Euskara: Aditz-denboren eta Perpaus Konplexuen Analisia

Oihana Bartraren Analisia Bertsolaritzaz

Oihana Bartra idazlea da, eta bere testua Bertsolari.eus webgunean argitaratu da. Bartra aditua dela esan dezakegu, bera bertsolaria delako eta bertsoak nola egiten diren ondo dakielako. Bere iritzi nagusia edo tesia hirugarren paragrafoan azaltzen du: arauak jarraitzea (errimatzea) bide berriak probatzea baino errazagoa dela.

Testuak egitura induktiboa du; hasieran adibide txikiak ematen ditu eta amaieran ondorio nagusia. Arrazoiak emateko, idazleak bere esperientzia eta adibideak erabiltzen ditu, bertso-eskola eta bizitza konparatuz.

Adibide Gramatikalak: Denbora, Modua, Kausala, Helburua eta Kontzesiboa

2. DENBORA

• Zure adinera iritsi nintzenean ikasi nuen irakurtzen.
• Bazkaltzen bukatu arte ez zara altxatuko.
• Jatetxean sartu eta berehala etorri da zerbitzaria.
• Afaltzen ari naizen bitartean telebista ikustea gustatzen zait.

MODUA

• Medikuak esan didan moduan hartuko ditut botikak.
• Zuk jarraibideak irakurri dituzun modura montatu dut mahaia.
• Zuzendariak azaldu digun antzera azaldu dizuet.
• Amerikarrak bizi diren bezala bizi nahi dugu guk ere.

KAUSA

• Inoiz itzultzeagatik ez dizut DVD gehiago utziko.
• Autobusen gidarien greba dagoela medio, ez dago autobusik.
• Ikasi egin behar dugu, asteburuan ez baitgara kalera irtengo.
• Buruko mina daukat, eta aspirina hartuko dut.

HELBURUA

• Hondartzara joatekotan, toalla hartuko dugu.
• Hotza ez pasatzearren bufanda eta eskularruak…
• Ingeleseko ariketak elkarrekin egiteko deitu dizut.
• Zurekin zinemara joatearren zure bila etorri gara.

KONTZESIBOA

• Nahiz eta lan handia daukan, ez zaio axola.
• Gutxi ikasten badu ere, nota onak ateratzen ditu.
• Autobusean erretzeagatik debekatuta dago.
• Ariketa ulertuta ere ez zait ondo ateratzen.

NOR-NORK (Potentziala)

• Zuk ni: nazakezu / nintzakezun / nintzakezu
• Zuek sagarrak: ditzakezue / zintzakezuen / litzakezue
• Haiek azterketak: ditzakete / zitzaketen / litzakete
• Nik betaurrekoak: ditzaket / nitzakeen / nitzake

NOR-NORI-NORK (Potentziala)

• Haiek niri (deia): diezadakete / ziezadaketen / liezadakete
• Gurasoek haurrei (sagarrak): diezazkiete / ziezazkieketen / liezazkiekete
• Guk zuri (oparia): diezazukegu / geniezazukeen / geniezazuke
• Nik lagunei (liburuak): diezaieket / niezaieketen / niezaiekete

Jatorrizko Testuaren Laburpena eta Analisia

1. Oihana Bartra da. Bertsolari.eus webgunean argitaratu da. Bertsolaria delako eta bertsolaritzaren munduaz ari delako.
2. Hirugarren paragrafoan laburbiltzen du tesi nagusia.
3. Induktiboa. Adibidetik eta xehetasunetik hasi eta amaieran ematen du ondorioa edo tesi nagusia.
4. Batez ere norberaren esperientzian oinarritutakoa eta adibideetan oinarritutakoa. Bertsoan egiteko moduaz eta bizitzako arauez ari baita.

Ondorengo atalak jatorrizko testuan errepikatzen ziren eta mantendu egin dira, baina egitura hobetuta:

DENBORA

• Zure adinera iritsi nintzenean ikasi nuen irakurtzen.
• Bazkaltzen bukatu arte ez zara altxatuko.
• Jatetxean sartu eta berehala etorri da zerbitzaria.
• Afaltzen ari naizen bitartean telebista ikustea gustatzen zait.

MODUA

• Medikuak esan didan moduan hartuko ditut botikak.
• Zuk jarraibideak irakurri dituzun modura montatu dut mahaia.
• Zuzendariak azaldu digun antzera azaldu dizuegu.
• Amerikarrak bizi diren bezala bizi nahi dugu guk ere.

KAUSA

• Inoiz itzultzeagatik ez dizut DVD gehiago utziko.
• Autobusen gidarien greba dagoela medio, ez dago autobusik.
• Ikasi egin behar dugu, asteburuan ez baitgara kalera irtengo.
• Buruko mina daukat eta aspirina hartuko dut.

HELBURUA

• Hondartzara joatekotan, toalla hartuko dugu.
• Hotza ez pasatzearren bufanda eta eskularruak…
• Ingeleseko ariketak elkarrekin egiteko deitu dizut.
• Zurekin zinemara joatearren zure bila etorri gara.

KONTZESIBOA

• Nahiz eta lan handia daukan, ez zaio axola.
• Gutxi ikasten badu ere, nota onak ateratzen ditu.
• Autobusean erretzeagatik debekatuta dago.
• Ariketa ulertuta ere ez zait ondo ateratzen.

NOR-NORK (Potentziala)

• Zuk ni: nazakezu / nintzakezun / nintzakezu
• Zuek sagarrak: ditzakezue / zintzakezuen / litzakezue
• Haiek azterketak: ditzakete / zitzaketen / litzakete
• Nik betaurrekoak: ditzaket / nitzakeen / nitzake

NOR-NORI-NORK (Potentziala)

• Haiek niri (deia): diezadakete / ziezadaketen / liezadakete
• Gurasoek haurrei (sagarrak): diezazkiete / ziezazkieketen / liezazkiekete
• Guk zuri (oparia): diezazukegu / geniezazukeen / geniezazuke
• Nik lagunei (liburuak): diezaieket / niezaieketen / niezaiekete