Errenazimentuko eta Ondorengo Artearen Analisia: Uccello, Masaccio eta Gehiago

Enviado por Chuletator online y clasificado en Arte y Humanidades

Escrito el 6 de Marzo de 2026 en vasco con un tamaño de 34,54 KB

Errenazimentuko eta Ondorengo Artearen Analisia

1. San Romanoko Bataila (Paolo Uccello)

Testuingurua: Florentziako Via Larga-ko Medicitarren jauregian dago. San Romanoko batailaren garaipena ospatzen du (1432an florentziarrak eta sieniar eta milandarren arteko gudua).

Azterketa Ikonografikoa

Gaia: Historikoa, bataila baten irudikapena.
Florentziaren aldeko pertsonaia historikoak: Niccolò da Tolentino (National Gallery), Michelotto Attendolo da Contignola (Louvre Museoa), Niccolò da Tolentino (Uffizi Galeria).

Azterketa Formala

Apaingarritasuna: Urrezko eta zilarrezko dekorazioak.
Konposizio Antzeztua: Hiru lanetan, gudu odoltsuaren kaosa ordezkatu ordez, elementu guztiak (soldaduak, lantzak, zaldizkoak, zaldiak) modu ordenatuan agertzen dira, dantza batean bezala. Bataila erreal bat baino, torneo baten eszenifikazioa dirudi.

Antzerkiaren eragina: Espazioak antzerki-agertoki itxura du, hondoak atze-oihal modukoak dira, eta objektuen argiztapena artifiziala da.

Perspektiba: Lerro-perspektibarekin esperimentatzen hasia da, oraindik ondo lortu gabe. Lehenengo planoan eskortzo bortitzak. Kontrastea: Dama-taula itxurako zoruek sakontasun sentsazioa ematen dute, baina hondoak lauak dira, antzerki-agertoki baten antzekoak.

Paolo Uccello

Uccello-k perspektiba eta eskortzo handiko problemak ebaztea gogoko zuen; perpektibaren aintzindarietako bat da. Bere margotzeko era Estilo Internazionala/Gotiko Internazionala-rekin antzekotasunak zituen. Estilo bitxia, teatrala eta eszenografikoa erabiltzen zuen, pertsonaiak eszenografia fantastiko batean modu errealean kokatzeko.

2. Hirutasun Sakratua (Masaccio)

Testuingurua

Italiar Errenazimentuko artelan garrantzitsuenetako bat da, Aro Modernoaren ezaugarri piktoriko berriak zehaztu zituen, bereziki perspektiba linealaren lehenengo erabileretako bat izateagatik.

Deskribapen Ikonografikoa

Goiko aldea: Hirutasuna (Jainko Aita, usoa Espiritu Santu gisa, eta seme gurutziltzatua).
Bigarren maila: Maria eta Juan, ikusleari begira eta koadroan sartzen gaituztenak.
Hirugarren maila: Bi emaile, erlijio-irudien neurri berean irudikatuak.
Beheko aldea: Aldare bat zutabetxoen artean eta eskeleto bat simulatzen duen sarkofagoa (heriotzaren ikurra).

Eszenak Kristoren heriotzaren unea jasotzen du, Jainko Aita eta Espiritu Santua Semea eramatera datozenean.

Analisi

Konposizioa: Itxia da, kolore urdin, gorri eta simetrikoek ixten dute, eta erdiko ardatzean gurutzea dago.
Eszena Arkitektonikoa: Brunelleschiren arkitektura eta mundu klasikoa gogorarazten ditu (pilastra ildaskatuak, kasetoidun kanoi-ganga).
Koloreak: Marrazkiari garrantzia ematen dio. Koloreen banaketa harmonikoa da, gorriaren tonalitateak nagusi direlarik (arkitravean, arkuetan, Jainko Aitan, etab.).
Egitura Triangeluarrak: Oinarria emaileen artean eta erpina Jainko Aitaren buruan.
Bolumena: Koloreen tonuen mailaketaren bidez sortzen da.
Perspektiba: Efektua nabarmena da, ihes-puntua gurutzearen oina da. Ikuspegi arrazional zuzena erabiltzen duen lehen pintura ezaguna da, ikuslea barruan sartzen duena.
Erritmoa: Narratiboa bilatzen da pertsonaien arteko harremanaren bidez (Jainkoak Kristori eusten dio, Juanek Kristori begiratzen dio, Mariak Juan seinalatzen du).

Funtzio eta Esanahi Erlijiosoa

Hirutasuna, baina heriotzaren sinbolismoa (eskeletoa) eta berpizkundearen itxaropena sartzen ditu.

