Erosio eta Sedimentazio Prozesuak: Ibaiak, Haizea eta Itsasoa
Enviado por Chuletator online y clasificado en Geología
Escrito el en
vasco con un tamaño de 3,95 KB
Erosio eta Sedimentazio Prozesuak
Ibaien Egitura Geomorfologikoa
Ibaien Egitura: Hiru Erliebe Forma Nagusi
1. Vitxurako Harana (Erosio Fasea)
Higatzeko ahalmen handia duenean, lurrak ebaki eta paretak leuntzen ditu.
2. Hondo Lauko Harana (Meandroak)
Ahokatzeko ahalmena galtzen denean, meandro deritzen kurbak egiten dira eta haranak zabalagoak sortzen dira.
3. Penilloketak (Peniordokiak)
Ibaietako higidura prozesuaren amaierako emaitza da. Haranak bat egitean sortzen dira.
Bi Modelatze Forma:
- Muino Lekukoak: Hondar erliebe bakartuak dira.
- Terrazak: Erliebe mailakatuak dira.
Ibaien Garraioa
- Klasto Pisudunak: Gainean flotatzen doaz, energia handia dutelako.
- Klasto Txikiak: Hondotik doaz, energia txikia dutelako.
Uharrak eta Ur Basak
Ur laster iragankorrak dira, euria egin ondoren ura eramaten dutenak. Ur basak bideratu gabeko urak dira.
Klima Lehorreko Lekuetan Egiaztatzen diren Erliebe Formak:
- Karkabak: Ildo sakonak dira (malda gogorra).
- Sakanak: Vitxurako sakanak dira (malda handia).
- Euri Bideak: Ubide zabalak dira eta lehortuta egon daitezke.
Metaketa Sedimentarioak Ibaietan
Deiekzio Konoak
Metaketa txikiak dira, malda handian. Erreka txikiek sortzen dituzte.
Alubioi Konoak
Metaketa zabalak dira.
Pedimentuak
Hainbat alubioi kono elkartuta sortzen dira.
Haizearen Eragina (Eolikoak)
HAIZEA: Paisaia modelatzen duen agente nagusia basamortuetan.
Higadura handia sortzen du lehor eta landare gabeko lekuetan.
Bi Higadura Prozesu Daude:
- Deflazioa: Haizeak materialik txikienak hartzen ditu eta handienak utzi egiten ditu. Horrela, Reg (basamortu harrotsua) sortzen da.
- Haizearen Urradura: Haizeak area darama beroarekin, eta harrien gainzala lixatzen du (perretxiko forma utziz).
Sedimentazio Eolikoaren Bidezko Formazioak:
- Loess Metaketak: Haizeak garraiatutako hauts metaketa oso eremu zabalak estaltzen dituzte basamortuetako eremuetan.
- Dunak: Harea metaketak dira. Ilargierdiaren formakoak edo gailur zuzena eduki dezakete.
Itsasoaren Egitura Geomorfologikoa
ITSASOA: Higadura iraunkorra egiten dute olatuek. Zenbat eta olatu indartsuagoak izan, orduan eta urradura handiagoa egongo da.
Bi Higadura Prozesu Itsasoan:
- Labarraren Atzerapena: Olatuek labarren beheko zatia zulatzen dute eta goiko zatia erori egiten da, piskanaka kontinenteari lekua kentzen.
- Urradura Plataforma: Labarrak atzera egitean gainazalean geratzen den eremua.
Materialen Birrinketa eta Sedimentazioa
Blokeak eta harri zatiak xehatuta geratzen dira. Olatuek itsasbarrura material xehenak eramaten dituzte eta kostan eramaten dituzte harea eta legarra.
Sedimentazioa:
- Hondartzak: Harea edo legar metaketak dira.
- Tonbolak eta Geziak: Hareazko lerroak dira, kostarekiko zutak edo paraleloak.
Glaziarren Egitura
GLAZIARRAK: Izotz masa handiz osatuak daude eta pisuaren ondorioz piskanaka higitzen doaz.
Higidura Forma Bereziak:
- Uitxurako Haranak (U itxurakoak): Haran zabal sakanak dira.
- Gehiegizko Indusketako Eremuak: Izotz fluxuak sortutako sakonuneak dira.
Sedimentazioa:
Tillak sortzen ditu. Morrenak dira ohikoenak.