Frankismoaren errepresioa eta lege zapaltzaileak (1939-1975)
Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia
Escrito el en 
vasco con un tamaño de 2,21 KB
1. Testuaren analisia
Testu historiko hau lehen mailako iturri politiko eta juridikoa da. Egilea Espainiako Gobernua da eta testu publikoa da. Bere helburua lege berri bat ezartzea zen. Testua estatu frankistaren eraikuntzaren lehen uneetan kokatuta dago.
2. Testuinguru historikoa
1936ko urritik hasita, Errepublikaren aurka altxatutakoek abian jarritako diktadura-erregimena Gerra Zibila amaitzean finkatu zen, eta Francoren heriotzaraino (1975) iraun zuen. Ia 40 urtean, frankismoak autoritarismoari eutsi zion eta oposiziokoak krudelki zapaldu zituen.
Errepresioa lege bihurtuta
Gerra amaitzeak ez zuen indarkeriaren amaiera ekarri: errepresioa lege bihurtu zen eta epailetza gobernuaren menpe jarri zuten, botere judiziala ia desagerraraziz. Erregimenak baliabide legalak erabili zituen aurkariak atxilotu, kartzelatu eta exekutatzeko:
- Erantzukizun Politikoen Legea (1939)
- Komunismoa eta Masoneria Zapaltzeko Legea (1940)
- Estatuaren Segurtasunaren Legea (1941)
Exilioa eta garbiketa soziala
Estatuaren “garbiketa” helburu, milaka errepublikarrek ihes egin zuten: batzuk Frantzian (erresistentzian edo kontzentrazio-esparruetan) eta beste batzuek Mexiko edo Hego Amerikan. Gobernuak indultu mugatuak eman zituen arren, askok ez zuten itzultzerik izan.
Presoen egoera eta bazterketa
Espainian geratu zirenak susmagarri bihurtu zituzten:
- Epaiketa arbitrarioak: Heriotza-zigorrak eta lan behartuak.
- Preso kopurua: 1941ean 270.000 preso baino gehiago zeuden baldintza latzetan.
- Bazterketa soziala: Aske geratutakoak baztertuak izan ziren; irakasle, funtzionario eta intelektual asko kanporatu edo fusilatu zituzten.
Ideologiaren kontrola
Legeek alderdi politiko eta elkarte guztiak debekatu zituzten. Liberalismoa, sindikalismoa eta komunismoa jazarriz, Espainia ideologia eta moralki batu eta kontrolatua izan zen, Caudilloa, armada, Eliza eta Falangearen babespean. Azkenik, errepresio bortitz eta sistematikoak gizartearen oposizio antolatuaren sorrera eragotzi zuen.