Balorazioa

Kasetoidun kanoi-gangaren sakoneran perspektiba eta engainu bisuala sartzen dituen lehen lanetako bat.

Masaccio

Gazte hildako pintorea, baina garairako oso aurreratua. Brunelleschiren perspektiba zientifikoaren legeak aplikatu zituen lehena izan zen. Donatelloren eragina ere izan zuen (giza gorputzaren ikerketa naturaletik).

3. Jesukristoren Bataioa (Piero della Francesca)

Testuingurua

Errenazimentu Italiarreko lehen aldian kokatzen da. Edertasuna eta adierazle berriak lortzeko lege matematikoak eta formalak erabiltzen ditu.

Ikonografia

Joan Bataiatzaileak Jordan ibaian Jesus bataiatzen duen unea irudikatzen du. Usoa (Espiritu Santua) eta Jainko Aitaren presentzia (urrezko izpi-geruza) ageri dira. Hiru aingeru, batez ere bi koroekin, eta atzealdean katekumeno bat eta gizon talde bat.

Tentsio-puntua: Juan Bateatzaileak eskuan daraman zeramikazko ontzi xumea.
Gunea: Erdiko laukizuzena (Jesus, kaikua, usoa).

Analisi

Estiloa: Matematikekiko eta zorroztasun geometrikoarekiko interesa agerian uzten du, emaitza hotz samarra izan arren.
Marrazkia: Formak argi eta garbi mugatzen ditu; bertikalak nagusi dira, estatismoari laguntzen diotenak.
Konposizioa: Karratuan eta zirkuluan oinarritzen da (lurrekoa eta zerukoa). Hiru ataletan banatzen da horizontalki eta bertikalki.
Simetria: Simetrikoa da, Jesus ardatz nagusia izanik.
Koloreak: Bigarren mailakoak nagusi (berdeak, laranjatuak, bioletak), baina primarioak ere bai (gorria eta urdina).
Perspektiba: Ihes-puntua gurutzearen oina da.
Erritmoa: Ia mugimendurik ez dago, katekumenoan izan ezik.
Xehetasunak: Pintoreak xehetasunarekiko interesa erakusten du (hostoak, uraren islada, landareen kimuak).

Funtzioa

Erlijiosoa.

Piero della Francesca

Pintorea, geometra eta matematikaria. Perspektiban eta geometrian aditua. De prospectiva pingendi tratatua idatzi zuen. Artista berritzailea.

4. Kristo Hilaren Gorputza (Andrea Mantegna)

Ezaugarri Nagusiak + Testuingurua

Kristoren irudikapen ez ohikoa, ordura arte ez zen horren eskortzo handirik egin. Gizatiarraren sufrimendua nabarmentzen du.

Arte historiaren eskortzorik ezagunenetako bat.
Mantegna hil ondoren aurkitu zen bere estudioan.

Ikonografia

Ama Birjina (malkoak isurtzen), San Juan (eskuak gurutzatuta), eta hirugarren pertsonaia ilunpean (Maria Magdalena). Eskuinan, olioak dituen ontzia.

Azterketa Formala

Konposizioa: Irekia (gorputzak moztuta daude), baina Kristok hartzen du erdian, simetrikoa.
Eskortzoa: Sakona, Kristoren gorputz etzana aurkezteko. Anatomia indartsua.
Argiztapena: Oso arina, koloreak hotzak.
Tratamendua: Bolumen handia, izaera eskultorikoa.
Ikuspuntua: Originala. Oinen parean hasten da eta bururantz igotzen da, zaurietan zentratuz.

Andrea Mantegna

Paduan eta Venezian lan egin zuen. Giro kultural humanistan hasia. Bere garaian oso famatua. Grabatzailea. Antzinako artearekiko miresmena.

5. Venusen Jaiotza (Sandro Botticelli)

Testuingurua

Kondairaren errepresentazio alegorikoa. Errenazimentuko biluziaren ezohiko erabilera. Quattrocentoaren 2. zatian kokatua. Edertasun kontzepzio berri baten apologia.

Ikonografia

Hesiodoren arabera, Kronosek Uranoren genitalak itsasora jaurti ondoren Afrodita (Venus) jaio zen. Botticelliren lanak jainkosa uhartera iristen ari den unea irudikatzen du.

Zefiro (haizearen jainkoa) eta Aura (brisa) olatuen bidez eramaten dute.
Florak (urtaroetako ninfa) Venus estaltzeko tunika darama.

