Estrutura Social do Antigo Réxime: Estamentos, Crise e o Ascenso da Burguesía no Século XVIII

A Sociedade no Antigo Réxime

No Antigo Réxime mantívose a sociedade estamental de orixe medieval. Caracterizábase pola existencia de tres estamentos aos que, na súa maioría, se pertencía por nacemento.

Os Estamentos Sociais

• Estamentos Privilexiados: Eran a nobreza e o clero. Estes grupos non traballaban, non pagaban impostos, tiñan as súas propias leis e gozaban de certas honras e dereitos exclusivos.
• Terceiro Estado (Estamento Non Privilexiado): Incluía o campesiñado e os grupos urbanos. Este estamento traballaba, pagaba a totalidade dos impostos e carecía de calquera tipo de privilexio.

Os Cambios Sociais do Século XVIII

No século XVIII comezou a quebrar a sociedade estamental debido a dous factores principais: a crítica ilustrada e o ascenso da burguesía.

A Crítica Ilustrada aos Privilexios

Os ilustrados criticaron os estamentos privilexiados e defenderon unha división social baseada no mérito, a valía persoal e a utilidade social.

• Crítica á Nobreza: Criticaron a nobreza por non desempeñar unha función útil para a sociedade, pois a súa antiga función militar era agora responsabilidade de exércitos profesionais.
• Crítica ao Clero: Sinalaron o seu elevado número, a súa riqueza e a súa excesiva influencia na sociedade e no ensino.

O Ascenso da Burguesía e a Revolución

A burguesía converteuse nun grupo cada vez máis numeroso e activo. Enriquecida coas súas actividades económicas, consideraba que producía riqueza e que inxustamente carecía de recoñecemento social e de influencia na vida política.

De aí que reclamase un papel social e político máis acorde aos seus méritos. O movemento burgués tivo unha importancia especial en Francia, onde a finais de século impulsou un proceso revolucionario fundamental: a Revolución Francesa de 1789, que remataría co Antigo Réxime.

A Vida Cotiá: O Reflexo das Diferenzas Sociais

As diferenzas sociais reflectíanse en todos os aspectos da vida cotiá, especialmente na vivenda, a indumentaria e a alimentación.

O Nivel de Vida dos Estamentos Privilexiados

A nobreza, o alto clero e a alta burguesía gozaban dun nivel de vida similar, caracterizado polo luxo e a abundancia:

• Vivenda: Mansións con numerosas estancias, como salas, bibliotecas, cociña, dormitorios e cuartos para a servidume.
• Indumentaria: Caracterizábase pola riqueza das teas e dos adornos, seguindo a moda de Versalles, e polo uso de perrucas ou peiteados complicados.
• Alimentación: Abundante, refinada e diversificada. Incluía un elevado consumo de carne e de repostaría, e adoptouse o costume de tomar chocolate, té ou café.

As Condicións dos Grupos Populares

Os grupos populares (Terceiro Estado) tiñan unhas condicións de vida moito máis modestas:

• Vivenda: Habitaban en casas campesiñas que comprendían habitualmente dous cuartos e as dependencias agrarias; ou en casas urbanas de varios pisos, onde o taller se situaba na planta baixa, e as vivendas dos burgueses e demais grupos sociais, na planta superior.
• Indumentaria: Vestían tecidos baratos e sinxelos.
• Alimentación: Comían pan moreno, sopa e verduras. Tamén consumían algúns alimentos procedentes de América, como o millo e a pataca, considerados bastos e vulgares. O consumo de carne era excepcional.