Euskal Kazetariak eta Euskal Idazleak

Astekariak:

Iparraldean:

EUSKALDUNA, Baiona (1887-1944) kazetaritza erraza eta herrikoia

Lankideak: Grazian Adema, Jean Barbier, Jean Etxepare (Denak Apaiz-Kutxu Kontserbadore Etxepare izan ezik)

HERRIA, Baiona, 1944, gaur egun jarraitzen du.

Hegoaldean:

EUSKALZALE, M.Azkue euskara utsezkoa, azkenean gobernua erderazko lanak

-Pedro Ignacio “Gabonetako Ikuskizuna” antzerkia

-Txomin Aguirre “Auñamendiko Lorea” eleberria

IBAIZABAL, Azkue, Bilbon (1902-1903)

EUSKAL ESNALEA, Gipuzkoan (1908-1931)-EUSKARAREN ALDE, eranski moduan. Gregorio Mujika eta ekitaldi asko antolatu.

ARGIA, Donostian, (1921) irakurgai errazak eta atseginak.

Kultur aldizkariak:

RIEV (1907-1936) Euskal ikasketa eta ikerketak, euskararen inguruko edozein gai.

EUSKAL HERRIAREN ALDE, (1911-1931) Euskal esnalearen taldea zuzendaritzan. Lore jokoen tradizioa eutsi, bi eleberriak batera.

Txomin Aguirre, Ondarroan jaio (1864-1920) euskarako eleberriak landu, hiru nobela:

Auñamendiko lorea (1898)-Bizkaieraz=Nobela historiako

Kresala (1906)-Bizkaieraz=ohitura eleberria

Garoa (1912)-Gipuzkeraz=ohitura eleberria (nekazaritza)

Ez helburu literariorik, euskalzaletasuna eta kristautasuna bai.

Prosa oparoa eta ederra.

Anabitarte, Donostia, idaztean ironia erabili, kontatzeko era samur-adierazkor.

Guerra osteko nobelagintza lirikoa.

Hiparraldekoak

Jean Barbier, artikulu, ipuin, hitorio... Ez du testua orratzen eta tsukuntzen.

folklore gaiak bildu eta kaleratu--suspazter xokoa (1926) 25 ipuin 1 poema 5 komedia

Jean Etxepare, Argentina, 6 urterekin lapurdira. Pentsamendu ezberdina euskaldunekin.

Nazioarteko gorabeherak, ekonomia, zientzia gaiak, medikuntza… idazten zuen.

Buruxkak 1929 liburua, Beribilez 1931 bidai liburua. Ongi adierazteko trebetasuna.