Analisi

Biluzia: Gai paganozko lehen biluzietako bat, Venus pudikoa bezala aurkeztua.
Konposizioa: Itxia eta simetrikoa, baina apur bat deszentratuta (haizearen eraginez). Eskema triangeluarra.
Venus: Hanketan kontrapostu arin bat du. Lepo luzea, sorbalda eroriak.
Marrazkia: Tinta beltzek irudiak inguratzen dituzte.
Kanon Estilizatua: Aurpegia eta gorputz-adarrak luzatuta, modelatu laua.
Koloreak: Tonu leunak, urrezko pintzelkada txikiekin tartekatuta. Venusen larruazala idealizatua.
Natura: Botticellik natura idealizatzen du (olatuek V forma dute, ez dago perspektibarik).
Argia: Uniformea, irreala eta idealizatua.
Erritmoa: Zefiroren mugimenduak eta Artizarraren ileek markatzen dute.

Adierazpena

Errealismo idealizatua.

Sandro Botticelli

Quattrocento-aren amaierako margolaria. Medici familiarentzat lan egin zuen Florentzian. Arrakasta handikoa izan zen, baina geroago ahanzturan erori zen.

6. Azken Afaria (Leonardo da Vinci)

Leonardoren artelan ezagunenetako bat, pertsonaien arteko lotura formal eta emozionalak nabarmentzen dituena. Goi Errenazimentuan (Cinquecento) kokatua.

Gaia

Ez du Eukaristiaren unea aukeratu, baizik eta Jesusek "Zuetako batek traizio egingo dit" esan duen unea, tentsioa sortuz.

Ezker taldea: Bartolome, Santiago Txikia eta Andres (sinesgogor).
Erdiko taldea: Pedro (Judasen atzetik), Judas (txanpon-zorroa), eta Joan (kuttuna).
Esku taldea: Tomas (behatz bat altxatuz), Santiago Nagusia eta Felipe, eta Mateo eta Simon (Tadeori keinuka).

Analisi

Konposizioa: Simetrikoa, Kristo erdian. Hondoko leihoak nabarmentzen du, perspektibaren ihes-lerroak bat egiten dutelako.
Egitura: Kristok eskema triangeluarra du. Apostoluak hiruko taldeetan banatzen dira, eskuen keinuen bidez erlazionatuz.
Geometria: Egitura karratuen presentzia (leihoetan, gelaren hondoan).
Kolorea: Oreka (Jesusen urdin hotza eta gorri beroa). Hormetan okreak eta marroiak, gaia ez galarazteko.
Sakonera: Perspektiba lineala (hormak estutuz) eta aireko perspektiba (leihoetako kolore hotzak).
Argia: Argi-ilunen kontrastea. Foku bat aurrealdekoa/ezkerrekoa dirudi.
Erritmoa: Apostoluen jarrerengatik eta eskuen garrantziagatik.

Adierazpena

Apostoluen egoera animikoen azterketa psikologikoa.

Leonardo da Vinci

"Gizon errenazentista" eta izaera polifazetikoa. Milanen, Cinquecento-aren eredu klasikoa ezarri zuen. Garatu zituen balio piktorikoak: chiaroscuro, sfumato, aireko perspektiba.

7. Gioconda (Mona Lisa)

Artearen Historian eztabaida handienak sortu dituen koadroetako bat. Lisa Gherardiniren erretratua dela uste da. Goi Errenazimentuan (Cinquecento) kokatua.

Azterketa Formala

Posizioa: Alboko eskortzoan eserita, burua apur bat biratuta. Ezkerreko besoa kontrako noranzkoan.
Xehetasunak: Oihal fina, farfailak, tolesdurak, hatz luze finen azterketa naturalista.
Konposizioa: Klasikoa, triangeluarra edo piramidala, oreka eragiten duena.
Bolumena: Sfumatoak lausotuta (laino modukoa).
Argia: Aurpegian kontzentratzen da, itzal leun bat sortuz.
Paisaia: Garrantzitsua, sakontasuna lortzeko. Lakuak, mendiak eta lainoa konbinatzen ditu, aireko perspektibarekin.
Aurpegiera: Alde batetik edo bestetik begiratzean aldatu egiten da.

Adierazpena

Ikerketa psikologikoa begien bidez eta irribarre misteriotsua. Irribarretsu eta nostalgiko ageri da.

Leonardo da Vinci

"Gizon errenazentista". Chiaroscuro, sfumato, aireko perspektiba garatu zituen.

