Europa e a España do Século XIX: Do Congreso de Viena á Primeira República

O Congreso de Viena e a Restauración do Absolutismo

O Congreso de Viena foi a reunión dos reinos vencedores de Napoleón Bonaparte, celebrada baixo a convocatoria do canciller Metternich para trazar as novas fronteiras de Europa, procurando manter un equilibrio internacional. Tamén pretendía restablecer en toda Europa o Absolutismo e manter como reis ás dinastías e familias tradicionais.

A Santa Alianza e as Vagas Revolucionarias

A Santa Alianza é un tratado de carácter militar firmado por Austria, Prusia e Rusia para axudarse mutuamente en caso de invasión ou de rebelión antiabsolutista.

As vagas revolucionarias foron unha serie de sublevacións liberais en contra do absolutismo que tiveron lugar nos anos 1820, 1830 e 1848.

O Reinado de Fernando VII (1814-1833)

Fernando VII foi rei de España entre 1814 e 1833. Pertencía á dinastía dos Borbóns e a súa política estivo marcada pola indecisión entre ser un monarca absoluto ou liberal. Foi apodado como o "rei traidor".

Etapas do Reinado de Fernando VII

1. Sexenio Absolutista (1814-1820)

É a primeira fase do reinado de Fernando VII, na que se derroga a Constitución de 1812 e se restaura o Absolutismo.

2. Trienio Liberal (1820-1823)

Foi a segunda fase do reinado. Un pronunciamento liberal dirixido polo xeneral Riego obriga a Fernando VII a aceptar a Constitución de 1812. O rei proclamou entón: "Camiñemos todos xuntos, e eu o primeiro, pola senda constitucional". As boas intencións duráronlle ata 1823.

3. Década Ominosa (1823-1833)

É a terceira etapa do reinado. Comeza cando a Santa Alianza envía un exército, os Cen Mil Fillos de San Luís, para axudar a Fernando VII a restaurar o absolutismo en España. O rei volve derrogar a Constitución de 1812 e mantense como monarca absoluto ata a súa morte.

A Lei Sálica e o Conflito Dinástico

A Lei Sálica é unha norma tradicional da dinastía dos Borbóns que impide reinar ás mulleres. Fernando VII derrogouna no seu leito de morte para que puidera gobernar a súa filla Isabel II. Isto provocou un conflito entre os partidarios de Isabel e os partidarios do seu tío Carlos.

O Reinado de Isabel II e as Rexencias

As Guerras Carlistas

As Guerras Carlistas representan o conflito entre isabelinos e carlistas provocado pola derrogación da Lei Sálica. Este enfrontamento prolongouse durante todo o século XIX.

Rexencia de María Cristina (1833-1840)

Foi o reinado interino da nai de Isabel de Borbón. Durante este período aprobouse a Constitución de 1837, que establecía o sufraxio censitario e unha monarquía constitucional, aínda que con amplos poderes para a raíña.

Rexencia de Espartero (1840-1843)

Foi o goberno interino do heroe da Primeira Guerra Carlista, o xeneral Espartero. O fito máis importante do seu mandato foi a vitoria isabelina, que se confirmou mediante o Convenio de Vergara.

Etapas do Reinado de Isabel II (1843-1868)

Isabel II comezou o seu reinado efectivo en 1843 e rematou en 1868. Divídese en tres etapas principais:

• A Década Moderada: Caracterízase polo goberno dos moderados. Aprobouse a Constitución de 1845, que establecía un sufraxio censitario moi restrinxido e ampliaba o poder da raíña. Nesta etapa créase a Garda Civil.
• Bienio Progresista (1854-1856): Gobernou de novo o xeneral Espartero. Aprobáronse as leis desamortizadoras e a Lei do Ferrocarril.
• Década Moderada-Unionista: Chamada así porque se quentaron no goberno os moderados e os unionistas. Iniciáronse revoltas en Cuba e intentouse a ocupación de Marrocos. A raíña abusou da súa autoridade e, por iso, foi finalmente expulsada.

Transformacións Políticas e Económicas

Diferenzas entre Moderados e Progresistas

Aínda que todos eran liberais, distinguíanse pola amplitude do sufraxio censitario, o grao de tolerancia relixiosa, a organización territorial e administrativa do Estado e a aceptación da figura do xurado popular.

O Proceso de Desamortización

A desamortización consistiu na venda en poxa pública, por parte do Estado, de bens que non se podían comprar, vender nin dividir (os chamados bens amortizados).

As Leis Desamortizadoras principais:

1. Mendizábal: Desamortizou bens dos conventos e mosteiros.
2. Espartero: Desamortizou bens do clero secular.
3. Madoz: Desamortizou bens dos concellos (bens propios e comúns).

O Sexenio Democrático

A Gloriosa Revolución

Tivo lugar en 1868 e foi unha revolta contra Isabel II que pretendía establecer un réxime democrático. Como resultado, a raíña marchou ao exilio e redactouse a primeira Constitución democrática de España (1869).

Amadeo de Saboia (1871-1873)

Converteuse en rei de España porque a Constitución de 1869 establecía unha monarquía constitucional. Tivo que enfrontarse á forte oposición dos republicanos e dos isabelinos.

A Primeira República Española (1873-1874)

É o réxime político que tivo lugar tras a abdicación de Amadeo I. Tivo a oposición dos monárquicos (tanto carlistas como isabelinos). Entre os seus principais problemas destacaron os cantonalistas. A República intentou establecer un Estado federal con 17 estados e o sufraxio universal masculino.