Euskara: Sinonimoak eta Esaldi Egitura Gramatikalak

1. Euskarazko Sinonimoak eta Esanahiak

• Aldarte: tenple, umore
• Otu: bururatu, burura etorri
• Umel: heze, busti
• Behiala: antzina, aspaldi, behinola
• Malur: zoritxar, zorigaizto, ezbehar
• Utzi: laga
• Sits: pipi
• Arras: guztiz, oso, txit
• Indarge: indargabe, ahul, makal
• Aitzakia: desenkusa, ihesbide
• Zail: gaitz, nekez
• Eri: gaixo, ondoezik
• Taxuzko: ganorazko
• Atxiki: itsatsita, lotuta
• Hausnarketa: gogoeta
• Sustatu: indartu, bultzatu
• Parada: aukera, egokiera
• Zinez: egiaz, benetan, zintzoki
• Unatuta: aspertuta, nazkatuta
• Laket (izan): gustatu, gustuko izan
• Jomuga: helburu, xede
• Egonarri: pazientzia, lasaitasuna, patxada
• Aitzinean: aurrean
• Mintzatoki: mintzaleku, berbatoki, berbaleku, solastoki
• Apailatu: prestatu
• Inoiz: egundo, sekula, nehoiz
• Kausitu: topatu, aurkitu
• Ondikoz: zoritxarrez, tamalez

2. Esaldien Egitura eta Transformazio Gramatikalak

2.1. Ariketa Multzoa 1: Ohitura, Interesa eta Denbora

1. Libe eskolara oinez joateko ohitura hartu zuen. Ordutik, diru gutxiago gastatzeaz gain, gorputzari mesede egiten dio.

   Libe eskolara oinez joaten ohitu zenetik, diru gutxiago gastatzeaz gain, gorputzari mesede egiten dio.

2. Teknologiako azken nobedadeen berri jakitea. Hori da bere interes bakarra.

   Teknologiako azken nobedadeen berri jakitea beste interesik ez dauka.

3. Uretatik irten eta hotza sentitu nuen berehala.

   Uretatik irten orduko, hotza sentitu nuen.

4. Musikari ona izan zaitezen, gazte-gazterik hasi behar duzu musika ikasten.

   Musikari ona izango bazara, gazte-gazterik hasi behar duzu musika ikasten.

5. Horixe ekarri niola amari oparia Parisetik!

   Ekarriko ez nion, bada, amari oparia Parisetik! / Nola ez nion, bada, oparia ekarriko amari Parisetik!

2.2. Ariketa Multzoa 2: Kontrastea eta Kausa-Ondorioa

1. Mendi gailurretan ez dira gurutzeak ageri, haize errotak baizik.

   Mendi gailurretan haize errotak ageri dira, gurutzeen ordez.

2. Denborak arin egiten digu ihes. Zaharrago eta arinago.

   Zenbat eta zaharrago izan, orduan eta / hainbat eta arinago egiten du ihes denborak.

3. Modu batean zein bestean, daukagun egoerari aurre egin behar diogu. Ordua da.

   Bada ordua, modu batean zein bestean, daukagun egoerari aurre egiteko / egin diezaiogun.

4. Esan didatenez, ez zenuen halako ezustekorik espero!

   Ez zenuen halako ezustekorik espero, nonbait!

5. Auto handia erosi dugu. Ezin dugu garajean aparkatu.

   Hain auto handia erosi dugu, non ezin dugu garajean aparkatu.

2.3. Ariketa Multzoa 3: Konparazioa eta Baldintza Negatiboa

1. Zure lagunak oso kirolzaleak dira; nireak, ordea, ez hainbeste.

   Nire lagunen aldean, zureak oso kirolzaleak dira.

2. Gure herriaren historia ezagutu behar da, bestela ezin da gaur egungo egoera ulertu.

   Gure herriaren historia ezagutu ezean, zaila da gaur egungo egoera ulertzea.

3. Ohitura onak txiki-txikitatik hartu behar dira; bestela, alferrik da.

   Ohitura onak txiki-txikitatik hartu ezean, alferrik da.

