Euskal Idazleak eta Gramatika: Oharrak eta Aditz-Jokabideak

Manuel Larramendi (1690-1766)

• XVIII. mendeko Ilustrazioaren ordezkaria.
• Euskararen defendatzaile sutsua.
• Gaztelaniaz idazten zuen euskara defendatzeko.
• Jesuita.
• "El Imposible Vencido" (1729) obraren egilea.
• "Jainkoa Euskal Lege Zaharra" kontzeptuaren bultzatzailea.

Bizenta Mogel (1782-1854)

• "Ipuin Onak" argitaratu eta bildu zituen (lehen emakume idazlea).
• Aitabarrik geratu zen, eta bere alabari hiru hizkuntza irakatsi zizkion.
• Ezaugarriak:
  • Ikuspegi didaktikoa, sinplea.
  • Sinonimoak, gipuzkera, esaera zaharrak.
  • Bertso egitura hurbila.
  • Iturri klasiko idatzietatik hartua.

Juan Antonio Mogel (1740-1804)

• "Peru Abarka" idatzi zuen (bizkaieraz).
• Neoklasikoa.
• Bi pertsonaien arteko hautua eta solasaldia:
  • Pertsonaiak: Maisu Juan eta Peru Abarka (protagonistak).
• Helburu didaktikoa eta estilo arrunta.
• Gaia: Garaiko bizimodua.

Euskal Aditzak eta Partikulak

Aditz-Aspektuak

• Ø Aspekturik gabea: egin, ikusi.
• Burutua (ekintza bukatua): etorri da, joan zen.
• Burutugabea (ekintza bukatugabea): etortzen da, joaten zen.
• Etorkizunekoa (ekintza hasi gabea): etorriko da, etorriko du.
• Puntukaria (momentukoa): zerabilen.

Partikulak

• Omen eta ei (zeharkako informazioa): Iritsi omen zen.
• Ote (zalantza): Non galdu ote da?
• Al (galdera): Ikusi al zuten piano-jotzailea?
• Ahal (ekintza indartzeko): Etorriko ahal dira?

Aditz-Jokabideak: Ahalera

Nor (Ahalera)

Nor-Nori (Ahalera)

Nor-Nork (Ahalera)