8. Ama Birjinaren Ezteiak (Rafael Sanzio)

Ebanjelio apokrifoetatik datorren gaia. Mariaren birjintasuna gordeko duen pertsona aukeratzea. Goi Errenazimentuan (Cinquecento) kokatua. Peruginoren eragin argia du.

Gaia

Mariaren eta Joseen ezteiak. Josek Mariaren hatzari eraztuna jartzen dio, bere makila mirakuluz loratu denean. Lehen planoan, desengainuak eraginda makila hausten duen ezkongai bat.

Analisi

Arkitektura: Tenplete zirkularra, Bramante gogorarazten duena (perfekzio jainkotia sinbolizatuz).
Tentsio-puntua: Eraztuna entregatzean, koadroaren erdian.
Konposizioa: Itxia, simetrikoa eta triangeluarra (tenplua erpina). Estatismoa hausten da Mariaren eta Joseren kontrapostuaren bidez.
Koloreak: Harmonikoak (Mariaren urdin eta gorria, San Joseren hori eta berde iluna).
Perspektiba: Geometrikoa, ihes-puntua tenpluko atea da.
Argia: Bizia eta egun argikoa, modelatua eta kolorea indartzen duena.

Rafael Sanzio

Urbinon jaiotako margolari eta arkitektoa. Antzinako kultura klasikoaren ikertzailea. Estilo lasaia, handia, unitate harmonikoaren idealetan sinesten zuen.

9. Galatearen Garaipena (Rafael Sanzio)

Dinamismo eta tentsioz betea, Errenazimentuko oreka eta estabilitatearen ideiekin bateratua. Villa Farnesinan kokatua. Polizianoren poema batetik hartua.

Gaia

Galatea ninfaren maitasun platonikoaren garaipena haragizko maitasunaren aurrean. Kupidoen geziez jokatzen ari diren itsas izakiz inguratuta.

Ikonografia

Gai mitologikoa. Galatea maskor batean, maitasun platonikoaren ikur. Kupidoek, tritoiek eta nereidek inguratuta.

Formalak

Estiloa: Cinquecento, Goi Errenazimendua.
Mugimendua: Eleganteak, dinamikoak eta kontrajarriak. Ordena eta harmonia mantenduz.
Konposizioa: Triangeluarra. Galateak serpentinata irudia osatzen du.
Teknika: Chiaroscuro (argi-itzalaren modelaketa) erliebea eta bolumena sortzeko.

Rafael Sanzio

Lasaia, handia, unitate harmonikoaren idealetan sinesten zuen.

10. Atenaseko Eskola (Rafael Sanzio)

Signatura Aretoan freskoa. Gizakiaren egia arrazionala aurkitzeko ahalegina, antzinate klasikoa eredutzat hartuz. Bramanteren arkitektura gogorarazten du.

Analisi

Arkitektura: Tenplu erromatarra, kasetoi-gangekin. Perspektibaren erdigunea Platon eta Aristoteles dira.
Filosofoak: Platon (zerua seinalatuz, idealismoa) eta Aristoteles (lurra seinalatuz, errealismoa).
Konposizioa: Itxia, zirkuluerdiko arku handiak ixten du, simetrikoa.
Taldeak: Irudi indibidualen batuketa, erdiko espazioa hutsik utziz.
Argia: Zenitala, konposizioaren argitasunari laguntzen dio.
Marrazkia eta Kolorea: Marrazkiak garrantzia du. Koloreak harmonikoki banatuta (Platonen gorri beroa vs. Aristotelesen urdin hotza).
Perspektiba: Geometrikoa, bi filosofoen buruak ditu ihesbide.

Rafael Sanzio

Lasaia, handia, unitate harmonikoaren idealetan sinesten zuen.

11. Vatikanoko Pietà (Michelangelo Buonarroti)

Munduko eskultura ospetsuenetako bat. Michelangelok sufrimendua ideal humanisten bitartez irudikatzen du. Bere lehen obra handia (20 urterekin).

Ikonografia

Ama Birjina Jesusen gorpua magalean hartzen du. Maria lasai eta gazte irudikatzen du (ideal neoplatonikoa), eta Kristo lo bezala, sufrimendu zantzurik gabe.

Analisi

Materiala: Carrarako marmola. Larruazalaren ehundura leundua eta tolesduren tratamendu aberatsa.
Konposizioa: Piramide-formakoa, orekatua.
Adin-aldea: Maria Jesus bezain gazte irudikatzen du.
Kontrasteak: Azal leuna vs. tolesdura aristatuak; Kristoren ezegonkortasuna vs. Mariaren finkotasuna.
Erritmoa: Motela, denbora gelditu balitz bezala.
Esanahia: Neoplatonikoa (Maria purutasunaren sinbolo) eta gizadiaren berrerospena.

