Estrutura Textual e Fonética: Conceptos Clave da Lingua Galega

Tipoloxía e Estrutura dos Textos

A clasificación dos textos baséase na súa finalidade e na estrutura que empregan para transmitir a información ou a opinión.

Texto Expositivo-Argumentativo (Híbrido)

Trátase dun texto expositivo-argumentativo porque, por unha banda, explica un tema con información clara e ordenada (función expositiva), e por outra, mostra a opinión do autor para tentar convencer o lector (función argumentativa).

Características da Estrutura Híbrida

• Parte Expositiva: Vese no uso da terceira persoa, de palabras propias do tema e de frases enunciativas.
• Parte Argumentativa: Obsérvase cando o autor expón as súas ideas, utiliza expresións persoais e conectores como “porque”, “por iso” ou “por tanto” para unir os argumentos.

Texto Expositivo

O seu obxectivo é informar sobre un tema de maneira clara e ordenada, sen dar opinións persoais. O autor utiliza:

• A terceira persoa.
• Palabras técnicas relacionadas co contido.
• Oracións enunciativas para explicar a información con precisión.
• Conectores como “ademais”, “por outra parte” ou “por exemplo” para organizar as ideas.

Texto Argumentativo

O autor expón unha opinión persoal e intenta convencer o lector mediante razóns e exemplos. Emprega:

• A primeira persoa (“eu penso”, “cremos que…”).
• Palabras que expresan valoracións como “é importante” ou “é necesario”.
• Conectores como “así que”, “por tanto” ou “en conclusión” para organizar os seus argumentos.

Texto Narrativo

Conta feitos que lles suceden a uns personaxes nun tempo e lugar determinados. As súas características son:

• Emprego de verbos de acción.
• Uso de adxectivos para describir.
• Presenza dun narrador que relata o que ocorre.
• As accións adoitan estar colocadas de forma ordenada no tempo.
• Ás veces inclúense diálogos ou pensamentos dos personaxes.

Recursos Lingüísticos e Categorías Gramaticais

Conectores Textuais (Marcadores do Discurso)

Os conectores axudan a establecer relacións lóxicas entre as ideas do texto:

• De adición: ademais, tamén, así mesmo, incluso, máis aínda.
• De contraste ou oposición: pero, porén, con todo, aínda que, non obstante.
• De causa: porque, xa que, debido a, posto que, como.
• De consecuencia: por iso, por tanto, así que, en consecuencia, daquela.
• De orde ou enumeración: primeiro, logo, despois, a continuación, por último.
• De exemplificación: por exemplo, como, así, tal como.
• De conclusión ou peche: en conclusión, en resumo, finalmente, en definitiva, para rematar.
• De comparación: do mesmo xeito, igualmente, así como, de maneira semellante.
• De condición: se, no caso de que, sempre que, a non ser que.

Clasificación de Palabras (Exemplos Léxicos)

Exemplos de palabras segundo a súa categoría gramatical:

• Substantivos: casamento, morriña, vacaloura, aval, niveladora.
• Adxectivos: morno, baleiro.
• Verbos: albergar.
• Adverbios: xa, ben, fóra, amais, máis.
• Preposicións: sen, baixo, por, para.
• Conxuncións: mentres, pero, ou, mais, que, se.
• Determinantes: seu, catro, todos.
• Pronomes: nada, algo, calquera, iso, si.

Distinción Fonética: Oposición dos Fonemas Nasais

Como diferenciar o /n/ alveolar do /ŋ/ velar?

Fonema Nasal Velar /ŋ/

A lingua sitúase no veo do padal (posición velar). Aparece nos seguintes contextos:

• No final das palabras (camión, non, man…).
• No medio da palabra entre vogais co dígrafo <nh> (unha, cunha…).
• Antes de consoante velar (/k/, /g/), (tanque, domingo).

Fonema Nasal Alveolar /n/

A lingua sitúase nos alvéolos (posición alveolar). Aparece nos seguintes contextos:

• No comezo das palabras (nena).
• No medio da palabra entre vogais (nena).
• Ao final de palabras como (non, sen, nin, quen…) soamente se vai seguido do pronome persoal átono da terceira persoa (o, a, os, as), por exemplo: (non o vin) —> pronúnciase como “nonovin”.