Euskal Literaturaren Historia: Idazleak eta Mugimenduak
Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras lenguas extranjeras
Escrito el en
vasco con un tamaño de 3,63 KB
Euskal Idazle Klasikoen Taulak
| Egilea | Mendea | Obra | Generoa | Gaia | Garrantzia |
|---|---|---|---|---|---|
| Bernart Etxepare | XVI. mendea (1545) | Linguae Vasconum Primitiae | Poesia | Erlijioa, amodioa, autobiografia | Euskarazko lehen liburu inprimatua |
| Joan Perez Lazarraga | XVI. mendea (1567) | Eskuizkribua | Prosa eta koplak | Amodioa, harremanak | Hego Euskal Herriko idazlan zaharrena |
| Joanes Leizarraga | XVI. mendea (1571) | Testamentu Berria | Prosa (erlijioa) | Protestantismoa | Prosa landuaren oinarria |
| Pedro Agerre Axular | XVII. mendea (1643) | Gero | Prosa (aszetika) | Moral kristaua | Sarako Eskolako maisua |
| Arnaut Oihenart | XVII. mendea (1657) | Atsotitzak edo errefauak | Atsotitzak, poesia | Herri jakinduria | Klasizismoaren defendatzailea |
| Egilea | Mendea | Obra | Generoa | Gaia | Garrantzia |
|---|---|---|---|---|---|
| Manuel Larramendi | XVIII. mendea (1729) | El imposible vencido | Gramatika | Euskararen defentsa | Lehen euskal gramatikaria |
| Bixenta Mogel | XIX. mendea (1804) | Ipui Onak | Alegiak | Irakaspen moralak | Lehen euskal emakume idazlea |
| Jean Baptiste Elizanburu | XIX. mendea (1862) | Ikusten duzu goizean | Poesia | Natura, familia | Lore Jokoen testuingurua |
| Indalezio Bizkarriondo "Bilintx" | XIX. mendea (1876) | Zoritxarreko bertsoak | Poesia | Maitasuna | Poesia erromantikoaren ordezkaria |
| Juan Antonio Mogel | XVIII-XIX. mendea (1881) | Peru Abarka | Prosa | Baserri-mundua | Euskal ohituren apologia |
Erromantizismoa
Garaia eta testuingurua
- XIX. mendea, Europa osoan hedatua.
- Gerra Karlisten ondoren foruen galera (1876).
- Frantziako Iraultza eta Industria Iraultzaren ondorioa.
- Ezegonkortasun politiko eta soziala.
Ezaugarri nagusiak
- Sentimenduen nagusitasuna eta irudimena.
- Askatasunaren defentsa.
- Iraganarekiko nostalgia.
Lore Jokoak
Testuingurua eta helburuak
- Sortzailea: Antoine d’Abbadie.
- Euskal kultura arriskuan zegoen garaian sortua.
- Helburua: Euskal kultura eta hizkuntza bizirik mantentzea.
- Ekitaldiak: Bertsolaritza, poesia eta herri-kirolak.
Joanes Leizarraga
Biografia eta Obra
- Biografia: Apaiz protestantea, prestakuntza humanistaduna.
- Obra nagusia: Testamentu Berria (1571).
- Helburuak: Biblia herriari hurbiltzea eta euskara idatzia normalizatzea.
Bernart Etxepare
- Lehen euskal liburuaren egilea: Linguae Vasconum Primitiae (1545).
- Bizitza: Donibane Garazin jaioa, eliz ikasketak zituen.
- Ondorioa: Euskal literaturaren hasiera markatu zuen.