Espainiako Biztanleriaren Banaketa eta Dinamika

Biztanleriaren banaketaren ezaugarriak

Espainiak 45,8 milioi biztanle zituen 2018an, eta biztanleria-dentsitatea Europakoa baino txikiagoa da. Desoreka espazial garrantzitsuak daude:

• Dentsitate handiko inguruak: Madril, penintsularen periferia (Katalunia, Valentzia, EAE), Balearrak, Kanariak, Ceuta eta Melilla.
• Dentsitate txikiko inguruak: Penintsularen barrualdea (Gaztela-Mantxa, Gaztela eta Leon, Extremadura eta Aragoi).

Banaketaren bilakaera historikoa

Industria aurreko garaia

Garai honetan, banaketa faktore hauen araberakoa zen:

• Faktore naturalak: nekazaritzarako leku egokiak.
• Giza faktoreak: Amerikako aurkikuntza, XVII. mendeko krisia eta XVIII. mendeko merkataritzaren garapena.

Industria aldia (XIX. mendearen erditik 1975era)

Kontrasteak areagotu egin ziren, eta Madrilek eta periferiak pisua irabazi zuten, bi arrazoirengatik:

• Berezko hazkundeagatik: Galizia, Andaluzia, Murtzia.
• Arrazoi ekonomikoengatik:
  • Finantzak eta hiriburutza: Madril.
  • Industria: Asturias, EAE, Katalunia.
  • Turismoa: Mediterraneoko kostaldea eta uharteak.

Industria osteko aldia (1975etik aurrera)

Kontrasteak leundu egin ziren arrazoi hauengatik:

• Krisiak industria-guneen ekarpena murriztu zuen.
• Garapen faktoreak aldatu egin dira: zerbitzuen lehentasuna, industriaren banaketa espaziala, nekazaritza teknifikatua eta atzerriko immigrazioa.

Ondorioz, Madril eta Ebro eta Mediterraneoko ardatzak sendotu egin dira.

Biztanleriaren berezko mugimendua

Leku bateko biztanleria arrazoi naturalengatik (jaiotzak ken heriotzak) handitzeari edo gutxitzeari deitzen zaio. Hori neurtzeko, zenbait tasa erabiltzen dira:

• Jaiotza-tasa
• Ugalkortasun-tasa
• Ugalkortasun-indize sintetikoa
• Heriotza-tasa
• Haurren heriotza-tasa
• Bizi-itxaropena
• Berezko hazkundea

Egungo desoreka demografikoen arrazoiak

Gaur egun, autonomia-erkidego guztiek jaiotza-tasa, heriotza-tasa eta berezko hazkunde-tasa txikiak dituzte, baina aldaketak daude adinaren araberako egituran. Bi arrazoi mota daude:

Heredatutako arrazoiak

Historian zehar egon diren migrazioek eragindakoak dira, garapen ekonomikoari lotuta. Bereziki, 1950-1975 bitartean barrualdeko nekazaritza-guneetatik periferiako eta Madrilgo hiri eta industria-guneetara izandako migrazioak.

Gaur egungo arrazoiak

1975eko krisiaren osteko garapen ekonomikoari eta atzerriko immigrazioari lotutakoak dira.

Autonomia erkidegoen sailkapen demografikoa

Dinamismo handiko erkidegoak

Egitura demografiko gazteagoa dute, arrazoi hauengatik:

• Jaiotzen aldeko jokabide tradizionala: Andaluzia, Murtzia, Ceuta eta Melilla.
• Immigrazio-gune historikoak izatea: Madril, Katalunia, Valentzia, Balearrak.
• Atzerriko immigrazio handia jasotzea: aurreko guztiak.

Gainbeheran dauden erkidegoak

Egitura demografiko zahartua dute, arrazoi hauengatik:

• Iraganean emigrazio-guneak izatea: Galizia, barrualdeko erkidegoak.
• Krisiak eragin luzeagoa izatea: Asturias, EAE.
• Atzerriko immigrazio gutxiago jasotzea.