Exodontzia: Hortz-haginak ateratzeko gida eta tresneria

Pieza bakoitzaren exodontziaren berezitasunak

Goiko hortzak

• Goiko ebakortzak: Mugimendu bestibulu-palatinoak egiten dira, eta amaieran, biraketa eta tiratzea.
• Goiko letaginak: Aurrekoen antzekoak dira, baina gogorrago daude eta horma albeolar bestibularra apurtzeko arriskua dago.
• Goiko aurreko haginak (premolarrak): Lehen premolarrak bi sustrai mehe ditu, batzuetan pixka bat dibergenteak; beraz, biraketa-mugimenduak ez daude gomendatuta. Bigarren premolarrak sustrai konikoa du, biraketa egin daiteke eta, normalean, ateratzeko piezarik errazena da.
• Goiko 1. eta 2. molarrak: Mugimendu oszilatzaileak (bestibulu-palatinoak) eta tiraketa edo trakzioa bestibularrerantz.
• Goiko 3. molarra: Orokorrean, aurrekoen antzeko mugimenduak egiten dira, baina masaileko tuberositatea apurtzeko arriskua dago. Horretaz gain, sustraien kopurua eta egitura aldakorrak direnez, exodontzia hasi aurretik ikerketa erradiologiko sakona egin behar da.

Beheko hortzak

• Beheko ebakortzak: Sustrai oso finak dituztenez, kontu handia izan behar da mugimendu eta indarrekin, erraz hautsi baitaitezke. Mugimendu oszilatzaile gutxi eta biraketa gehiago egiten dira.
• Beheko letagina: Goikoa bezala, oso pieza sendoa da. Oszilazioak eta biraketak egiten dira.
• Beheko aurreko haginak (premolarrak): Sustrai bakarra dutenez, letaginen kasuan bezala jokatzen da. Ez dira hain sendoak izaten.
• Beheko molarrak: Cuerno de vaca edo pico de loro forzepsak erabiliz, sustraien artean sartzea lortzen da. Oszilazio- eta trakzio-mugimenduekin luxatu eta nahiko erraz ateratzen dira, hezurraren lodieraren arabera.

Exodontzia prozedura

1. Anestesia: Beharrezkoa da (periapikala edo tronkularra).
2. Hortzoia despegatu: Sindesmotomoa, periostotomoa edota zunda erabiliz.
3. Luxazioa egin: Periodonto-lotailuaren zuntzak luxatu egiten dira egozkailu eta forzeps bidez, bestibulu edo mihi aldetik mugimendu geldoak eginez.
4. Trakzioa: Hortz-hagina bere albeoloan mugitu bertatik atera arte, egozkailu edo jasogailu (botadore), forzeps eta Winter (beheko atzeko haginetan) tresnen bidez.
5. Albeoloa legratu: Legratua koilaratxoarekin egiten da, ehun-hondakinak kentzeko eta odoleztatzea eragiteko, defentsa-elementuak arinago irits daitezen.
6. Koagulatzeko gasa bidez presioa egin: Albeoloan bildutako gasak jartzen dira, pazienteari gutxienez ordu erdiz haginka egiteko eskatuz.

Exodontzia erraza

Exodontzia hortz-hagina bere albeolotik ateratzea da. Erraza dela esaten da colgajo bat (lotailu-atala) altxatu behar ez denean. Zaila eta traumatikoa izan daitekeela susmatzean, kirurgia-exodontzia egiten da.

• Helburua: Hortz-hagina bere albeolotik ateratzea colgajorik altxatu gabe.
• Ekipoa eta tresneria: Behatze- eta anestesia-erretilua.

Tresneria espezifikoa

Forzepsak

Hortzak ateratzeko pintzak dira. Lepoa desberdina izan dezakete: goi-masailhezurrekoak (zuzenak) eta behe-masailhezurrekoak (90º-koak). Bestibularrean pikoa dute eta palatinoan pala.

• Goiko judizioko haginak: Bi pala berdin dituzte (pala + pala).
• Goi-masailhezurreko sustraiak: Aurrekoentzako punta lotuak eta atzekoentzako bayoneta L motakoak.
• Behe-masailhezurra (baraila): 90º-koak eta lotuak.

Jasogailuak edo botadoreak

Hortzak ateratzeko, sindesmotomia eragiteko edo sustraiak ateratzeko erabiltzen dira. Hiru talde nagusi daude:

• Zuzenak: Guztiz zuzenak dira eta kirten lodiak dituzte, maneiatzeko errazak.
• S formako botadoreak: Atzeko aldeetara heltzeko. Batzuek mutur txikia dute albeoloetan sartu eta sustrai-hondarrak ateratzeko. Arriskuak izan ditzakete.
• T formakoak: Oso eraginkorrak dira, indar handia egiten laguntzen baitute. Ezagunena Winter motakoa da.

Beste tresna batzuk

• Legratzeko koilaratxoak: Albeoloak garbitzeko.
• Moskito-matxardak (hemostasia): Odol-hodiak ixteko (adibidez, ehun inflamatua, sustraiak...).
• Gubia-matxardak: Hezur-zatiak kentzeko.