Euskal Literaturako Idazle Garaikideak: Atxaga, Sarrionandia, Izagirre eta Lertxundi

Bernardo Atxaga (Asteasu, 1959)

• Ekonomia ikasketak egin zituen, banketxean lan egin zuen, eta Filosofia ikasi zuen.
• Panpina Ustela aldizkaria sortu zuen, euskal literaturari bultzada berria emateko.
• Pott Bandako kide izan zen.
• 1988an Narratiba Sari Nazionala irabazi zuen Obabakoak lanarekin, eta 20 hizkuntza baino gehiagotara itzuli da.

Ezaugarri Nagusiak

• Sorkuntza: Etengabeko lanketan oinarritzen du, ez inspirazioan, azken finean dena baitago asmatuta.
• Generoak: Generoen arteko mugak ezabatu ditu.

Obra Nagusiak

Poesia

Etiopia (1978)

• Poema-liburua, euskal poesia behin betiko aldatu zuena.
• Utopia-Etiopia hitz-jokoa: utopia ezin da lortu, baina Etiopia bai.
• Liburua bidaia moduko bat da (infernura jaistea): gizakiak utopia lortu nahi du, baina etiopiarekin konformatu behar du.
• Hiri-giroa: pertsonaia marjinal eta baztertuekin topo egiten du.
• Sufrimendua eta injustizia nonahi ageri dira.
• Kaleko hizkuntza arrunta erabiltzen du.

Narratiba

Obabakoak (1988)

• Euskal prosaren mugarri nagusia (26 narrazio).
• Obabako bizilagunen istorio liluragarriak kontatzen ditu.
• Istorioak lotuz, Euskal Herritik Hanburgora eramaten gaitu.
• Hausnarketa: Gure hizkuntza, literatura eta kultura oraindik bizirik daude.
• Bi atal:
  1. 5 narrazio.
  2. Villamendianako narrazioa - Azken hitzaren bila (narrazio luzea).

Joseba Sarrionandia (Iurreta, 1958)

• Belaunaldiko idazlerik gazteena izan zen.
• Euskal Filologia ikasi zuen, eta irakasle izan zen (UNEDen).
• Pott Bandako kide izan zen, eta literatura eta zinemari buruzko hainbat artikulu idatzi zituen.
• ETAko kide izateagatik kartzela eta erbestea ezagutu zituen.

Ezaugarri Nagusiak

• Metaliteratura eta intertestualitatea: Dena esanda badago ere, beste modu batean berresan behar dela uste du.
• Hizkera: Musikaltasunez beteriko hizkera leuna.
• Inguruneak: Ingurune iradokitzaileak sortzen ditu (iraganera salto eginez edo leku exotikoak aukeratuz).
• Poetizazioa: Leku ezagunak poetizatzeko gaitasun handia du.
• Metafora: Metaforaren erabilera egiten du (egoera hobeagoaren ikur gisa).

Obra Nagusiak

Poesia

Izuen gordelekuetan barrena (1981)

• Aukera estetizista eta kultua.
• Kartzela eta erbestearen egoera latza islatu zuen.
• Ikus, adibidez, Gartzelako poemak (1992).

Saiakera eta ipuingintza ere landu zituen.

Koldo Izagirre (Pasaia, 1953)

• Narratiba eta poesia landu zituen, baita saiakera, artikuluak, itzulpenak eta gidoiak ere.
• Zinemagile eta zuzendari izan zen.
• Lan garrantzitsua egin zuen literatura sustatzen (Ustela, Oh Euskadi, Susa aldizkariak sortu zituen).
• Abangoardiaren bidea hartu zuen (forma zaharrak hautsi eta berriak eraiki, irudimenaren eta jolasaren bitartez).
• Bere ustez, bizitzan ezkortasuna nagusi da; hala ere, injustiziak gainditzen (utopia bilatzen) saiatu behar da. Inkonformismoa beharrezkoa da bizitzan eta literaturan.

Ezaugarri Nagusiak

Poesia

• Hasieran, barne munduari buruzko hausnarketa subjektiboa proposatu zuen (literatura hutsetik oso hurbil).
• Irudi poetiko indartsuetan oinarritutako estetika surrealista erabili zuen (edertasuna bilatzeko).
• Denborarekin, jarrera konprometitu eta inkonformista hartu zuen (intimitatea baztertuz).

Narratiba

• Linealtasuna eta ahots bakarra apurtu zituen.
• Hizkera egokia erabiltzeari garrantzia ematen dio.
• Lehen lanetan esperimentazio formala nagusi zen (prosa poetikoz idatzitako testuak).

Obra Nagusiak

Euzkadi merezi zuten (1984)

• Euskal Herriak Errepublika garaian bizitako giroaren isla.

Mendekuak (1987)

• Karga politiko handiko ipuinak (boterearen aurkako mendekuak kontatzen ditu).

Anjel Lertxundi (Orio, 1948)

• Magisteritza, Filosofia eta Letrak ikasi zituen (Donostian, Valentzian, Erroman).
• Irakaskuntzan eta kazetaritzan aritu ondoren, literaturagintzara igaro zen.
• Zinemaren munduan ere aritu da (gidoigile eta zuzendari).
• Europako eta Amerikako literatura tradizioak sakon ezagutzen ditu.
• Arteari buruzko gogoeta asko ageri dira bere lanetan (batez ere musikari eta pinturari buruzkoak).
• Estilo narratibo dotorea du.
• Gogoeta filosofikoek bere nobeletan duten lekua aipagarria da.

Obra Nagusiak

Nobelagintza

• Etengabeko berrikuntzan oinarritzen da.

Carla (1989)

• Euskal Herritik at kokatuta dago (teknika berriekin esperimentatzeko).

Otto Pette (1994)

• Nobelaren antolaketari eta idazleak kontatzeko erari, narrazioari baino garrantzi handiagoa ematen die.