Erlijioa eta Klase Borroka: Ikuspegi Filosofikoak

Erlijioa Gizartean: Funtzioa eta Eztabaida

Erlijioa beti izan da oso garrantzitsua gizartean. Jende askorentzat, erlijioak mundua ulertzeko eta zoriontasuna aurkitzeko modu bat eskaintzen du. Gainera, hainbat arau moral eta balio sozial erlijioaren bidez sortu dira. Hala ere, denborarekin, pentsalari askok erlijioa kritikatu dute, esanez gizakiei askatasuna kentzen diela eta benetako aurrerapena oztopatzen duela.

Gaur egun, askotan galdetzen da ea erlijioa oraindik beharrezkoa den, edo jendeak beste modu batzuk aurkitu dituen bizitzari zentzua emateko.

Ikuspegi Kritikoak: Marx eta Nietzsche

Ikuspegi kritiko batetik, Karl Marxek esan zuen erlijioa "herriaren opioa" dela, jendeak bere arazoak ahazteko eta errealitatea ez aldatzeko erabiltzen duela. Bere ustez, erlijioak boteretsuen mesedetan funtzionatzen du, pobreek euren egoera hobetzeko indarrik ez izatea eraginez.

Nietzsche ere oso kritikoa izan zen, esanez kristautasunak jendea ahultzen duela, obedientzia eta sufrimendua goraipatuz. Pentsalari hauek uste zuten erlijioa baztertuta, gizakia askeago eta indartsuago izango zela.

San Agustinen Defentsa: Zoriontasunaren Iturria

Bestalde, San Agustinek eta beste filosofo batzuek defendatzen zuten erlijioa ezinbestekoa dela zoriontasunerako. Agustinen arabera, Jainkoa da benetako zorionaren iturria, eta munduko beste gauza guztiak iragankorrak dira.

Gainera, erlijioak gizakiaren barruko dimentsio espiritual bat asetzen du, eta hainbat balio positibo ekarri dizkio gizarteari:

• Errukia
• Elkartasuna
• Justizia soziala

Erlijioak komunitateak batzen ditu eta jende askorentzat ezinbestekoa da bizitzari zentzua emateko.

Erlijioaren Etorkizuna

Gaur egun, erlijioaren papera aldatu egin da, eta jende askok fede erlijiosoa galdu du. Hala ere, horrek ez du esan nahi erlijioa guztiz desagertu denik. Batzuek uste dute zientziak eta filosofiak ordezkatu dutela, baina beste askok erlijioan aurkitzen dute oraindik bakea eta orientazioa.

Beraz, galdera oraindik zabalik dago: benetan ordezkatu al da erlijioa, ala gizakiak beti izango du haren beharra?

Klase Borroka: Historiaren Motorra

Historiaren joanean, gizartea asko aldatu da, baina galdera bat beti presente egon da: zerk mugitzen du historia? Karl Marxen arabera, historia aurrera eramaten duen indarra klase borroka da, hau da, aberatsen eta pobreen arteko gatazka.

Beste pentsalari batzuek, ordea, uste dute historiaren bultzada nagusia ideietan, politikan edo erlijioan dagoela. Beraz, eztabaida nagusia da benetan klase borrokak aldatzen duen mundua, edo beste faktore batzuek eragin handiagoa duten.

Marxen Teoria: Zapaltzaileak eta Zapalduak

Marxen ikuspegitik, munduan beti egon dira zapaltzaileak eta zapalduak, eta horien arteko borrokak eragiten ditu aldaketak. Kapitalismoan, enpresariek langileak esplotatzen dituzte, eta Marxek uste zuen langileak elkartuko zirela iraultza bat egiteko.

Klase borroka beti agertu izan da historian:

• Erdi Aroko jauntxoak eta nekazariak.
• Iraultza frantseseko burgesak eta noblezia.
• XIX. mendeko langile mugimenduak.

Horregatik, marxismoaren arabera, mundua ez da modu naturalean aldatzen, baizik eta borrokaren bidez.

Ikuspegi Alternatiboak

Baina ez dute denek ideia hori onartzen. Francis Fukuyamak dio historiaren helburua demokrazia eta kapitalismoa direla, eta ez dagoela sistema hobeagorik. Beste batzuek diote klase ertaina egoteak kapitalismoa indartsu mantendu duela, erdiko klasekoek aberatsak bezala bizi nahi dutelako eta ez dutelako sistemaren aurka egingo.

Kontrasteak:

• Hegel: Historiaren motorra ideiak eta arrazoia dira, ez ekonomia.
• San Agustin: Historia Jainkoak gidatzen du, ez klase borrokak.

Ondorioa: Eztabaida Irekia

Laburbilduz, klase borrokak gizartea aldatu duela ezin da ukatu, baina ez da mundua aldatzen duen indar bakarra. Beste faktore batzuek ere eragin handia izan dute, hala nola ideiak, politika eta erlijioa.

Gaur egun, klase arteko gatazkak ez dira lehen bezain bortitzak, baina desberdintasun ekonomikoak oraindik hor daude. Beraz, historiaren etorkizuna beti eztabaidan egongo da: klase borrokak aldatuko al du oraindik mundua, edo beste elementu batzuek hartuko dute lekua?

