Espainiako 1876ko Legeak eta Konstituzioa: Foruen Amaiera

1876ko uztailaren 21eko Legea

Alfontso XII.a, Jainkoaren graziaz Espainiako Errege konstituzionala denak, honako hau ikusi eta ulertzen duzuen guztioi zera jakinarazten dizue: Gorteek honako hau agindu dutela eta nik berretsi dudala:

1. artikulua

Legeak deitutakoan arma zerbitzura joateko eta norberaren ondasunen proportzioan Estatuko gastuetan laguntzeko betebeharrak ezarri dizkie Konstituzio Politikoak espainiar guztiei, eta betebehar horiek, eskubide konstituzionalak diren heinean, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako biztanle guztiei ezarriko zaizkie, Nazioko gainerako biztanleei bezalaxe.

2. artikulua

Aurreko artikuluan xedatutakoaren arabera, aipatutako hiru probintziak behartuta daude kintoetan eta armadako garai arruntetan eta berezietan, Legeen arabera dagokien gizon kopurua aurkeztera.

3. artikulua

Era berean, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako probintziak behartuta daude Estatuko aurrekontu orokorretan ezarritako kontribuzio, errenta eta zerga arrunt eta bereziak ordaintzera, dagokien proportzioan, gastu publikoetarako.

4. artikulua

Gobernuari baimena ematen zaio, dagokion egunean Gorteei berri emanez eta 1837ko irailaren 19ko eta 1841eko abuztuaren 16ko legeak eta urte bereko urriaren 29ko dekretua kontuan hartuta, Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko probintzien onespenarekin, egokitzat jotzen badu, euskal herrien ongizateak nahiz nazioaren gobernu onak eta segurtasunak eskatzen dituzten erreformak haien foru-araubide zaharrean adosteari ekiteko.

1876ko Konstituzioa (1876-06-30)

Alfontso XII.a, Jainkoaren graziaz Espainiako Errege konstituzionala denak, honako hau ikusi eta ulertzen duzuen guztioi zera jakinarazten dizue: egun bilduta jarraitzen duten Erresumako Gorteekin batera eta haiekin bat etorriz, Espainiako Monarkiaren Konstituzioa agindu eta berretsi dudala:

11. artikulua (Erlijioa)

Erlijio Katoliko, Apostoliko eta Erromatarra Estatuaren erlijioa da. Nazioa haren kultua eta haren ministroak mantentzera behartuta dago. Espainiako lurraldean ezingo da inor molestatu ez bere iritzi erlijiosoengatik ez bere kultua praktikatzeagatik, baldin eta kristau moralari zor zaion errespetua gordetzen bazaio. Ez dira baimenduko, ordea, Estatuaren erlijioarenak ez diren jendaurreko zeremonia eta adierazpenak.

13. artikulua (Eskubideak)

Espainiar orok du eskubidea:

• Bere iritzi eta ideiak askatasunez adierazteko, ahoz, idatziz, inprimaketaz edo antzeko beste prozedura batez baliatuz eta aurretiko zentsurari lotu gabe.
• Bakean biltzeko.
• Giza bizitzaren xedeetarako elkartzeko.

18. artikulua (Botere Legegilea)

Legeak egiteko ahalmena Gorteek dute Erregearekin.

19. artikulua (Gorteen osaera)

Gorteak ahalmen bereko bi gorputz legegilez osatuta daude, gaitasun berberak dituztenak: Senatua eta Diputatuen Kongresua.

20. artikulua (Senatua)

Senatua honela osatuta dago:

• Norberaren eskubideko senatariak.
• Koroak izendatutako biziarteko senatariak.
• Estatuko korporazioek eta zergapeko handiek hautatutako senatariak.

28. artikulua (Diputatuak)

Legeak finkatzen duen metodoaren bitartez hautatu eta berrautatu ahal izango dira diputatuak.

50. artikulua (Botere Betearazlea)

Erregeak du legeak betearazteko eskumena.

75. artikulua (Foru Judiziala)

Kode berberek aginduko dute monarkia osoan, zirkunstantzia jakin batzuen ondorioz legeek xedatzen dituzten aldaketak egin ahal izango badira ere. Epaiketa arrunt, zibil eta kriminaletan, foru bakarra ezarriko da espainiar guztientzat.

Madrilen, 1876ko ekainaren 30ean.