Gizarte Politikak eta Lehentasun Ekonomikoak: Analisia eta Oinarriak

1. Gaiaren Delimitazioa

Lan honetan Gizarte Politikaren definizioa eta horien oinarriak azalduko ditut. Aztergaiak, esate baterako, hauek dira:

• Gizarte politika zehazteko zailtasunak.
• Gizarte politikaren aurrekariak.
• Gizarte politika eta Estatu Sozialaren harremana.
• Gizarte politika eta Ongizate Estatuaren harremana.
• Pentsamolde nagusien eraginak.
• Gizarte politikaren modelo ezberdinak.
• Gizarte politikaren berdefinizioa eta funtsak.

2. Gaiaren Garrantzia eta Interesa

Gizarte-politikek garrantzi handia dute gizartearentzat, nahiz eta gobernuek normalean ez dieten behar adina garrantzi ematen. Gobernuek dimentsio ekonomikoa lehenesten dute ingurumenekoaren eta sozialaren gainetik. Hala ere, askotan langabeek ez dituzte soilik beren ahultasun ekonomikoa murrizten duten neurriak behar: beren lan-baldintzak, gizarte-loturak, ingurune naturalarekiko harremana edo parte-hartze politikoa hobetzen dituzten politikak ere behar dituzte.

3. Kontzeptuak

(Atal hau definizio zehatzak sartzeko erabil daiteke.)

4. Problematika Nagusia

Gizarte-politiken garrantziaren atalean aipatu dudan bezala, gizarte-politiken problematika nagusia gobernuek ematen dieten garrantzi txikia da, beste politika batzuei ematen dieten garrantziarekin alderatuta, gizarte-politikek berebiziko garrantzia duten arren.

5. Hipotesia

Gobernuek gizarte-politikei duten baino garrantzi gutxiago ematen diete.

Garapena

a. Hazkunde Ekonomikoaren Ikuspegia

Gobernuak hazkunde ekonomikoa bultzatzen duten politiketan zentratzen dira, ekonomia sendo batek herritar guztiei mesede egingo diela uste baitute. Hala ere, ikuspegi horrek alde batera utz ditzake populazio kalteberenen berehalako beharrak, zuzeneko esku-hartze sozialak behar baitituzte.

Kontrapuntuak eta Justifikazio Ekonomikoa

Egonkortasun ekonomikoa garapen sozialerako oinarri gisa: Batzuek argudiatzen dute oinarri ekonomiko sendorik gabe zaila dela politika sozial eraginkorrak finantzatzea eta mantentzea. Egonkortasun ekonomikoa gizarte-garapenerako aurretiazko baldintza gisa ikusten da.

Adibideak:

1. Eskandinaviako herrialdeak: Suedia, Danimarka, Norvegia eta Finlandia hazkunde ekonomikoa eta gizarte-politika sendoak konbinatzea lortu duten herrialdeen adibideak dira. Herrialde horiek ekonomia sendoa dute, eta ongizate-estatu zabal bat finantzatzeko aukera ematen dute (doako hezkuntza, arreta mediko unibertsala eta langabezia-onura eskuzabalak barne). Ekonomia dibertsifikatu eta indartsu batek ematen duen egonkortasun ekonomikoak programa sozial horiei eusteko aukera ematen du, gizarte bidezkoagoa sortuz.
2. Alemania: Alemaniak ekonomia indartsu eta egonkorra mantendu du, eta, horri esker, gizarte-politika zabalak ezarri ditu. 2008ko finantza-krisian, Alemaniak bere gizarte-ongizateko programei eutsi ahal izan zien neurri handi batean, bere ekonomia sendoagatik. Programa horiek finantzatzeko gaitasuna, neurri batean, zuhurtzia fiskalari eta ekonomia dibertsifikatuari zor zaie, eta horrek erakusten du egonkortasun ekonomikoa gizarte-garapen iraunkorrerako zutabea izan daitekeela.

b. Eragile Ekonomikoen Presioa

Korporazio eta finantza-erakunde handiek eragin handia dute gobernuaren erabakietan. Negozioetarako giro ona sortzeko presioak gizarte-politiketako inbertsioak atzeratzea ekar dezake, enpresa-ikuspegitik lehentasun gutxiagokotzat jotzen direlako.