Michelangelo Buonarroti

Artista jenioa (poeta, arkitekto, eskultorea). Goi Errenazimenduko maisu handia. II Divino ezizenaz ezaguna.

12. David (Michelangelo Buonarroti)

Klasizismoaren eredu eskultorikoa, Florentziako Errepublikaren sinbolo. Gazte boteretsu eta atletiko bat irudikatzen du, Goliat-i aurre egin aurreko tentsio-unea.

Analisi

Materiala: Carrarako marmolezko bloke hondatu bat erabili zuen.
Kanona: Luzea (Duomorako pentsatua, zuzenketa optikoak ditu).
Anatomia: Nabarmena, atletikoa. Kizkurren lan trepanozkoa (argi-iluna). Desproportzioak (esku handiak).
Kontrapostua: Zango oso irekiak, beso oso tenkatuak. Gorputza sigi-saga arin batean bihurritzen da.
Erritmoa: Potentziaren mugimendua. Gorputz osoa tentsioan.
Begirada: Bizia, terribilitatearen aurrekaria.

Michelangelo Buonarroti

Goi Errenazimenduko maisu handia. Manierismoaren zentzuak ikus daitezke.

13. Adanen Kreazioa (Michelangelo Buonarroti)

Kapera Sixtinoko eszena ezagunena. Esku-keinu ikonikoa. Dinamismo biziz beteta dago.

Ikonografia

Jainkoak Adanengan bizitzaren dohainak insuflatzen dizkion unea. Bi plano diagonaletan banatuta.

Ezkerreko planoa: Adan lurrean etzanda, bizitzaren zain.
Goiko erdian: Sortzailea, gorte zerutiar batez lagunduta, mantu arrosa batean bilduta. Eva edo ezagutzaren alegoria inguratzen du.

Analisi

Bi planoak eskuen bidez batzen dira, konexio nagusia osatuz.

Michelangelo Buonarroti

Goi Errenazimenduko maisu handia. Manierismoaren zentzuak ikus daitezke.

14. Venus Urbino (Tiziano Vecellio)

Garai hartako emakumearekiko ikuskera adierazten du. Tizianok Guidobaldo della Rovere-rentzat egin zuen, ziurrenik ezkontza ospatzeko. Venus mundutarra irudikatzen du.

Ikonografia

Artizarra biluzik, Venus pudikoaren tipologia (sexua estaltzen du). Koketeriaren sinboloak (besokoa, belarritakoak). Bere oinetan txakur bat (leialtasunaren sinbolo).

Atzealdean, bi neskame beste gela batean.

Analisi

Konposizioa: Kurbak eta diagonalak nagusi. Horma eta gortinak bi plano banatzen dituzte.
Bolumena: Modelaketa leuna eta lerromakurra. Gorputz-sentsualtasuna eta berotasuna.
Kolorea: Beroak (Venus eta dibana), gorria eta zuria txandakatuz.
Espazioa: Sakontasun efektua baldosek markatzen dute, aireko perspektibarekin.
Adierazpena: Sentsualitatea gorputz osoan, begiradan eta ahoan.

Tiziano Vecellio

Veneziako eskolako artista nagusia, pintore modernoaren sortzailea. Sentsualitatea eta erudizio humanista uztartzen zituen.

15. Lepo Luzeko Madonna (Parmigianino)

Estetika manieristari erantzuten dio. Marra irmoa eta gorpuztasun handia.

Ikonografia

Maria tamaina handikoa, luxuzko arropak jantzita. Haurrak ez du haurtxo itxurarik, luzeegia da. Eskuinean, aingeruak opariak daramatzate (pitxerra, Kristoren gurutzea irudikatuz).

Analisi

Desproportzioa: Mariaren edertasuna neurriengatik desorekatuta dago (eskuak, lepoa luzatuta).
Haurraren jarrera: Ezegonkortasun handia eragiten dio.
Konposizioa: Irudiak eskuinaldean pilatuta, ezkerra irekiagoa (manierismoaren kontrastea).
San Jeronimo: Jarrera bortxatua, burua kontrako noranzkoan.
Atzealdea: Zutabe-ilara eta gortina zabalak paisaia ilun eta ekaiztsua estaltzen dute.

Parmigianino

Correggio-rekin ikasi zuen. Arte fina, ilusio-optikoak eta esperimentazioa gogoko zituen.

