Giza Muskulatura: Egitura, Kokapena eta Fisiologia

Giza Muskulatura

Giza gorputzean borondatez mugitzen ditugun 650 muskulu baino gehiago ditugu. Haiei esker mugimendu aberastasun handia dugu.

Muskuluen kokapena

Buruko eta lepoko muskuluak

Buruko muskulu garrantzitsuenak mimikako muskuluak dira, keinuak egiteko eta sentimenduak adierazteko balio dutelako. Muskulu horiei esker, begiak, bekainak, betazalak, sudurra eta ezpainak mugitzen ditugu. Muskulu murtxikatzaileek, berriz, baraila mugitzen dute. Begien eta ahoaren inguruan daudenak muskulu orbikularrak dira. Lepoan esternokleidomastoideoak daude, bi alboetan, eta burua alde batera eta bestera mugitzeko balio dute.

Enborreko muskuluak

Enborraren aurrealdean, goian eta kanpoaldean, deltoide izeneko muskulu handiak ditugu. Deltoidearen uzkurdurak sorbaldaren mugimendua eragiten du eta besoa aurrerantz eramaten du. Saihetsarteko muskuluek toraxa mugitzen dute arnasa hartzeko. Bizkarraldean, trapezio muskuluak daude, sorbaldak mugitzeko eta besoa atzerantz eramateko.

Adarretako muskuluak

Besoaren aurrealdean bizepsa dago, ukondoa tolesten duena, eta atzealdean trizepsa, ukondoa zuzentzen duena. Besaurrean pronatzailea eta supinatzailea daude, esku-ahurra beherantz eta gorantz mugitzeko. Hemen ere hatzen muskulu tolestatzaileak eta hedatzaileak daude.

Beheko adarretan ipurmasaileko muskuluak daude. Gorputza tente mantentzen dute eta gorputzaren alde gihartsuena dira. Izterren atzealdean bizeps krurala (edo iskiotibialak) dago eta aurrealdean kuadrizepsa; belaunak tolesteko eta zuzentzeko balio dute. Zango bakoitzean bi muskulu biki daude; Akilesen tendoiaren bidez orpo-hezurrarekin lotzen dira. Behatzetan muskulu tolestatzaile batzuk daude, baina ez daude oso garatuak.

Muskuluaren Fisiologia: Uzkurdura

Muskuluak uzkurtzeko espezializatuak daude. Kinadak dagozkien gorputzeko atalak mugitzen ditu. Kinada amaitzean, muskulua bere oinarrizko posiziora itzultzen da; lasaitu egiten dela esaten da.

Lepotik behera, gorputzaren alde bakoitza entzefaloaren kontrako aldeko hemisferioak kontrolatzen du. Hau da, ezkerreko muskuluak entzefaloaren eskuineko hemisferioak kontrolatzen ditu.

Muskulu uzkurduraren prozesua

1. Muskulu batera nerbio-kinadak heldu behar du. Nerbioa eta muskulua elkartzen diren guneari plaka neuromuskularra esaten zaio.
2. Nerbioaren axoi terminalak azetilkolina neurotransmisorea askatzen du plaka neuromuskularrean.
3. Muskuluan dauden hartzaile espezifikoek azetilkolina jasoko dute.
4. Azetikolinak aktina-harizpiak eta miosina-harizpiak mugiaraziko ditu. Ondorioz, muskulua uzkurtuko da.
5. Uzkurtzerakoan, muskulua loditu eta laburtu egingo da, bere bolumena aldatu gabe.

Energia eta nekea

Muskuluak lan bat egin behar du uzkurtzeko, eta, makinek bezala, erregaia behar du. Erregaia odolak garraiatzen duen glukosa da; mitokondrioetan, arnasketako oxigenoarekin erretzen da glukosa. Horregatik, muskulu-zelulek mitokondrio asko dituzte.

Muskulu-lana oso handia denean, nekea sortzen da. Odolak ez du muskuluak behar duen beste oxigeno eta glukosa eramaten, eta, orduan, oxidazio-erreakzioak aldatzen dira eta azido laktikoa pilatu egiten da. Gainera, esfortzua oso handia bada, zuntz batzuk apurtzen dira eta mina sortzen dute (agujeten fenomenoa).

Diafragma

Arnasteko muskulu nagusia da, toraxaren eta abdomenaren artean kokatzen dena. Uzkurtzean, toraxaren bolumena handitu egiten da (inspirazioa). Erlaxatzean, toraxaren bolumena txikitu egiten da (espirazioa).

Enborreko Muskuluak

Goiko Adarretako Muskuluak

Beheko Adarretako Muskuluak

Irudiak eta Muskuluak

Buruko eta lepoko muskuluak (Irudia)

• 1. Bekoki muskulua
• 2. Sudur muskulua
• 5. Begi muskulua
• 6. Aho muskulua
• 7. Barre muskulua
• 8. Esternokleidomastoideoa
• Trapezioa

Goiko Adarretako Muskuluak (Irudia)

Deltoidea, Bizepsa, Trizepsa, Supinatzailea, Pronatzailea, Flexoreak.