Eraikuntza: materialak eta eraikuntza-prozesua

1.1 Eraikinak nola eraikitzen diren

1. Lurzorua aztertzea. Lurzoruaren erresistentzia eta bereizgarriak aztertu behar dira, bai eta zimendatzeko lurzoru egokia zein sakoneratan dagoen ere.
2. Lur mugimenduak eta zangak egitea. Lur sailak prestatu behar dira.
3. Zimenduak egitea. Zapatak eraiki behar dira.
4. Egitura eraikitzea eta estalkia egitea. Eraikina izango den motaren arabera, egitura zutabeen edo hormen gainean eutsiko zaio.
5. Itxiturak eta barne-banaketak egitea. Eraikinaren elementu horiek egiten direnean kontuan hartu behar dira leihoak eta ateak kokatzeko zuloak.
6. Instalazioak kokatzea. Kokatu eta muntatu egin behar dira instalazioak.
7. Akaberak egitea. Zoruak, eskaiola, pintura, berniza eta bestelako amaierako lanak egiten dira.

1.2 Eraikin baten elementuak eta materialak

• Zimenduak
• Egiturak
• Itxiturak
• Kanpoko hormak
• Estalkia
• Barne-banaketak
• Zoruak eta sabaiak
• Estaldurak

2.1 Harriak

Harriak harrobietatik erauzten dira. Hiru multzo handitan sailkatzen dira: magmatikoak edo igneoak, sedimentarioak eta metamorfikoak. Hauek erabiltzen dira eraikuntzan:

• Granitoa: jatorri magmatikoa.
• Kareharria: jatorri sedimentarioa.
• Hareharria: harri sedimentarioa.
• Arbela: harri metamorfikoa.
• Marmola: harri metamorfikoa.

2.2 Agregakinak eta errekarriak

Eraikuntzarako harrizko aleak dira. Naturalak edo artifizialak izan daitezke.

• Harea: harriak desegitean sortzen da.
• Legarra: 5 mm eta 5 cm arteko diametroa duten harri aleak.
• Errekarriak: 5 mm eta 5 cm arteko diametroa duten harri-puskak. Gainazal leuna eta forma biribila dute.

3 Zeramika eta beira

Zeramika eta beira oso material gogorrak dira. Oro har, zeramika hotzean moldeatu eta beira beroan lantzen da.

3.1 Zeramika

Zeramikazko materialak buztina eta beste material batzuekin nahastuta lortzen dira. Nahasketa xehatu egiten da eta ura gehitzen zaio. Ondoren moldeatzen da; lehortu ondoren labean sartu eta erabat egosarazten da. Bi mota nagusi daude: zeramika porotsuak eta zeramika iragazgaitzak.

3.2 Beira

Beira egiteko oinarrian harea, karea eta soda egon ohi dira; material horiek elkarrekin urtu eta labean prozesatzen dira.

Prozesua:

1. Lehengaien sarrera.
2. Beira urtzeko labea.
3. Finketa labea.
4. Flotazio bainua.
5. Tenplatua.
6. Mozketa.

4.1 Aglutinatzaileak eta material konposatuak

• Aglutinatzaileak: lotura prozesu fisikoen bitartez funtzionatzen duten substantziak.
• Konglomeratzaileak (aglomeratzaile kimikoak): lotura prozesu kimikoen bidez funtzionatzen dute.

Material konposatuak: bi edo gehiago material nahastean sortzen direnak.

4.2 Igeltsua

Izen bereko mineraletik dator.

4.3 Zementua

Igeltsua + kareharria + buztina = hauts gris bat. Portland zementua oso ohikoa da eta eraikuntzan erabiltzen da.

4.4 Morteroa

Konglomeratzaile bat edo gehiago + ura + harea = pasta bat. Prozesu kimikoen ondorioz pasta hori gogortu egiten da.

4.5 Hormigoia

Hormigoian normaltasunez %55etik %75era artean material inerteak egon daitezke eta %25etik %40ra artean aglutinatzaile bat. Nahasketa horri ura gehitzen zaio eta egonkortasun eta indar baldintzetarako kontrolatzen da.