16. Arnolfini Senar-emazteen Erretratua (Van Eyck)

Iparraldeko Errenazimentuko margolan ezaguna. Ezkontzaren unea irudikatzen du. Xehetasun guztiek liluragarri bihurtzen dute.

Ikonografia

Bikotea erdian, eskuak eusten (simetria-ardatza eta tentsio-puntua). Etxebizitza burgesa xehetasunez irudikatua (txakurra, lanpara, ispilua).

Arnolfini: Serio eta ilun jantzita.
Giovanna: Kolore berdez jantzita, sabel mardula (haurdunaldiaren itxura, modari zor zaiola esaten da).

Azterketa Formala

Teknika: Olioa mihise gainean (Van Eyck anaiek hobetua). Zehaztasun eta ñabardura handiak.
Konposizioa: Itxia eta simetrikoa. Bertikalak nagusi, diagonalekin eta ispiluaren zirkuluarekin konpentsatuta.
Marrazkia: Garrantzi handia, elementuak zehaztasunez definituz.
Koloreak: Hotzak (emakumean) eta beroak (gizonaren aldean, ohean).
Espazioa: Perspektiba esperimentala (zoladura, leihoa). Ispiluaren erabilera (sakontasun-ilusioa eta margolariaren irudia).

Van Eyck

Primitibo flandestarren pintorerik esanguratsuena. Olio pintura escala eta zehaztasun handiko margolanetan erabili zuten lehenak.

17. Kristoren Gorputza Gurutzetik Jaisten (Van Der Weyden)

Van Der Weyden-en lanik garrantzitsuena. Lovainako baleztarien gremioak enkargatua. Mina irudikatzeko adierazkortasun handia.

Analisi

Konposizioa: Simetrikoa, gurutzea ardatz nagusi. Itxia (parentesi moduan ixten dute San Juan eta Maria Magdalenak).
Diagonalak: Kristoren eta Ama Birjinaren bi diagonaletan jarrerak errepikatzen dira, kontrasteekin (biluzik/jantzita, hotza/bero).
Kolorea: Urrezko hondo baten gainean kolore biziko irudiak nabarmentzen dira (Juanen gorria, Mariaren urdin bizia).
Tratamendua: Bolumen handia, ia eskulturak bezala. Flandestar pinturaren ezaugarriak (zetak, tertziopeloak).
Mina: Larritasuna, pena, zorabioa irudikatzeko adierazkortasuna.
Espazioa: Urrezko hondoak dramaren protagonistengan jartzen du arreta. Paisaia txiki bat (Burezurren lekua).

Van Der Weyden

Flandesko Primitiboen margolaririk garrantzitsuena. Xehetasunei arreta handia, naturalismoa eta pathos handia.

18. San Mateoren Deia (Caravaggio)

Barroko Italiarrean kokatua. Naturalismoaren eragin handia. Kristok Mateori (zerga-biltzailea) deitzen dion unea.

Ikonografia

Kristo eta Pedro tabernan sartzen dira. Kristok eskua luzatuta Mateori seinalatzen dio (Jainkoaren irudia gogoraraziz). Behealdean, txanponak kontatzen dituztenak eta harritutako pertsonaiak.

Azterketa Formala

Konposizioa: Estatikoa, horizontala.
Argia: CLAROSCURO. Bi fokuk argiztatzen dute eszena, dramatismoa eta misterioa sortuz.
Adierazpena: Teatrala, keinuen eta argiak indartutako eskuen bidez.
Naturalismoa eta TENEBRISMOA: Kaleko pertsonaiak, eguneroko eszenak. Tenebrismoa (argi-itzalen kontraste zorrotzak).

Caravaggio

Pintura Barrokoaren hasieran eragin handia. Naturalismoa eta chiaroscuro teknika erabiltzen zituen efektu dramatikoa lortzeko.

19. Angelus (Jean-François Millet)

Baserritar bikoteak elizako kanpaiaren soinua entzuten dutenean lana gelditu eta otoitz egiten duten unea. Formatu txikiko koadro kostunbrista.

Analisi Formala

Konposizioa: Bertikalak nagusi (baserritarrak, eskuarea, eliza). Horizontalak paisaian.
Enkoadraketa: Nekazarien agigantetua eta horizonte lerro altua (lurari protagonismoa emateko).
Tratamendua: Errealista (arropa, tresnak), baina bildutasuna eta debozioa idealizatzen dira.
Koloreak: Berotik hotzera doan gama (okreak, horiak, berdeak, urdinak).
Argia: Emakumearen gorputzean eragiten du batez ere, errealismoa eta bolumena indartuz.
Erritmoa: Motela, denbora gelditu balitz bezala.
Adierazpena: Nekazarien bildutasun eta apaltasun sentimentalizatua.

