Espainiaren nazioarteko integrazioa eta memoria historikoaren bilakaera
Inglés3,93 KB
Espainiaren nazioarteko integrazioa eta segurtasuna
34NAZIOA: Espainiaren Europan integratzeak aurpegi askotarikoa izan du, eta horrek eragina izan du nazioarteko funtsezko ekitaldietan parte hartzean. Espainia Europako Batasunean aitzindari den Europako Erkidegoan sartzeak aiurri ona eskaini zion eskualdeko egonkortasuna eta elkarlana lortzeko. Integrazio prozesu hau ez zen esparru ekonomikora soilik mugatu, arlo publiko eta militarretan ere eragina izan zuen.
1982an NATOn sartzea urrats garrantzitsua izan zen nazioarteko segurtasunera hurbiltzeko. NATOn sartzeak Espainiaren mendebaldeko aliatuekiko harremanak indartzeaz gain, nazioarteko gatazketan parte hartzean ondorio zuzenak izan zituen. Adibidez, 1990eko Golkoko Gerran izandako lankidetzak erakutsi zuen Espainiako indarrak nazioarteko koalizioarekin batera Persiar Golkoan krisiari aurre egiteko prest zeudela.
Europako erronkak eta Balkanetako gatazkak
Bestalde, EBn eta NATOn sartzeak ez zuen Espainia Europako eskualdeko erronketatik salbuetsi. 1990eko hamarkadan, Balkanetako eta Jugoslaviako desintegrazioan, Espainiak dilema konplexuei aurre egin behar izan zien diplomaziari eta bakea mantentzeko misioetan parte hartuz.
Espainiak Jugoslaviako Gerran parte hartzeak, EB edo NATOren bidez, nazioarteko rolaren bilakaera aldatu zuen. Balkanetako gatazkak konpontzeko konpromisoa erakutsi zuen.
Laburbilduz, Espainiak Europako Erkidegoan (EE) eta Europako Batasunean (EB), bai eta NATOn ere, integratzeak eragina izan du mundu mailako ekitaldi erabakigarrietan parte hartzeko, Golkoko Gerratik Balkanetako gerrara eta Jugoslaviaren desintegraziora arte. Gertakari hauek narratiba konplexua osatzen dute. Aipagarria da Europako eskualde-politikaren eta Espainiaren segurtasun eta bakearen gaietan duen parte-hartzearen arteko lotura globala.
Memoria historikoa eta justizia Espainian
35MEMORIA: Frankismoaren ondorengo lehen exhumazioak puntu aparteko izan ziren Espainian, egia eta justizia bilatzeko. Francoren diktaduraren hamarkadetan inposatutako isiltasuna ondoren, oroimen historikoa berreskuratzeko lehen ekimenak sortu ziren hil ondorengo urteetan.
Memoria Historikoaren Mugimendua
Memoria Historikoaren Mugimendua (MHM) funtsezkoa izan zen prozesu horretan. Ekimen hau 2000. urtean sortu zen, eta frankismo garaiko "desagertze behartuak" salatzeko eta exhumazioak bultzatzeko katalizatzaile bihurtu zen. MHMk indarra irabazi ahala, Espainian iragan traumatikoaren aurrean kontzientzia publikoa hazi zen.
Memoria Historikoaren Legea
Ahalegin horiek 2007an amaitu ziren, Jose Luis Rodriguez Zapateroren gobernuak Memoria Historikoaren Legea onartu zuenean. Legeak frankismoaren biktimak ofizialki aitortu zituen, frankismoaren ikurrak kentzea sustatu zuen eta konfiskatutako ondasunak itzultzearekin lotutako gaiak landu zituen.
Beste herrialdeekin alderatuta, Alemaniak nazio-ondarearekin izandako konfrontazioen desnazifikazioa eta gerra krimenen epaiketa egin zituen. Latinoamerikan, egia eta justizia bilatzeko mugimenduak diktaduren ondoren sortu ziren, Argentinako Maiatzeko Plazako Amonen kasuan bezala.
Iragan traumatikoaren lanketa
Iragan traumatikoa lantzea memoria historikoa berreskuratzeko eta gizarte bidezkoagoak eraikitzeko tresna da. Espainiako esperientziak, lehengo hobitik hasi eta legedi berrira arte, egiarekiko eta erreparazioarekiko konpromisoa islatzen du, memoria eta justiziari buruzko elkarrizketa globalari lagunduz.
Oraindik exhumazioak pendiente daude 114.000 pertsonarentzat. Baltasar Garzonek 2008an exhumazioei aurrea emateko ardura hartu zuen. Ondoren, eskuin muturreko indarrek Garzonek judizioak egiteko eskubidea kentzea lortu zuten. 2011n, PPk memoria historikoaren legea desagerraraztea lortzeko ahalegina egin zuen.