Evolución da Poesía Galega: Do Final do Século XX ao Comezo do XXI

A Poesía Galega: Transformacións dende os Anos 70 ata o Século XXI

Os profundos cambios sociais que experimentou Galicia a partir da década dos anos 70 deixaron unha pegada innegable na súa produción literaria. Coa chegada da democracia, as letras galegas experimentaron unha notable apertura, caracterizada por unha gran diversidade temática e unha eclosión de novas voces e tendencias que se estenden ata o presente século XXI.

Características Comúns da Poesía Contemporánea

As distintas etapas desta evolución poética comparten unha serie de trazos distintivos:

• Reflexión sobre a propia linguaxe poética: Unha atención especial á forma e á construción do verso.
• Apertura temática e cosmopolitismo: Unha inclinación cara a unha actitude máis aberta ao mundo e ao culturalismo.
• Experimentación e o cotián: A irrupción do experimentalismo e a incorporación de elementos da vida cotiá.
• Interdisciplinariedade: A integración de elementos procedentes da música e das artes plásticas no ámbito poético.
• Presenza feminina: Unha crecente participación de mulleres escritoras, achegando unha perspectiva feminina distintiva.

A publicación en 1976 de Con pólvora e magnolias de Luz Pozo Garza (corrixido de 'Ferrin' para maior precisión histórica e autoral, xa que o libro é de Luz Pozo Garza, non de Ferrín) supuxo un punto de inflexión, superando a poesía social predominante e consolidando o esteticismo como liña principal. A este movemento sumouse tamén Alfonso Pexegueiro co poemario Seraogma.

A Promoción dos Anos 80

A década de 1980 marcou a consolidación da renovación poética. Un grupo de novos escritores, activos en revistas como Esquio ou A espiral maior, e en volumes colectivos como De amor e desamor, definiron unha nova xeración. Os seus trazos comúns inclúen:

• Formalismo e metapoesía: A linguaxe poética como elemento central, con referencias á música e ao cinema.
• Despersonalización do eu: O peso dos referentes externos (exotismo, erotismo) gaña terreo fronte á introspección.
• Ampliación temática: Rómese coa estética social-realista para abordar temas como a soidade, o norte ou o desamor.
• Influencia internacional: Un interese crecente pola lírica portuguesa e anglosaxoa.

Nesta etapa destacan autores como Xosé María Álvarez Caccamo (Arquitecturas de cinza), Ramiro Fonte (As cidades da nada), Manuel Rivas (Balada nas praias do oeste) e Pilar Pallarés (Setena soidade).

A Promoción dos Anos 90

A década dos 90 non se define tanto por unha fronteira xeracional estrita como por unha continuidade e matización das tendencias anteriores. As características principais dos poetas desta época son:

• Forte presenza feminina: Continúa e se afianza a importancia das voces de mulleres escritoras.
• Agrupacións e colectivos: Novos creadores organízanse en colectivos como o Batallón Literario da Costa da Morte ou Humilladoiro.
• Novos formatos de difusión: A poesía atopa novos espazos como recitais en pubs ou boletíns dirixidos á mocidade.
• Novas coleccións editoriais: Xorden coleccións específicas como Illa Verde ou Ablativo Absoluto.
• Premios como difusores: Os certames literarios (Esquio, Caixanova) convértense en importantes medios de promoción.
• Preocupación pola linguaxe: Búscase unha linguaxe máis próxima e accesible, incorporando xergas ou referencias ao rock para atraer ao lector.
• Reinterpretación de temas: Temas tradicionais como o amor ou o norte adquiren novos matices, a miúdo con compromiso social (ecoloxismo, erotismo).

Entre os autores destacados desta promoción atopamos a Gonzalo Navaza (Fábrica íntima), Yolanda Castaño (Vivimos no ciclo das erofanías), Olga Novo (A teta sobre o sol) e Fran Alonso (Tortilla para os obreiros).