Euskal Literaturaren Historia: Idazleak eta Mugimenduak

Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras lenguas extranjeras

Escrito el en vasco con un tamaño de 3,63 KB

Euskal Idazle Klasikoen Taulak

EgileaMendeaObraGeneroaGaiaGarrantzia
Bernart EtxepareXVI. mendea (1545)Linguae Vasconum PrimitiaePoesiaErlijioa, amodioa, autobiografiaEuskarazko lehen liburu inprimatua
Joan Perez LazarragaXVI. mendea (1567)EskuizkribuaProsa eta koplakAmodioa, harremanakHego Euskal Herriko idazlan zaharrena
Joanes LeizarragaXVI. mendea (1571)Testamentu BerriaProsa (erlijioa)ProtestantismoaProsa landuaren oinarria
Pedro Agerre AxularXVII. mendea (1643)GeroProsa (aszetika)Moral kristauaSarako Eskolako maisua
Arnaut OihenartXVII. mendea (1657)Atsotitzak edo errefauakAtsotitzak, poesiaHerri jakinduriaKlasizismoaren defendatzailea
EgileaMendeaObraGeneroaGaiaGarrantzia
Manuel LarramendiXVIII. mendea (1729)El imposible vencidoGramatikaEuskararen defentsaLehen euskal gramatikaria
Bixenta MogelXIX. mendea (1804)Ipui OnakAlegiakIrakaspen moralakLehen euskal emakume idazlea
Jean Baptiste ElizanburuXIX. mendea (1862)Ikusten duzu goizeanPoesiaNatura, familiaLore Jokoen testuingurua
Indalezio Bizkarriondo "Bilintx"XIX. mendea (1876)Zoritxarreko bertsoakPoesiaMaitasunaPoesia erromantikoaren ordezkaria
Juan Antonio MogelXVIII-XIX. mendea (1881)Peru AbarkaProsaBaserri-munduaEuskal ohituren apologia

Erromantizismoa

Garaia eta testuingurua

  • XIX. mendea, Europa osoan hedatua.
  • Gerra Karlisten ondoren foruen galera (1876).
  • Frantziako Iraultza eta Industria Iraultzaren ondorioa.
  • Ezegonkortasun politiko eta soziala.

Ezaugarri nagusiak

  • Sentimenduen nagusitasuna eta irudimena.
  • Askatasunaren defentsa.
  • Iraganarekiko nostalgia.

Lore Jokoak

Testuingurua eta helburuak

  • Sortzailea: Antoine d’Abbadie.
  • Euskal kultura arriskuan zegoen garaian sortua.
  • Helburua: Euskal kultura eta hizkuntza bizirik mantentzea.
  • Ekitaldiak: Bertsolaritza, poesia eta herri-kirolak.

Joanes Leizarraga

Biografia eta Obra

  • Biografia: Apaiz protestantea, prestakuntza humanistaduna.
  • Obra nagusia: Testamentu Berria (1571).
  • Helburuak: Biblia herriari hurbiltzea eta euskara idatzia normalizatzea.

Bernart Etxepare

  • Lehen euskal liburuaren egilea: Linguae Vasconum Primitiae (1545).
  • Bizitza: Donibane Garazin jaioa, eliz ikasketak zituen.
  • Ondorioa: Euskal literaturaren hasiera markatu zuen.

Entradas relacionadas: