Gizarte Segurantza eta Lan Zuzenbidea: Galderak eta Erantzunak

Gizarte Segurantza: Prestazioak eta Betebeharrak

1. Langile bat bigarren aldiz kontratatzen denean, zer ez da egin behar?

   Afiliazioa (Ekintza bakarra da bizitza osorako).

2. Aldi Baterako Ezintasuna (ABE) kobratzeko beharrezko kotizazio-aldia (gaixotasun arrunta)?

   180 egun, baja hartu aurreko 5 urteetan.

3. ABE lan istripu baten ondorioz: Zenbat kobratuko du langileak?

   Oinarri Arautzailearen %75.

4. Zenbat kobratzen du ezintasun iraunkor absolutua duen langile batek?

   Oinarri Arautzailearen %100, bizitza osorako.

5. ABE kobratzeko gutxieneko kotizazio-aldia (lan-kontingentzia denean)?

   Ez da kotizazio-aldirik behar.

6. Zenbat kobratuko du langile batek bajako lehenengo hiru egunetan, kausa arrunta bada?

   Ezer ez.

7. Zer zenbateko kobratuko du langileak jaiotza eta haurdunaldiko arriskuagatiko prestazioetan?

   Oinarri Arautzailearen %100.

8. Orokorrean, zein da alarguntasun-pentsioaren zenbatekoa?

   Oinarri Arautzailearen %52.

9. Zein da langabezia-prestazioa kobratzeko beharrezko kotizazio-aldia?

   12 hilabete (azken 6 urteetan).

10. Gizarte Segurantzaren sistema…

    Solidarioa eta derrigorrezkoa da.

11. Zein da enpresaburuaren betebeharra?

    Langileei amatasun/jaiotza prestazioa ordaintzea (Kudeaketa betebeharra).

12. Langabezia-prestazioaren iraupena: 5 urte kotizatu baditu?

    20 hilabete.

13. Langabezia-prestazioaren iraupena: 6 urte kotizatu baditu?

    24 hilabete.

14. Langabezia-prestazioaren iraupena: 8 urte kotizatu baditu?

    24 hilabete (Gehienezko iraupena).

15. Langile autonomoek ezin dute kotizazio-oinarria erabaki. (Egia/Gezurra)

    Gezurra.

16. Gizarte Segurantzako sistema solidarioa da. (Egia/Gezurra)

    Egia.

17. Lan-istripu batek ABE sorrarazten badu, langileak kobratu ahal izateko…

    Ez da gabealdirik behar.

18. Zein ezintasun motatan ezin du langileak lan egin, ez ohiko lanbidean ezta beste batean ere?

    Ezintasun Iraunkor Absolutuan.

19. Erretiro-pentsioa kobratu ahal izateko, gutxienez 15 urteko kotizazioa behar da. (Egia/Gezurra)

    Egia.

20. Lehenengo sei hilabeteetan, langabezia-prestazioaren zenbatekoa da:

    Oinarri Arautzailearen %70.

21. Kontingentzia arruntetan sartzen dira…

    Gaixotasun arrunta eta lanetik kanpoko istripuak.

22. Lanetik kanpoko istripu batek ABE sortzen badu, noiz hasiko da langilea kobratzen?

    4. egunean.

23. Noiz dugu Ezintasun Iraunkor Handia?

    Biak egiazkoak dira (Testuinguruaren arabera).

24. Gizarte Segurantzan afiliazioa da:

    Ekintza bakarra da bizitza osorako.

Lan Zuzenbidea: Mugikortasuna, Eszedentziak eta Kaleratzeak

1. Mugikortasun funtzionala da...

   Lanpostuz aldatzea.

2. Mugikortasun funtzionala lanbide-talde berean:

   Enpresaburuak ez du inolako arrazoirik eman behar.

3. Mugikortasun funtzionala beste lanbide-talde batean:

   Erantzun guztiak zuzenak dira (Testuinguruaren arabera).

4. Mugikortasun geografikoa: behin betiko lekualdaketa (translado) emateko,

   Ohiko egoitzaz aldatu beharra dago.

5. Behin betiko lekualdatzea gertatzen bada, langileak zer egin dezake?

   Onartu, kontratua amaitu edo epaitegira jo dezake.

6. Lanaldia, ordutegia, txandak, soldata, … aldatzen badira:

   Lan-baldintzen funtsezko aldaketa da.

7. Borondatezko eszedentzia:

   Lan-kontratuaren etetea da.

8. Langileak bere lanpostuari uko egiten badio (dimisioa) aurreabisua emanez...

   Dimisioa da.

9. Adierazi kaleratze diziplinarioaren kausa bat:

   Erantzun guztiak zuzenak dira (Testuinguruaren arabera).

10. Adierazi kaleratze diziplinarioaren prozesua:

    Kaleratze-gutuna, adiskidetze-ekintza eta epaiketa.

11. Adierazi kaleratze objektiboaren kausa bat:

    Lanpostuak amortizatzeko premia.

12. Epaiketa amaitzean, epaiak kaleratzea deklaratu dezake:

    Bidezkoa, bidegabea edo baliogabea.

13. Langilea lanpostuan gertatutako berrikuntza teknikoetara egokitzen ez bada:

    Kaleratze objektiboa da.

14. Kaleratzea bidegabea bada, kalte-ordaina:

    33 egun lan egindako urte bakoitzeko, 24 hilabeteko mugarekin.

Informazio Osagarria

Aldi Baterako Ezintasuna (ABE) ordaintzeko eskema (Gaixotasun Arrunta)

• 1. egunetik 3. egunera: Ez da ezer kobratuko.
• 4. egunetik 20. egunera arte: Oinarri Arautzailearen %60.
• 21. egunetik aurrera: Oinarri Arautzailearen %75.

Gizarte Segurantzako Betebehar Nagusiak

• Lehenengo, Gizarte Segurantzan afiliatu egin behar da.
• Gero, enpresaburuak alta eman behar dio Gizarte Segurantzan.
• Lan-kontratua amaitzean, baja eman behar da.
• Enpresaburuak eta langileak Gizarte Segurantzan kotizatu beharko dute.