Erromatar Inperioaren Gainbehera eta Kristautasunaren Loraldia

Testuinguru historikoa eta politikoa (III. mendea)

Erromatar Inperio handiaren garaian eta haren gainbeheran kokatzen gara. Honakoak izan ziren gertakizun nagusiak: Teodosio enperadorea hiltzean, bere bi semeek gobernuaren ardura hartu zuten: Arkadio ekialdean eta Honorio mendebaldean. Inperioa ahulduta zegoen, eta boterea lortzeko azpijokoen arteko borrokek ahultasun hori areagotu zuten.

Geroago, Alariko godoak Erromatar Inperioari eraso zion. Erromaren gainbeherak eragin izugarria izan zuen mundu osoan; horregatik, San Agustinek Jainkoaren bila (Jainkoaren Hiria) liburua idatzi zuen.

Erromatar Inperioaren krisiaren arrazoiak

• Germaniarren erasoek etengabe mehatxatu zituzten inperioko mugak.
• Inperioa handiegia zenez, barrutik zatitu zuten.
• Enperadoreek erreformak bultzatu zituzten Erromaren handitasunari eusteko, eta kristautasunari eraso zioten.

Kristautasunaren nagusitasuna

Kristau erlijioa beste edozein erlijio bezala onartua izan zen, eta Teodosiok inperioko erlijio ofizialtzat hartu zuen.

Testuinguru kulturala eta filosofikoa

Kristautasunak judaismoan ditu erroak, eta hasiera batean greziar eta erromatar filosofia zein erlijioarekin bateraezina zen. Hala ere, Erromatar Inperioaren gainbeheran, greziar-erromatar kulturaren eta kristautasunaren arteko borrokan, kristautasunak irabazi zuen.

Gnostizismoak krisi handia sorrarazi zuen kristautasunean; ondorioz, kristautasunak bere doktrinaren garbitasuna mantendu behar izan zuen. Arduradunak Elizaren Gurasoak izan ziren; filosofo eta teologo kristau hauen helburua kristautasunaren mundu-ikuskera berria indartzea zen.

Garapen faseak eta ikuspegi berriak

Hiru fase bereizten dira:

• Apologetak
• Doktrina-formulatzaileak
• Doktrina-birlantzaileak

Horiek ikuspegi berriak ekarri zituzten ontologian eta antropologian:

• Ontologia: Kristautasunaren arabera, Jainkoak gauza guztiak ezerezetik sortzen ditu; greziar filosofian, ordea, ez dago kreaziorik.
• Antropologia: Kristautasunaren arabera, Jainkoak bere semea bidali zuen mundura gizakiak salbatzeko.

Fedea eta Arrazoia

Kristautasunean, fedea eta arrazoia batzen dira, eta egia Jainkoarengan dagoela ziurtatzen da. Aldiz, greziar filosofian, ezagutzaren muga esperientzia dela jotzen da.