Jean-François Millet

Margolari errealista frantziarra. Nekazarien bizimoduari buruzko margolanengatik nabarmendu zen.

20. Olinpia (Édouard Manet)

Tizianoren Venus Urbino-n inspiratua, baina prostituta bati dagokio. Begirada desfiatzailea.

Azterketa Formala

Konposizioa: Estatikoa, horizontalak nagusi (ohea, Olympiaren gorputza). Bertikalak orekatzen du (neskamea, gortina).
Argia: Aurrealdekoa, kontraste handia sortzen du hondoko iluntasun berdexka eta beltzekin.
Kolorea: Tonu argi eta ilunak nagusi, kolore ukitu biziak (lore-sortan, orkidean).
Pintzelkada: Luzeak eta materia handikoak, orban handiak sortuz, batzuetan modelatua laua ematen dutenak.
Adierazpena: Olympiaren begirada, goi gizarteko "gortesau"en errealitatea erakutsi nahian.
Sinbolismoa: Txakurra fidelitatearen ordez katu batez (sorginkeria/promiskuitatea). Orkidea (sinbolo erotikoa).

Édouard Manet

Inpresionismorako trantsizioko eragile nagusia. Margolaritzaren definizioa aldatu zuen, oihalean marraztutako arrastoen antolamendua nabarmenduz.

21. Bazkaria Belar Gainean (Édouard Manet)

Basoko gune argi batean bazkaltzen ari diren lau pertsonaia. Kolorea nagusitzen da marrazkiaren gainetik. Arte japoniarraren eragina.

Ikonografia

Bi gizon dotore, emakume bat (Victorine Meurent, ikusleari begira) eta bainulari bat ibaitik irteten. Naturaleza hil bat (frutak, ogia). Ezkerrean igel bat (lizunkeriaren sinbolo).

Azterketa Formala

Konposizioa: V zabal bat, erdigunea libre uzten duena (bainulariarengana zuzenduz). Eskema triangeluarra.
Bolumena: Bolumen tradizionala alde batera utzita, kolorezko orban lauek ordezkatuak. Ebakita bezala dirudite.
Argia: Kontrastea hondoko argitasunetik eta bainulariarenetik hasita.
Kolorea: Nagusitzen da. Pintzelkada solteak, orban argi eta ilunekin kontrastatuz.
Eskaintza: Erotikoa (emakumearen hankak eta begirada iradokitzailea).

Édouard Manet

Errealismotik inpresionismorako trantsizioko eragile nagusia.

22. Askatasuna Herria Gidatzen (Eugène Delacroix)

1830eko uztaileko jardunaldien irudikapena (Karlos X.aren absolutismoaren aurka). Erromantizismo Frantsesean kokatua.

Analisi

Konposizioa: Irekia, ardatz nagusi bat du (banderaren koloreak). Eskema piramidal bat (erpina Askatasunean).
Planoak: Lehen planoan eroritakoak, bigarren planoan batasunaren sinboloak (burgesa, menestrala, haurra), hirugarrenean borrokan ari den herria, eta azkenean hiria (Notre Dame).
Kolorea: Pintzelkada oso solte eta uhinduak. Ardatz nagusia osatzen duten urdinak.
Argia: Ezkerrealdetik dator, hildakoak eta Askatasunaren sinboloak argituz.
Sakonera: Aireko perspektiba, perspektiba geometrikoa eta eskortzoak.
Erritmoa: Aurreranzko mugimendua, iraultzaileari dagokiona.

Eugène Delacroix

Pintore erromantiko frantsesaren liderra. Gai historikoak, exotikoak, dramatikoak eta koloretsuak irudikatzen zituen.

23. Rain, Steam and Speed (EURIA, LURRINA ETA ABIADA) (J.M.W. Turner)

Tren modernoaren mugimendua, Londresera bidean. Protagonista ez da trena, baizik eta euriak eta lurrunak sortutako atmosfera, formak desmaterializatzen dituena.

Analisi

Konposizioa: Irekia (trenbidea kanpora luzatzen da). Horizontalki bi zatitan banatua.
Kolorea: Nagusitzen da marrazkiaren gainetik. Okreak, marroiak, horiak (lurrekoak); moreak eta urdinak (zeruan/ibaian). Pintzelkadak diluituak edo enpastatuak.
Atmosfera: Euriak eta lurrunak argia ahulki iragazi eta inguruak desitxuratzen ditu.
Erritmoa: Mugimendu efektua, trena guregana datorrela ematen du.

