekoitzitakoa neurtzen da.