Adibidea: Austeritate Politika Erresuma Batuan

2008ko finantza krisiaren ondoren, Erresuma Batuko gobernuak, David Cameronen agindupean, gastu sozialean murrizketa esanguratsuak jasotzen zituzten austeritate neurriak ezarri zituen. Justifikazioa defizit fiskala murrizteko eta negozioetarako giro ekonomiko egonkorra sortzeko beharra izan zen. Hala ere, neurri horiek eragin negatiboa izan zuten funtsezko zerbitzu publikoetan (osasunean, hezkuntzan eta gizarte-laguntzan, besteak beste), eta neurriz kanpoko eragina izan zuten komunitate ahulenetan.

c. Berehalako Kostuak vs. Epe Luzeko Onurak

Gizarte-politikek epe laburreko inbertsio handia eskatzen dute askotan, epe luzera gauzatzen diren onurekin. Aitzitik, politika ekonomikoek emaitza azkarragoak eta agerikoagoak sor ditzakete, eta hori politikoki erakargarriagoa da.

Adibidea: Hezkuntza Publikoa Latinoamerikan

Kalitatezko hezkuntza publikoan inbertitzeak baliabide eta denbora handiak eskatzen ditu emaitzak ikusteko. Latinoamerikako herrialde askotan, gobernuek lehentasuna eman diete epe laburrerako azpiegitura-proiektuei edo pizgarri fiskalei, hazkunde ekonomiko azkarra agintzen baitute. Bitartean, hezkuntzaren hobekuntzek, epe luzera pobrezia eta desberdintasuna murriztu ditzaketenek, ez dute arreta edo finantzaketa maila bera jasotzen.

d. Eraginkortasun Administratiboa

Politika ekonomikoak errazago administratu eta ebaluatzen dira politika sozialekin alderatuta. Politika horiek konplexuak eta alderdi anitzekoak izan daitezke, eta hainbat sektoreren eta gobernu-mailaren arteko koordinazioa behar dute.

Adibidea: Enplegu-politikak Italian

Italian, lan-merkatua erreformatzera eta lehiakortasun ekonomikoa hobetzera bideratutako politikak errazago ezarri dira, gizarte-ongizateko sisteman egin beharreko erreforma konplexuekin alderatuta. Enplegu-politikak estatistika argien bidez neur daitezke (hala nola enplegu- eta langabezia-tasaren bidez); gizarte-politikek, berriz, pertsonen bizitzako hainbat alderditan duten eraginaren ebaluazio sakonagoa eta jarraituagoa behar dute, eta horrek administrazio-zailtasuna areagotzen du.

Ondorioa

Lehen aipatu dudan moduan, gizarte-politiken problematika nagusia gobernuek ematen dieten garrantzi txikia da, beste politika batzuei ematen dieten garrantziarekin alderatuta, gizarte-politikek berebiziko garrantzia duten arren.

Gizarte-politiken oinarriak gaiarekin bat datorren hipotesi nagusia gobernuek gizarte-politikei duten baino garrantzi gutxiago ematen dietela da. Lan hau eginda, hipotesi nagusia egiaztatzen dela frogatu dugu. Hain zuzen ere, gobernuek egindako gizarte-politikak ez dira nahikoak behar sozialak asetu gabe dituzten pertsonek beren beharrak asetzeko. Hori dela eta, gizarte-politikak ez dira nahikoak arazo sozialak pairatzen dituztenen egoerak hobetzeko. Gobernuek garrantzi handiagoa eman beharko liekete gizarte-politikei; horrela, gizarte-politika gehiago eta landuagoak egongo lirateke, eta gizartearen egoera hobetuko litzateke.

Irekidura: Etorkizuneko Ikuspegia

Politika ekonomikoek gizarte-politiken gainetik duten lehentasunari buruzko eztabaidak oraina aztertzeaz gain, bi alderdien arteko oreka bidezkoagoa eta iraunkorragoa izango den etorkizuna irudikatzera gonbidatzen gaitu. Nola bidera ditzakete gobernuek beren ikuspegiak hazkunde ekonomikoa ekitate sozialarekin batera joango dela bermatzeko?