Marxen Analisia: Klase Borrokaren Xehetasunak

1. Klase Borrokaren Definizioa

Pasarte Esanguratsuak:

• "Orain arteko gizartearen historia klase-borroken historia da."
• "Zapalduak eta zapaltzaileak, elkarren aurrez aurre beti, etengabeko borroka bat egin dute."
• "Borroka bat, zeinak etapa bakoitzean gidatzen baitu eraentza sozial osoaren eraldakuntza iraultzailera."

Ideia Nagusiak:

• Gizartea betidanik egon da klaseen arteko borrokak markatuta.
• Historian zehar beti egon dira zapaltzaileak eta zapalduak.
• Borroka sozialak gizarte-aldaketak eragin ditu.

Laburpena: Gizartearen historia klase-borroken historia da. Beti egon dira zapaltzaileak eta zapalduak, eta haien arteko borrokak gizarte-aldaketak ekarri ditu. Klase gatazkek gizarte sistemak eraldatu edo klase guztien hondamena eragin dute.

2. Klase Sozialen Banaketa Historikoa

Pasarte Esanguratsuak:

• "Historiako lehen aldietan gizartea zatiturik aurkitzen dugu ia nonahi estamentu desberdinetan."
• "Gizarte feudalaren hondakinetatik sortutako gizarte burges modernoak ez du gainditu klaseen kontrajartzea."
• "Gizarte osoa gero eta gehiago zatitzen da bi sail etsai handitan: burgesian eta proletalgoan."

Ideia Nagusiak:

• Historian beti egon dira klase sozialen arteko desberdintasunak.
• Feudalismoan eta kapitalismoan klase bereizketak jarraitu du.
• Gaur egun gizartea bi taldetan banatzen da: burgesia eta proletalgoa.

Laburpena: Historiaren hasieratik gizartea klase ezberdinetan banatuta egon da. Feudalismoaren ostean, burgesiak hartu zuen boterea, baina klaseen arteko kontrasteak ez dira desagertu. Gaur egun, gizartea bi talde nagusitan banatzen da: burgesian eta proletalgoan.

3. Ekonomia eta Gizarte-Eraldaketa

Pasarte Esanguratsuak:

• "Produkzio- eta garraio-bitartekoak, zeinaren gainean garatu baitzen burgesia, gizarte feudalean sortu zirela."
• "Jabetza-harreman feudala produkzio-indar garatuekin etenarazi egin behar zen, eta etenarazi egin zen."

Ideia Nagusiak:

• Burgesia feudalismoaren baitan garatu zen.
• Produkzio-baliabideak aurrera egin ahala, sistema feudala atzerakoi bihurtu zen.
• Feudalismoaren eta kapitalismoaren arteko talka ekidin ezina izan zen.

Laburpena: Burgesia gizarte feudalean garatu zen, baina produkzio-baliabide berriek zaharkituta utzi zuten jabetza feudala. Garapen ekonomikoak feudalismoaren gainbehera eta kapitalismoaren sorrera ekarri zuen.

4. Burgesia eta Proletalgoaren Harremana

Pasarte Esanguratsuak:

• "Burgesiak feudalismoa menderatzeko erabilitako armak orain burgesiaren beraren aurka zuzentzen dira."
• "Burgesiak langile modernoak, proletarioak sortu ere egiten ditu."
• "Proletarioak soilik lana aurkitzen duten heinean bizi dira, eta haien lanak kapitala gehitzen duen heinean."

Ideia Nagusiak:

• Burgesiak langile-klasea sortu du, baina hauek beraien aurkari bihurtuko dira.
• Langileak kapitalismoan bizirauteko lan egitera behartuta daude.
• Burgesiaren indarra langileen esplotazioan oinarritzen da.

Laburpena: Burgesiak kapitalismoa garatuz langile modernoak sortu ditu, baina hauek sistema kapitalistaren aurkari bihurtu daitezke. Langileek lan egitea behar dute bizirauteko, eta haien lana kapitala metatzeko erabiltzen da.

5. Kapitalismoaren Gainbehera Saihestezina

Pasarte Esanguratsuak:

• "Klase burgesaren existentzia menderakuntzarako baldintza esentziala pribatuen eskuetan aberastasuna metatzea da."
• "Industria handiaren garapenarekin burgesiak oinpean ikusten du oinarria bera."
• "Haren gainbeheratzea eta proletalgoaren garaipena saihezinak dira era berean."

Ideia Nagusiak:

• Burgesiak bere boterea aberastasuna metatuz mantentzen du.
• Industria handiaren garapenak langile klasea antolatzen lagundu du.
• Kapitalismoak bere gainbehera sortzen du, proletalgoaren garaipena saihestezina delarik.

Laburpena: Kapitalismoak aberastasuna burgesen esku metatzen du, baina industria handiaren garapenak langile klasearen batasuna indartu du. Azkenean, burgesiaren boterea ahulduko da eta proletalgoak irabaziko du.