Frantziako Iraultzaren Hasiera: 1789ko Gertaera Nagusiak

Estatu Orokorren bilera eta botoaren eztabaida

1789ko maiatzean, Estatu Orokorrak Versaillesen bildu ziren. Laster, bozkatzeko moduari buruzko eztabaida sortu zen:

• Tradizionalki, estamentu bakoitzak boto bat ematen zuen. Horregatik, pribilegiatuen ikuspuntuak nagusitzen ziren, bi boto zituztelako.
• Baina orain eztabaida sortu zen, Kexa-koadernoetan Hirugarren Estatuko ordezkariek pertsona bakoitzak bozkatu behar zuela eskatu zutelako; Hirugarren Estatuko ordezkarien kopurua bikoiztea ere eskatu zuten. Hala, Hirugarren Estatuak gehiengoa izango luke.
• Erregeak onartu egin zuen Hirugarren Estatuko ordezkarien kopurua bikoiztea, baina ez banako bakoitzak boto bat ematea.

Herri matxinada eta Pilotaren Aretoaren zina

• Pribilegiatuek ere uko egin zioten Hirugarren Estatuarekin batera biltzeari eta herritar bakoitzeko botoaren sistema onartzeari.
• Horri erantzuteko, Hirugarren Estatuko diputatuek Asanblea Nazionala aldarrikatu zuten beren burua, eta erabaki politikoak hartzeko zein zergei buruzko bozketak egiteko eskubidea zuten bakarrak zirela adierazi zuten.
• Ondoren, Pilotaren Aretoan bildu ziren eta Frantziari konstituzio bat eman arte ez disolbatzeko zina egin zuten.
• Ondorioz, batzarrari izena aldatu eta Asanblea Nazional Konstituziogilea deitu zioten.

Bastillaren erasoa

• Erregearen jarrerak mesfidantza sortu zuen iraultzaileen artean.
• Herriaren erantzuna Bastillako kartzelari eraso egitea izan zen, 1789ko uztailaren 14an. Bastillan preso politikoak giltzarapean zituzten eta armak gordetzen zituzten. Ekintza hori iraultzaren sinbolo bihurtu zen.
• Egoera ikusita, Erregeak Asanblearen erabakiak onartu zituen eta ministro erreformistak karguetan jarri zituen.
• Gainera, ordena berrezartzeko Guardia Nazionala osatu zen.

Izu Handia

Udan, nekazarien matxinada bortitza izan zen. Nekazariek jaun-kargak eta eskubideak ordaintzeari utzi zioten, jauntsoen gazteluei eraso egin zieten eta jauntsoen eskubideak abolitzeko eskatu zuten.

Asanblea Konstituziogilearen lana

• Asanblearen lehenengo erabaki garrantzitsua sistema feudala abolitzeko dekretua izan zen. Dekretu honek pribilegio guztiak ezabatu zituen eta zergak ordaintzeko berdintasuna deklaratu zuen.
• Bigarren neurria Gizakien eta Herritarren Eskubideen Adierazpena izan zen. Pentsamendu, ekonomia eta erlijio-askatasuna onartu ziren. Subiranotasuna nazioaren esku zegoela aldarrikatzen zen.
• Kleroaren Konstituzio Zibilaren dekretuak esaten zuenez, orden erlijiosoak Estatuaren menpe zeuden eta ez Aita Santuaren menpe.
• Azkenik, 1791ko Konstituzioa onartu zen.

Asanblea Legegilea

• Konstituzioa idatzi ondoren, hauteskunde berriak egin zituzten eta asanblea berria osatu zuten (moderatuak eta monarkikoak nagusi ziren). Orain Asanblea Legegilea deitu zioten.
• Asanblea Legegilea oso aldi nahasia izan zen: elikagaiak urriak ziren eta kanpoko mehatsua azaldu zen. Europako erregeek laguntza eskaini zieten erbesteratutako nobleei eta armadak prestatzen hasi ziren Frantzia iraultzailearen aurka.
• Egoera honetan, Erregea ihes egiten saiatu zen, baina ezagutu eta atxilotu zuten Varennesen (Frantzia eta Austria arteko mugan). Parisera ekarri zuten eta han geratu zen zaintzapean.
• Azkenean, Asanbleak gerra deklaratu zion Austriari, baina Austriako armadak frantsesak garaitu zituen eta Prusiako armadak ere herrialdea hartu zuen.