J.M.W. Turner

Margolari erromantikoa, paisaien lanketan aitzindaria. "Argiaren margolaria". Inpresionisten aurrekari.

24. Maraten Heriotza (Jacques-Louis David)

Neoklasizismoan kokatua. Marat hilik bere tinan, hezueri-arazoak arintzen zituena. Jakobino iraultzailearekiko kidetasuna erakusten du.

Ikonografia

Marat hilda, eskuan hiltzailearen (Charlotte Corday) oharra. Odol-orbanek dramatismoa areagotzen dute.

Azterketa Formala

Konposizioa: Hutsune zabala (goiko berde/beltza). Behealdean, bainuontziaren lerro zuzenak. Maraten gorputzak triangelua osatzen du.
Erreferentziak: Etzanda dauden Kristoen ikonografia (beso eroria).
Marrazkia: Garrantzia (egurrezko kaxa, bainuontzia).
Koloreak: Sinpleak (berdea, marroiak, okreak).
Argia: Barrukoa, Caravaggioren eragineko argi-ilun indartsua.
Adierazpena: Marat idealizatuta, apala eta herriaren zerbitzura bizi zena irudikatuz.
Sinbolismoa: Aiztoa vs. lumazko luma; alargunari emateko oharra.

Jacques-Louis David

Neoklasizismoko margolari frantziarra. Rokokoaren arinkeriatik klasizismo biluzira pasatuz.

25. Nekazarien Ezkontza (Pieter Bruegel Zaharra)

Erreforma protestantearen ondorioz sorturiko genero pinturaren adibidea. Eguneroko eszena soziala, nekazarien ezkontza batean.

Ikonografia

Nekazariak aletegi batean ezkontza-bazkarian. Jende ugari, klase sozial ezberdinetakoak. Emaztea (lona berdearen azpian) parte hartu gabe, begiak itxita.

Forma

Teknika: Olio mihisearen gainean. Pintzelkada fina eta zehatza.
Konposizioa: Ihes-puntua ezkerreko izkinan (metodo enpirikoa). Dinamikoa, baina egonkortasuna ematen dioten elementu bertikalak.
Argiztapena: Argi naturala eta beroa, elementu bakoitza nabarmentzen duena.
Koloreak: Tonu beroak nagusi (marroixkak, okreak), jantzi zuriek argitasuna ematen diote.

Bruegel

Flandesko eskolako margolari nabarmenduena. Gai berritzaileak (genero txikiak) lantzen zituen, burgesiarentzat.

26. Venus eta Maitasunaren Alegoria (Bronzino)

Manierismoaren ezaugarri guztiak (deformazioa, luzapena, konposizio konplexua). Medicien gorterako lan egin zuen. Arte elitista, intelektuala.

Ikonografia

Maitasun alegoria ezezaguna. Venus eta Kupido musukatzen (intzestua/erotismoa), eszena hotza sortuz. Beste 5 pertsonaia alegorikoak (eromena, plazerra, ahaztura, sifilisa).

Forma

Teknika: Olioa egurraren gainean. Leuna, lisoa.
Koloreak: Dizdiratsuak, nagusi hotzak (urdina asko).
Argiztapena: Chiaroscuro teknika, hierarkia emanez.
Gorputzak: Luzatuta. Serpentinata teknika (zig-zag).
Konposizioa: Dinamikoa, oreka harmonikoa ez dago.

Bronzino

Florentziako estilo manieristaren fundatzaileetako bat. Hotz suabea, urruntasuna ezartzen du ikusle-erretratu harremanean.

27. Kulunka (Jean-Honoré Fragonard)

Rococo estiloari dagokio. Aristokraziako enkargu pribatuak, klase sozial hegemonikoaren gustuak agerian utziz. Gaia: maitasuna eta erotismoa.

Ikonografia

Neska aristokratikoa kulunkan (protagonista), gizon zahar bat (senarra) bultzatzen, eta maitale bat (etzanda, begira).

Forma

Teknika: Olioa mihisearen gainean. Zaindua, leuna, azkarra (parpailetan ikus daiteke).
Konposizioa: Simetrikoa (neska erdian). Kulunkaren lerroak diagonalak dira (barrokotik hartua).
Kolorea: Argitsuak, gizgiratsuak, leunak eta pastela. Berdexka eta arrosa kolore osagarriak.

Jean-Honoré Fragonard

Margolari eta grabatzailea. Pinturak oparok eta hedonistak ziren. Luis XV-rentzat lan egin zuen.

Entradas relacionadas:

Etiquetas: