Glossari de termes geogràfics i ambientals: isòbara, isoieta, laurisilva i més

Francés4,91 KB

Glosario de termos xeográficos e ambientais

Isóbara: é unha isoliña que, nun mapa meteorolóxico, une os puntos que teñen a mesma presión atmosférica ao nivel do mar. O conxunto de todas elas configuran os cambios de presión. Habitualmente represéntanse os múltiplos de 4 hPa (hectopascais) ou mb (milibares) (1000, 1004, 1008, 1012,...), unidade de medida da presión.

Isoieta: isoliña imaxinaria que une puntos con iguais valores de precipitacións, nun mapa no que se expresen cantidades de precipitación recibida por áreas.

Avesedo (umbría): é unha zona que, pola súa orientación, está sempre en sombra. Nas montañas é a vertente do val exposta á sombra e oposta á solaina. As súas temperaturas máis baixas adoitan traducirse en diferenzas de vexetación, sendo os bosques máis amplos. En España é a orientada ao norte.

Laurisilva: a laurisilva é un bosque nubloso subtropical, propio de lugares húmidos, cálidos e sen xeadas, con grandes árbores, que en España se dá nas illas Canarias, máis concretamente nas vertentes setentrionais das illas occidentais de maior elevación, alí onde o «mar de nubes» —determinado pola afluencia dos alisios— permite o seu crecemento.

Maquis: ou maquia é un ecosistema de matogueira mediterránea, formación de especies perennifolias, principalmente arbustivas, que soe refuxiarse sobre solos silíceos. Os madroños, as xaras, os brezos, lentiscos, romeus e outras especies son características desta formación, de maior porte xeralmente que as garrigas.

Vexetación clímax: concepto bioxeográfico que refire á vexetación que está en equilibrio coas condicións ambientais dun lugar, é dicir, a vexetación potencial que debería existir nun lugar de non mediaren outros factores fóra dos meramente ambientais. Un exemplo de vexetación clímax é a de carballos no piso basal da provincia eurosiberiana na península Ibérica.

Vexetación antrópica: concepto bioxeográfico que refire ao efecto de substitución dunha vexetación clímax ou primaria por outra disclímax ou secundaria provocada pola acción do home. Por exemplo, a repoboación con coníferas ou de frondosas tipo eucaliptos.

Landa: formación vexetal de matogueira, característica da rexión eurosiberiana e como consecuencia da degradación do bosque mixto atlántico. Está formada por matogueiras como a xesta, o toxo e o breixo, podendo acadar os 3 m de altura. É característica da España húmida, asentándose sobre solos pobres e pouco aptos para o cultivo.

Conca fluvial: tamén coñecida como conca hidrográfica, é a porción de terreo que drena a un colector principal (río ou lago), limitada por unha liña de cumes ou divisoria de augas —liña desde a que as augas correntes flúen en direccións opostas—, e que soe coincidir cos niveis máis elevados de determinados sistemas montañosos.

Estiaxe: concepto hidrolóxico que refire ao nivel máis baixo que as augas dun río teñen estacionalmente e que, na medida en que aquelas son a expresión hidrolóxica do réxime de precipitacións, coincide co mínimo anual de chuvias.

Marisma: concepto morfoxenético de litoral que refire a un terreo baixo ou anegado, nas ribeiras do mar ou das rías; por tanto, dunha área areosa que de forma recorrente e repetida se inunda de auga salgada procedente do mar. O exemplo máis representativo son as Marismas do Guadalquivir. (Ver definición de Esteiro).

Efecto hivernadoiro: concepto medioambiental que refire ao proceso que explica o quentamento da atmosfera terrestre por similitude co que acontece nun hivernadoiro; en efecto, a atmosfera pode ser atravesada pola radiación solar calorífica de onda curta, pero non por toda a radiación terrestre de onda longa, gran parte da cal é absorbida polo vapor de auga e o dióxido de carbono.

Paisaxe: concepto xeográfico que, segundo sinala a Convención Europea da Paisaxe, «designa calquera parte do territorio, tal como é percibida polas poboacións, cuxo carácter resulta da acción de factores naturais e/ou humanos e das súas interrelacións». As paisaxes son dinámicas e evolucionan ao longo do tempo e son diferentes en cada rexión, polo que están sendo cada vez máis valoradas e protexidas. Forman parte do noso patrimonio.

Poboación activa: concepto demográfico que refire a aquela poboación en idade de traballar. A partir desta definición diferenciamos entre poboación activa ocupada e poboación activa desocupada ou en paro. A efectos estatísticos convén, con todo, discriminar a poboación parada (poboación activa desocupada temporalmente sen emprego) da poboación activa desocupada ou de labores non asalariadas.

2

Descargar

PDF Word HTML