Gatazken Ebazpena, Bitartekaritza eta Komunitatearen Oinarriak

Gatazken Ebazpen Alternatiboa (GEA)

Gatazken Ebazpen Alternatiboa (GEA) gatazkak epaitegietatik kanpo konpontzeko prozesua da. Parte-hartzaileek beraiek hartzen dituzte erabakiak eta gatazka modu aktiboan eraldatzen dute.

1970eko hamarkadan sortu zen AEBetan, eta bere teknika nagusiak dira: negoziazioa, bitartekaritza eta kontziliazioa.

Bitartekaritza Mota Nagusiak

Bitartekaritza Formala

Bitartekaritza formala egituratua da, fase edo urrats zehatzak jarraitzen ditu, eta bitartekaria profesionala edo aditua da.

Normalean, erakunde edo instituzio baten barruan egiten da (adibidez: eskola, enpresa edo epaitegi batean).

Helburua akordio bidez gatazka modu antolatuan konpontzea da.

Bitartekaritza Informala

Bitartekaritza informala, berriz, modu natural eta espontaneoan egiten da, egitura zorrotzik gabe.

Edozein pertsonak egin dezake, komunikazio trebetasunak erabiliz (entzute aktiboa, mezu argiak, berriz formulatzea...).

Eguneroko egoeretan gertatzen da, adibidez, lagunen edo senideen arteko eztabaidetan adiskidetzen laguntzeko.

Bitartekaritza Ereduak (Laburpena)

• Lineala: Akordioa lortzea.
• Narratiboa: Ulermena eta ikuspegiaren aldaketa.
• Eraldatzailea: Harremanaren hobekuntza eta garapen pertsonala.

Komunitatearen Kontzeptua

Komunitatea interes eta ezaugarri komunak dituen eta leku jakin batean bizi den giza taldea da, helburu eta arau berak partekatzen dituena.

Komunitatearen Oinarri Teoriak

Tönnies-en arabera, komunitatea lotura afektiboetan eta bizipen partekatuetan oinarritzen da; aldiz, sozietatea lehiaren eta kontratu sozialen bidez antolatzen da.

Quintanak dio komunitateak gure identitate soziala eta segurtasuna ematen dizkigula, eta bere ongizatea banakoen bizi-kalitatearekin lotuta dagoela.

Komunitatearen Ezaugarriak

• Lur-eremu zehatz batean dago.
• Pertsona talde batek osatzen du.
• Elkarreragina eta bizipen komunak ditu (kultura, historia...).
• Talde izatearen sentimendua dago.
• Etorkizunerako helburu eta proiektu komunak dituzte.

Komunitate Motak

• Odolezkoak: Familia zabala, klana, leinua.
• Auzokoak: Herri edo hiri inguruko oinarrizko komunitateak.
• Ideologikoak: Balio eta sinesmen berdintsuetan oinarrituak.
• Hiriko Taldeak/Tribuak: Jokabide eta jarrera bereziak dituzten taldeak.
• Erakunde Sozialak: Eskola, ospitalea edo barnetegia bezalakoak.

Komunitatearen Funtzioak

• Sozializazioa: Ezagutzak eta balioak transmititzen ditu.
• Kontrol Soziala: Arau sozialen barneratzea sustatzen du.
• Parte-hartzea: Elkarte eta erakundeen bidez bideratzen du.
• Laguntza: Pertsonen ongizatea babesten du.