Evolución fonética del latín al castellano y verbo sum, esse, fui: declinaciones de adjetivos y sustantivos

Latín4,37 KB

Evolución fonética

Pérdida de la -m final de acusativo: historiam → historia.

Caída de la -e átona en sílaba final: rivalem → rival.

La -u final átona pasa a -o: odium → odio.

La s inicial seguida de otra consonante desarrolla una vocal e protética: studium → estudio.

El diptongo au evoluciona a ou: aurum → oro.

El diptongo ae evoluciona a e: aedificium → edificio.

El diptongo oe evoluciona a e: amoenum → ameno.

Las oclusivas sordas intervocálicas se sonorizan: (petaca → bodega) mutare → mudar.

La consonante geminada rr se mantiene: narrare → narrar.

La ll se mantiene: bellam → bella.

La nn evoluciona a ñ: cabannam → cabaña.

El resto de consonantes geminadas se simplifican: attentum → atento.

Las oclusivas sonoras (b, d, g) intervocálicas desaparecen: traditorem → traidor.

El grupo ns se simplifica en s: constare → costar.

El grupo gn pasa a ñ: ligna → leña.

Verbo SUM, ESSE, FUI

Presente: sum, es, est, sumus, estis, sunt.

Imperfecto: eram, eras, erat, eramus, eratis, erant.

Futuro imperfecto: ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt.

Perfecto: fui, fuisti, fuit, fuimus, fuistis, fuerunt.

Pluscuamperfecto: fueram, fueras, fuerat, fueramus, fueratis, fuerant.

Futuro perfecto: fuero, fueris, fuerit, fuerimus, fueritis, fuerint.

Adjetivos de la 3.ª declinación

Tres terminaciones: celer, celeris, celere.

Dos terminaciones: omnis, omne (tema en i).

Una terminación:

  • Tema en i: felix, felicis.
  • Tema mixto: ingens, ingentis.
  • Tema consonántico: vetus, veteris.

Declinación de celer (singular)

Masculino: celer, celer, celerem, celeris, celeri, celeri.

Femenino: celeris, celeris, celerem, celeri, celeri, celeri.

Neutro: celere, celere, celere, celeris, celeri.

Declinación de celer (plural)

Masculino y femenino: celeres, celeres, celerium, celeribus.

Neutro: celeria, celeria, celerium, celeribus.

Declinación de omnis (singular y plural)

Masculino y femenino singular: omnis, omnem, omnis, omni, omni.

Neutro singular: omne, omne, omni, omni.

Masculino y femenino plural: omnes, omnes, omnium, omnibus.

Neutro plural: omnia, omnia, omnium, omnibus.

Declinación de ingens (singular y plural)

Masculino y femenino singular: ingens, ingentem, ingentis, ingenti, ingenti/ingente.

Neutro singular: ingens, ingens, ingentis, ingenti, ingenti/ingente.

Masculino y femenino plural: ingentes, ingentes, ingentium, ingentibus.

Neutro plural: ingentia, ingentia, ingentium, ingentibus.

Sustantivos de la 3.ª declinación

Tema mixto (falsos impares)

pars: pars, partem, partis, parti, parte/partes, partium, partibus.

Tema en i (parisílabos)

hostis: hostis, hostem, hostis, hosti, hoste/hostes, hostium, hostibus.

Tema consonántico

pes: pes, pedis, pedem, pedis, pedi, pede/pedes, pedum, pedibus.

miles: miles, militem, militis, militi, milite/milites, militum, militibus.

caput: caput, capitis, capiti, caput, capite/capita, capitum, capitibus.

Sustantivos de la 2.ª declinación

Masculino (dominus): dominus, domine, dominum, domini, domino, domini, dominos, dominorum, dominis.

Neutro (oppidum): oppidum, oppidi, oppido, oppido/oppida, oppidorum, oppidis.

Sustantivos de la 1.ª declinación

Femenino (terra): terra, terrae, terram, terrae, terrae, terra/terrae, terras, terrarum, terris.

Descargar

PDF Word HTML