Evolución Humana: Transformacións Biolóxicas e Etapas do Xénero Homo

Cambios Morfolóxicos e Comportamentais na Evolución Humana

O volume cranial incrementa e o encéfalo medra. A fronte faise máis ampla e a cara máis plana, mentres que o arco mandibular suavízase. A liberación de brazos e mans permite que se poidan desenvolver como ferramentas para agarrar, transportar e realizar movementos precisos.

O agarre, sumado á torsión da columna e á articulación do ombreiro, permitiu lanzar obxectos con forza e precisión. Tamén se produciron cambios significativos no ciclo vital e no comportamento:

• Infancia prolongada e lonxevidade: Un desenvolvemento máis lento e unha vida máis longa.
• Menopausa: As femias humanas pasan por un período prolongado de vida despois de rematar a súa etapa fértil.
• Ocultación da ovulación: Ausencia de celo, o que favoreceu o sexo na intimidade e a formación de parellas monógamas.
• A fala e a linguaxe: Desenvolvemento de capacidades comunicativas complexas.

Etapas da Evolución Humana

Os Primeiros Homininos: Australopitecinos

Representan a proba da escisión entre simios e humanos. Viviron no sur e no leste de África hai entre 5 e 2 millóns de anos. As especies principais son:

• Australopithecus africanus
• Australopithecus afarensis: Destaca o fósil de "Lucy", unha femia de pouco máis dun metro de altura, 30 kg de peso e un volume cranial de 350 ml.

O Xénero Homo

O nacemento deste xénero está definido pola fabricación de ferramentas.

Homo habilis

Foi o primeiro homínido que fabricou ferramentas. Viviu hai entre 2 e 1,5 millóns de anos, cun volume cranial de 600-750 ml.

Homo erectus e Homo ergaster

O Homo erectus apareceu hai 1,7 millóns de anos; os restos máis recentes atopáronse en Pequín (hai 0,5 millóns de anos). Cun volume cranial de 850-900 ml, foi o primeiro Homo que saíu de África e que inxeriu carne.

Chegou á illa de Flores hai 500.000 anos e, debido ás condicións de illamento, sufriu enanismo insular, dando lugar ao Homo floresiensis. Tamén aparece, hai entre 1,9 e 1,4 millóns de anos, o Homo ergaster.

Homo antecessor

Data de hai 900.000 anos. Atopado en Atapuerca (Burgos), posúe un volume cranial de 1000 ml e trazos faciais modernos. Considérase o eslabón entre o erectus e o heidelbergensis.

Homo heidelbergensis

Viviu hai entre 400.000 e 250.000 anos, cun volume cranial de 1250 ml.

Homo neanderthalensis

Existiu entre hai 500.000 e 35.000 anos. Os primeiros restos foron achados no val de Neander, Alemaña. Tiñan un volume cranial de 1500 ml.

Homo sapiens

Desde hai 300.000 anos ata a actualidade. Os restos máis vellos proceden de Marrocos e, pouco despois, estendéronse por Europa, Asia e Oceanía.

Teoría da Eva Mitocondrial

Esta teoría propón que todas as persoas actuais herdamos o ADN mitocondrial dun grupo de mulleres que viviu en África hai uns 150.000-200.000 anos. As mitocondrias e o ADN transmítense exclusivamente pola liña materna.

Os cambios no ADN mitocondrial só se producen por mutacións, as cales van definindo grupos que permiten construír relacións e distancias xenéticas entre as diferentes poboacións humanas.