4. Ondo bizi nahi badugu, ez dugu hurkoaren ondasuna desiratu behar; aitzitik, guk geuk daukaguna nahi izan behar dugu.

   Ondo bizi nahi badugu, desiratu behar duguna ez da hurkoaren ondasuna, guk geuk daukaguna baizik.

2.4. Ariketa Multzoa 4: Denbora Muga eta Konparazio Konplexua

1. Ez zara ohetik altxatuko. Ez, behintzat, sukarrak behera egiten ez badizu.

   Ez zara ohetik altxatuko, harik eta sukarrak behera egiten dizun arte.

2. Garajean dauzkazun bizikleta eta kirol arropak aspaldikoak dira. Orduan kirolzale amorratua zinen.

   Garajean dauzkazun bizikleta eta kirol arropak kirolzale amorratua zinenekoak dira.

3. Gure herria ez da lasaia, baina zuena askoz zaratatsuagoa da.

   Zuen herria gurearen aldean zaratatsua(goa) da.

4. Oraindik hainbat pertsonak pentsatzen du HIES gaixotasuna musua emanda kutsa daitekeela.

   Badago oraindik ere HIES gaixotasuna musua emanda kutsa daitekeela uste duenik.

5. Ez dizut barkatuko, non eta ez didazun egin zenuena azaltzeko pisuzko arrazoirik ematen.

   Egin zenuena azaltzeko pisuzko arrazoirik eman ezean, ez dizut barkatuko.

2.5. Ariketa Multzoa 5: Nominalizazioa eta Zehar-Estiloa

1. Jaioberria gaixorik dago. Horrek erabat kezkatzen du ama.

   Jaioberriaren gaixoaldiak berebiziko kezka eragiten du amarengan.

2. Atzo Pellok irakurritako poesiak ez ziren Kirmenenak. Hala ere, estiloan antz handia zeukaten.

   Atzo Pellok irakurri zituen poesiak ez ziren Kirmenenak, nahiz eta estiloan antz handia zeukaten.

3. Han bertan geratzeko esan nien, bestela galdu egingo ziren eta.

   Galduko ez baziren, han bertan geratu behar zutela esan nien.

4. Atzerritarra hitz egiten hasi eta berehala ohartu nintzen poloniarra zela.

   Atzerritarra hitz egiten hasi bezain laster ohartu nintzen poloniarra zela.

5. Amonak galdetu zien ilobei: “Igandean nire urtebetetze eguna zela jakinda, nola ez zineten bisitan etorri?”.

   Amonak ilobei galdetu zien ea igandean nola ez ziren bisitan joan, haren urtebetetze eguna zela jakinda.

2.6. Ariketa Multzoa 6: Baldintza, Kausa eta Hitz-Jokoak

1. Gure etxean bakoitzak bere ohea egin behar izaten du. Bestela, gurasoek ez gaituzte bakean uzten.

   Gure etxean bakoitzak bere ohea egin ezean, gurasoek ez gaituzte bakean uzten.

2. Gure ikasgelan denok dakigu nor izan zen Axular.

   Gure ikasgelan ez dago Axular nor izan zen ez dakienik.

3. Urtezahar gaua gehienontzat familian egoteko gaua den arren, erizaina naiz, eta ospitalera joan beharra daukat.

   Urtezahar gaua gehienontzat familian egoteko gaua izanagatik, erizaina naizenez, ospitalera joan beharra daukat.

4. Artean lau urte besterik ez neuzkan. Orduan hasi nintzen balleta dantzatzen.

   Artean lau urte besterik ez neuzkala ekin nion balleta dantzatzeari!

5. Nahi izanez gero, laguna kontzertura gonbidatzeko aukera banuen.

   Nahi izan banu, laguna kontzertura gonbidatuko nukeen.

6. Egundoko poza hartu zuen, mendian galduta zebilen laguna aurkitu zuenean.

   Hura poza mendian galduta zegoen laguna aurkitu zuenean!